Cilt yaşlandıkça, kısmen yaşam tarzı faktörleri ve kısmen de yaşlanma sürecinin kendisi nedeniyle doğal olarak değişir. Güneşe maruz kalmak ve sigara içmek cildin yaşlanmasına katkıda bulunan başlıca faktörlerden ikisidir. Pürüzlü cilt, lezyonlar ve iyi huylu tümörler dâhil deride yüzey değişiklikleri oluşabilir. Yaşlılarda damarlar ve kemikler kolay görünür hale gelebilir, çizikler, kesikler veya çarpmaların iyileşmesi daha uzun sürebilir. Çoğu cilt değişikliği normal olmakla birlikte bazıları daha ciddi bir sağlık sorununa işaret edebilir. İşte yaşlılarda oluşabilecek bazı yaygın cilt değişiklikleri:

Aktinik keratoz: Güneşten veya solaryum gibi yapay bir kaynaktan gelen ultraviyole ışık, bu kabarık, kabuklu büyümelere neden olur. Çoğu kırmızıya döner fakat bazıları bronz veya pembemsi olabilir. Cildinde bu problemi tespit edenler doktora görünmelidir çünkü tedavi edilmezse kansere dönüşebilirler. Doktor bir krem reçete edebilir, ameliyatla çıkarabilir, dondurabilir veya yakabilir.
Seboreik keratoz: Bu bronz veya kahverengi lekeler vücudun hemen her yerinde, özellikle orta yaştan sonra ortaya çıkabilir. Zararsızdırlar ama ön kanser büyümeleri veya cilt kanseri gibi görünebilirler, bu yüzden bir doktorun kontrol etmesi gerekir. Çoğu kişide tedaviye ihtiyaç duyulmaz fakat rahatsız ediyorsa veya kanser hücrelerini test etmek için doktor bunları çıkarabilir ya da uzaklaştırabilir.
Yaşlılık lekeleri: Karaciğer lekeleri olarak da adlandırılan bu küçük kahverengi düz lekeler genellikle çillerden daha büyüktürler, vücudun eller, yüz, omuzlar ve kollar gibi çok fazla güneş alan kısımlarında görülürler. 50 yaşın üzerinde olan kişilerde daha yaygındırlar fakat daha genç olan ve dışarıda çok fazla zaman geçiren kişilerde de görülebilirler. Tedavi gerektirmezler fakat cilt doktoru kanser olmadığından emin olmak için bir örnek alabilir. Beyazlatıcı ürünlerle hafifletilebilir veya kişi isterse doktor tarafından ortadan kaldırılabilir. İki tür güneş ışınına (UVA ve UVB) karşı korumaya yardımcı olabilen geniş spektrumlu güneş kremleri kullanmak yaşlanma lekelerinin artışını önleyebilir, ayrıca güneşten kaçınılmalıdır.
Et Benleri: Et benleri, kabartılı ya da çıkıntılı bir yüzeye sahip küçük, genellikle ten rengi cilt büyümeleridir. Bu küçük sarkık doku parçaları cilde bir tür sapla asılıdır. İnsanlar yaşlandıkça, özellikle kadınlarda et benleri yaygın hale gelir. Çoğu zaman boyun, göğüs, koltuk altı, kasık, göz kapağı gibi kıvrımlı kısımlarda bulunurlar. Tehlikeli olmasalar da kıyafetler veya takılar onlara sürtünürse tahriş olabilirler. Kişiyi rahatsız eden herhangi bir et benini doktor kesebilir, dondurabilir, elektrik akımı veya lazerle yakabilir.
Kiraz Anjiyomu: Bu küçük, kırmızı yumrular veya benler vücudun herhangi bir yerinde görülebilir fakat göğüste, karında ve sırtta daha yaygındır. Zarar vermezler fakat üzerine vurulur veya kazınırlarsa kanayabilirler. Genellikle tek kalırlar ancak görünüşünden hoşlanmayanlar için cilt doktoru bunları bir lazerle yok edebilir.

Güneş Elastozu: Uzun süreli güneş hasarı cildi sarıya çevirebilir, çıkıntılara ve derin izlere neden olabilir. Tüm cilt tonlarındaki insanları etkiler ama açık tenlilerde daha belirgindir. Sigara içenlerin durumu daha kötüleşir. Güneş sadece cildin üst tabakasını etkiler fakat tütün dumanı daha derinlere zarar verir. Güneşten uzak durulmalı ya da korunmak için elden ne geliyorsa yapılmalıdır.
