Medyascope’a konuşan 65+ Yaşlı Hakları Derneği Başkanı Dr. Gülüstü Salur: “Yaşlılığı koronavirüsten ölmek için tek başına bir faktör olarak görürsek gençleri gevşek bırakır, riske ederiz.”

Koronavirüs salgını, 65 yaş ve üstü kişiler için büyük tehdit oluşturuyor, yaşı ilerlemiş kişiler virüsten daha hızlı etkileniyor. Ancak Türkiye’deki ilk vakanın ortaya çıkmasıyla beraber hem devletin hem de medyanın dilindeki “yaşlılık” vurgusu, toplumda 65 yaş üstünün tedbirli olması gerektiğinden çok “tehlikeli” oldukları algısına yol açtı. Son günlerde yaşlılar ayrımcı bir dile ve davranışlara maruz kaldı.

13 Mart’ta yaşlılara yönelik söylemlerde hassasiyet göstermenin önemine dikkat çeken 65+ Yaşlı Hakları Derneği Başkanı Dr. Gülüstü Salur, söylemin hassasiyetine bir kez daha dikkat çekti ve uyardı: “Birileri şaklabanlık yaparak, sosyal medyada ilgiyi üstüne çekmeye çalışarak bazı görüntüler yayıyor. Biz de kınarken bile, bunları çoğaltmamalıyız. İyi örnek de kötü örnek de mümkündür.”

“Yaşlılara tedbirleri olacak kadar işin ciddiyetini anlatmalı ama bir taraftan da umut verici mesajlar vermeliyiz” diyen Dr. Salur, İtalya’da ölümlerin yaştan çok kronik rahatsızlıklara bağlı olduğunu hatırlattı, “Yaşlılık tek başına bir gerekçe olamaz. Hepimiz korunmadan hiçbirimiz korunmuyoruz” dedi.

Not: Bu Yazı medyascope.tv Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Dünyada ve Türkiye’de hızla yayılan koronavirüs salgını sonrasında Türkiye’de 65 yaşın üzerindeki yurttaşların sokağa çıkması kısıtlandı. Bu kısıtlama ile “sokağa çıkma, açık alanlarda, parklarda dolaşma ve toplu ulaşım araçlarını kullanma yasağı” uygulanıyor. Bu geniş kapsamlı önlem, koronavirüsün yaşlılarda özellikle ağır seyretmesi nedeniyle alındı.

65+ Yaşlı Hakları Derneği yazılı basın açıklaması ile beş maddelik talep ve uyarılarını kamuoyuna sundu.

Dernek, herkesi kapsayan “evde kal” çağrısının, yaşlılar için “yasak” şeklinde uygulandığına dikkat çekti. 65 yaş üstü vatandaşlara uygulanan sokağa çıkma yasağının uzamasının yaşlılar açısından sorun yarattığı vurgulanan açıklamada, “Bu sorunların en kolay görünen ve gözleneni, ‘evde hapis kalma’ halinin neden olduğu bunaltıcı ruh durumu. Ancak bu koşulların, yaşlıların fiziki durumunu da etkileyeceği, bağışıklık sistemi üzerinde yeni bir baskı oluşturabileceği yolunda görüşler de var” denildi.

Dernek koronavirüs salgınına karşı alınan tedbirler kapsamında, evde izolasyon uygulamalarının ve hafta sonlarıyla sınırlı da olsa sokağa çıkma kısıtlamalarının önümüzdeki haftalarda da devam edeceğini dikkate alarak beş maddelik talep ve uyarılarda bulundu.

65+ Yaşlı Hakları Derneği’nin talep ve uyarıları şöyle:

1) 65+ bireylerin, durum ve davranışları, ihtiyaçları, sağlık durumları ve riskleri açısından yekpare bir kitle olmadığı unutulmamalıdır. Bu kişiler arasında, yaşamak için çalışmak zorunda olanlar da var. Başlangıçta ve olayın aciliyetine uygun olarak, tek kalemde şekillendirilen yasak kararının, bu geniş kitlenin farklı durum ve ihtiyaçlarına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

2) Özellikle bilişsel, psikolojik ve fiziksel rahatsızlıkları nedeniyle özel ihtiyaçları olan 65+ bireyler için, 9 Nisan tarihli İçişleri Bakanlığı genelgesiyle, “özel ihtiyaçları olan çocuk ve gençler” için getirilen istisnaya benzer bir uygulamanın hızla hayata geçirilmesi doğru olacaktır. Böyle bir düzenlemeyle, bu kişilerin, gerektiğinde refakatçılarıyla birlikte günlük fiziki aktivitelerini yapmaları sağlanabilir.

3) 65+ bireylerin, genel sokağa çıkma kısıtlaması günlerinde, günün belli saatlerinde, kendi mahalleleriyle sınırlı olarak ve temel hijyen önlemlerine dikkat ederek sokağa çıkmalarına izin verilmelidir. Artık işlerlik kazanan İl ve İlçe Pandemi Kurulları, kendi bölgelerindeki ihtiyaç ve koşulları en iyi değerlendirerek, bu iznin ayrıntılarını düzenleyebilirler.