Varisli Damarlar: Zayıflamış kan damarları kabarmaya, bükülmeye veya çıkıntı oluşturmaya başlayabilir. Çoğunlukla bacaklarda ve ayaklarda görülürler, sıklıkla ağrırlar. Genellikle ciddi bir soruna işaret etmezler fakat yüzeysel kan pıhtıları ile sonuçlanan iltihaplı damarlarla ilişkili olabilirler. Doktor onlardan kurtulmaya yardımcı olmak için hastaya bir çift varis çorabı verebilir veya işe yaramazsa r ameliyat edilmesini önerebilir.
Örümcek damarlar: Bu küçük bozulmuş kan damarı yığınları genellikle bacaklarda, ayak bileklerinde, ayaklarda ve hatta yüzde ortaya çıkar. Nedenleri arasında kanın geri gelmesi, hormon değişiklikleri veya yaralanma bulunur. Önemli bir sağlık sorununa işaret etmezler ancak şişebilir, kaşınabilir, yorgunluk, yanma ve ağrı gibi bazı belirtiler de verebilir.Bu kılcal varisleri sıkıştırmak için doktorlar sıkı kompresyon çorapları veya işe yaramıyorsa, küçük bir cerrahi prosedür önerilebilir.
Kuru ve Kaşıntı Cilt: Yaşlanan cilt yağ bezlerinin kaybından dolayı daha kuru olur, kuruluk ise kaşıntıya neden olabilir. Birçok yaşlı insanda deride, genellikle alt bacaklarda, dirseklerde ve alt kollarda kuru lekeler oluşabilir. Kuru deri lekeleri pürüzlü ve pullu hissedilir. Kuru ciltlerin aşağıda belirtilenler gibi birden çok sebebi olabilir:
*Yeterince sıvı içmemek
*Güneşte bronzlaşmak veya güneş altında fazla kalmak
*Fazla kuru havalı ortamda bulunmak
*Sigara içmek
*Yaşla birlikte yağ ve ter bezlerinin kaybedilmesi
*Stres hissetmek
Kuru ciltler böbrek hastalığı, diyabet gibi bazı sağlık durumlarından da kaynaklanıyor olabilir. Sabun, parfüm, ter önleyiciler gibi maddelerim fazla kullanılması, sıcak suyla banyo yapılması da cildin kurumasını artırabilir. Bazı ilaçların kullanımı da cildi kaşıntılı hale getirebilir. Kaşıntılı cilt ayrıca böbrek hastalığı, demir eksikliği, tiroid veya karaciğer problemleri gibi daha ciddi bir hastalığın belirtisi olabilir. Yaşlı insanların ciltleri daha ince olduğundan kaşımak kanamalara ve enfeksiyona sebep olabilir. Cilt kaşıntılı ve çok kuruysa kaşıntı iki haftadan fazla sürerse veya vücudu kaplarsa doktora danışılmalıdır. Doktor kişiyi muayene edecek, nedenini ve tedavisi için en iyi olanı anlamaya yardımcı olmak için kan alınmasını ve test edilmesini isteyebilir.
Aşağıdaki yollarla kuru, kaşıntılı cilde yardımcı olunabilir:
*Her gün losyon, krem veya merhem gibi nemlendiricilerin kullanılması
*Daha az ve daha ılık suyla banyo veya duş alınması ve daha yumuşak sabun kullanılması
*Odaya nem veren bir cihaz kullanılması
Bacak Ülserleri: Kan akışı sorunları alt bacaklardaki ve ayaklardaki cildin yaralanmasını kolaylaştırır. Bakteriler çatlak ya da bozulmuş cilde girerse, tüm bölge enfekte olabilir. Diyabet gibi daha yavaş iyileşmeyi sağlayan bir sağlık sorunu varsa açık bir yaraya veya ülsere dönüşebilir. Doktor yaranın temiz tutulmasını, hareket etmeye devam edilmesini, bacakların yukarı kaldırılmasını ve bazı durumlarda bölgeye baskı uygulanmasını isteyecektir. İyileşmeyen durumların ameliyat edilmesi gerekebilir.

Kontakt dermatit: Bu kaşıntılı, ağrılı durum iki şekilde oluşabilir:
*Alerjik, zehirli sarmaşık yaprağı gibi bir şeye dokunduktan veya kokulu bir çamaşır ürünü kullandıktan sonra
*Tahriş edici, nem gibi cildi rahatsız edici şeyler (örneğin bebeklerde pişik )nedeniyle
Yaşlandıkça durum normal tedavilere de yanıt vermeyebilir. Yaşa bağlı cilt problemleri için kullanılan ilaçlı kremler de reaksiyona neden olabilir. Doktor nedenini anlayacak, muhtemelen kaşıntıyı yatıştırmak için ilaçlar reçete edecektir.
Morarma: Yaşlılıkta deri, dermisteki (alt deri) kan damarı duvarlarının incelmesi nedeniyle morarmaya daha duyarlıdır. Cildin yüzeyine yakın küçük kan damarları çatladığında çürükler ya da morarmalar olur. Yaşlandıkça, cilt incelir ve yağ kaybeder, bu da morarmayı kolaylaştırabilir ayrıca çürükler daha uzun sürede iyileşir. Genellikle endişelenecek bir şey değildir ama daha ciddi bir şeyin habercisi olabilir. Bazı kan inceltici ilaçlar, bazı hastalıklar da derinin morarmasına neden olabilir. Çürükler görülürse ve nasıl olduğu bilinmiyorsa, özellikle de vücudun genellikle giysilerle örtülü kısımlarında bulunuyorsa doktorla konuşulmalı, görüşme sırasında alınan ilaçlar varsa mutlaka bildirilmelidir.
Kırışıklıklar: Kırışıklıklar en gözle görülür yaşlanma belirtileridir. İnce yüzey çizgileri veya derin oluklar şeklindeki kırışıklıklar çoğunlukla güneşe maruz kalma, kalıtım ve cilt tipinden kaynaklanır. Yüz hareketi ya da gülme çizgileri cildin elastikiyetini kaybettiği 40’lı ve 50’li yaşlarda daha görünür hale gelir. Ayrıca epidermisin incelmesinden (cildin dış tabakası) dolayı cilt şeffaflaşabilir. Yaşlandıkça ortaya çıkan kırışıklıkların oluşum süreci sağlıklı yiyecekler, bol miktarda uyku ve düzenli egzersizle yavaşlatılabilir. Güneşten korunmalı ve ciltten doğal yağları uzaklaştıran güçlü sabunların kullanımına dikkat edilmelidir. Sigara içmek kırışıklıkları daha da kötüleştirir. Kırışıklıklar kötü değildir ancak çoğu insan görünüşünden hoşnut değildir. Kırışıklıkların ortadan kaldırılmasıyla ilgili iddiaların çoğu işe yaramaz. Kimyasal peeling, enjeksiyonlar, lazer tedavileri ve ameliyat bazı kırışıklıklardan kurtarabilir. Yöntemlerin bazıları ağrılı ve tehlikeli olabileceği için bir uzman doktor tarafından yapılması gerekir. Kırışıklıklarla ilgili endişeleri olanlar özellikle cilt sorunları konusunda özel olarak eğitim almış, dermatolog adı verilen bir doktor ile konuşmalıdır.
Sarkık Cilt: Güneşten gelen UV (ultraviyole) ışınları ve ortamdaki başka şeyler cildin esnekliğini azaltabilir. Yerçekimi de cildin hem sarkmasına hem de kırışmasına sebep olabilir. Sarkık cildin ilk fark edildiği yer genellikle çene hattı ve boyundur. Güneş koruyucu ve nemlendirici kullanmak sarkmaları geciktirmeye ya da uzak tutmaya yardımcı olabilir. Boyun, çene ve boğaz kasları için egzersizler de yardımcı olabilir. Cerrahi ve diğer tedaviler cilt sarkmalarından kurtulmaya yardımcı olabilir.
Cilt kanseri: Hasarlı cilt hücreleri kontrolden çıkabilir ve kanserli hale gelebilir. Cilt kanserinin en yaygın nedeni güneşten gelen UV radyasyonudur. Ultraviyole lambaları ve solaryum odaları da cilt kanserine sebep olabilir. Güneşin parlamadığı yerlerde de cilt kanseri oluşabilir. Bu, genlerin ve çevredeki toksinlerin de bir rol oynadığı anlamına gelir. Herhangi bir cilt rengine sahip herkeste cilt kanseri gelişebilir. Açık tenli, kolayca çil oluşan olan insanlarda risk daha büyüktür. Cilt kanseri, vücuda yayılmadan fark edilirse tedavisi yapılabilir. Kanser belirtilerinin fark edilebilmesi için herkes ayda bir kez cildini kontrol etmelidir. Cilt kanserinin ağrı yapması nadirdir. Yeni bir cilt büyümesi, boyut veya şekil değiştiren mevcut bir ben fark edilirse dermatologa danışılmalıdır. Doktor kanserli lezyonları kremler, enjeksiyonlar, haplar, ameliyat, lazer veya radyasyon ile tedavi edebilir. Cilt kanseri türüne bağlı olarak, kemoterapiye veya diğer tedavilere de ihtiyaç olabilir.