4) 21 Mart tarihli genelgeyle, özellikle yalnız yaşayanlar başta olmak üzere, yaşlıların temel ihtiyaçlarının karşılanması bir dizi önlem alınmıştır. Bu önlemler, valilikler, kaymakamlıklar, büyükşehir ve ilçe belediyeleri tarafından büyük özveri ve çabayla yürütülüyor. Ancak yürütülen çalışmaların, yaşlıların temel ihtiyaçlarını –ilaç, gıda ve temizlik malzemeleri gibi- karşılamakla sınırlı kaldığı görülüyor. Oysa, meselenin özü, 65+ bireylerin toplam iyilik halinin nasıl korunacağını düşünmekten geçmektedir. Yaşlıların ruhsal, fiziksel ve sosyal “iyilik halleri” bir bütün olarak ele alınmalı ve bir bütün olarak korunmaya çalışılmalıdır. Bu hedefin, sadece valilik, kaymakamlık ve belediye çalışanlarının çabası ile sağlanması, sürdürülmesi zor gözükmektedir. Bu kapsamlı seferberliğe sivil toplum kuruluşlarının, gönüllülerin katılımı sağlanmalı, teşvik edilmelidir.

5) Bütün iyileştirici düzenlemelere rağmen, salgın koşulları sürdükçe, 65+ bireylerin evde izolasyonu temel koruyucu önlem olacak. Bu durum uzadıkça, aile, akrabalar ve komşulardan oluşan yakın koruma çemberinin üzerine düşen sorumluluk artacaktır.  

Not: Bu Yazı medyascope.tv Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasemin Kavlak, yaşlı bireylerde pandemi sürecinin yönetimine ilişkin bilgilendirmelerde bulundu

Korona virüs nedeniyle 65 yaş ve üstüne uygulanan sokağa çıkma yasağı, sağlıklı yaşlıların yaşam kalitelerini nasıl koruyacakları meselesini gündeme taşıdı. ESOGÜ Haber’in sorularını yanıtlayan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım Programı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yasemin Kavlak yapılabilecekleri sıralayarak konuya açıklık getirdi. Süreç ile mücadelede korunma önlemleri almak, bireysel beceri düzeyini yükseltmek, kaygıyı azaltmak ve yalnız olunmadığını bilmek son derece önemli.

Doç. Dr. Kavlak bireysel olarak ya da birlikte yaşanılan kişi yardımıyla uygulanması gerekenleri şöyle sıraladı:

“Kişisel bakımın (hijyenin) yeterli ve sağlık kurallarına uygun yapılması, düzenli egzersiz, dengeli ve yeterli beslenme, sigara/ alkol alımının azaltılması, sosyal destek ve tatminkâr kişisel ilişkiler, uyku kalitesinin iyileştirilmesi, bulmaca çözme, satranç gibi bilişsel aktiviteyi canlı tutacak hobilerin sürdürülmesi ya da öğrenilmesi bu insanları aktif tutacaktır.”

Doç. Dr. Kavlak, bedensel, ruhsal ve sosyal anlamda tam bir iyilik halinin korunması ile sürecin daha rahat atlatılabileceğini belirterek şu tavsiyelerde bulundu:

“Süreçle, özellikle alınacak önlemlerle ilgili korku ve kaygıya mahal vermeden bilgilendirme yapılması gerekmektedir. Sosyal izolasyonun ve mesafenin onları korumak için olduğu vurgulanmalı, evlerine misafir kabul etmemeleri, çok acil bir durum olmadıkça evden dışarı çıkmamaları gerektiği söylenmelidir. Bağışıklıklarını güçlü tutmaları önemlidir. Dışarıda halletmesi gereken durumlar için yakınlarından, komşularından ya da resmi olarak oluşturulan destek ekiplerinden faydalanmaları sağlanmalıdır. Bu durum yaşlılarımızın çok da tanıdık oldukları ve özledikleri toplumsal dayanışmayı anımsatacak ve kendilerini değerli hissetmelerini sağlayacaktır. Kronik hastalıklarına yönelik ilaçları aksatmamalı; raporlu ilaçlarını sağlık kuruluşuna reçete ettirmeden doğrudan eczaneden alabildiklerini bilmelidirler. Yaşlılar en önemli sosyal destek kaynağı olarak çocukları ve torunlarını görmektedirler. Ziyaret yerine sık sık telefonla aracılığı ile pozitif konulu sohbetler yapmak bu süreçteki endişe ve kaygılarını azaltacaktır. Görüntülü arama da yalnızlık hissinin giderilmesi için iyi bir sosyal destek yöntemidir. Mutlaka hareketli kalarak mevcut hastalıklarının seyri kontrol altında tutulmalıdır. Bunun için evde yapabilecekleri bazı egzersizler ve uygun ortam varsa (en azından odalar arasında) günde 3 kez 10’ar dakikalık orta tempoda yürüyüşler uygun olacaktır. Burundan alıp ağızdan verilen derin soluklar bu hastalıkta ciddi olarak etkilenen solunum kaslarını güçlü tutmak için önemlidir. Hareketsiz kalarak kilo almaktan özellikle kaçınılmalıdır. Evde vakit geçirmeleri için bir meşgale bulabilirler. Bir fiziksel aktivite de olan; bahçe işleri, küçük tadilatlar, uzun zamandır ertelenen dolapların düzenlenmesi, görme azlığı olanlar için sesli kitap ve radyo tiyatrosu dinlemek, kitap okumak, albümleri düzenlemek, gibi uğraşlar keyif verici olabilir.”

Not: Bu Yazı bursahaber.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.