Yatak yaraları: Yaşlanma sürecinde ortaya çıkabilen yukarıdaki cilt sorunlarından başka uzun süre yatakta yatmak veya oturmak zorunda kalan ve kendi başlarına hareket etme problemi olan yaşlılarda yatak yaraları da denilen cilt ülserleri (basınç ülserleri) oluşabilir. Hastanın sık döndürülmesi veya yeniden konumlandırılması ile önlenebilirler.

Cildin Sağlıklı Tutulması

Cilt yaşla beraber incelir, yağını kaybeder ve eskisi gibi pürüzsüz ve dolgun görünmez. Yıllarca güneşte bronzlaşmak veya güneş ışığında uzun süre dışarıda kalmak kırışıklıklara, yaşlılık lekelerine, kuruluğa hatta deri kansere neden olabilir fakat cildi korumak, daha iyi hissetmek ve iyi görünebilmek için yapılabilecek şeyler vardır. Güneş sağlık için iyi olabilir ancak dikkatli olunmalıdır, aşağıdaki yollarla cilt sağlıklı tutulabilir:
Güneşte kalınan zamanın sınırlanması: Gündüzleri dışarıya çıkmak iyidir fakat güneş ışınlarının çok güçlü olduğu zaman aralıklarında güneş altında kalınmamalıdır. Örneğin, yazın sabahları saat 10’dan öğleden sonra 16’ya kadar güneş altında kalmamaya çalışılmalıdır. Bulutlu havalar da aldatıcıdır çünkü güneş ışınları bulutların arasından geçebilir. Sudayken de güneş yanığı olabilir, bu nedenle havuz, göl veya denizde iken dikkatli olmak gerekir.
Bronzlaşmaktan kaçınılması: Ultraviyole lambaları veya solaryum kabinleri kullanılmamalıdır. Bronzlaşma hapları FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi) tarafından onaylanmadığından güvenli olmayabileceği unutulmamalıdır.
Güneş kremi kullanılması: SPF veya güneş koruma faktörü 30 ya da daha büyük olan bir güneş kremi kullanılmalıdır. Etiketinde “geniş spektrumlu” yazan güneş koruyucu ürünler seçmek daha iyidir. Güneş kremi dışarı çıkılmadan 15 ya da 30 dakika önceden sürülmelidir. Güneş koruyucu krem yaklaşık 2 saat arayla tekrar uygulanmalıdır. Yüzerken, terlerken veya cilt bir havluyla ovulduğunda güneş kremi daha sık uygulanmalıdır.
Koruyucu elbise giyilmesi: Güneş ışınlarını yüzde 99- 100 oranında engelleyebilen güneş gözlüğü kullanılmalıdır. Cildin örtülmesi UV ışınlarından koruyabilir. Güneşte olmak gerekiyorsa, vücudu tamamen kaplayan gevşek, hafif, uzun kollu gömlekler ve uzun pantolonlar veya uzun etekler giyilmelidir. Daha bol, rahat giysiler cildin nefes almasına ve sıcak çarpmasını engellemeye yardımcı olurlar. Giysi satın alınırken daha açık renkli pamuklu kumaşlardan yapılmış olanlar seçilmelidir. Açık renkli kumaşlar güneşi vücuttan uzaklaştıracak ve kişiyi daha serin tutmaya yardımcı olacaktır. Şapka kullanmak da gereklidir. Geniş kenarlı bir şapka boynu, kulakları, gözleri ve başı gölgeleyebilir. Hasır şapkalar en iyi seçenektir. Bunlar sadece geniş değil aynı zamanda daha hafiftirler.
Yaraların tedavi edilmesi: Cilt yaralanmalarının uygun şekilde tedavi edilmesi bir yaşlıyı mutlu, sağlıklı ve aktif tutabilir. Bakterilerin yaraya girmesini önlemek için yaraların tamamen iyileşene kadar kapalı tutulması önerilmektedir. Yara iltihaplanır, ateşlenir veya akıntı olursa derhal bir doktora gösterilmelidir.
Sulu kalmak: Gün boyunca bol su içmek, kafeinden kaçınmak ve nemlendirici kullanmak önemlidir. Nemlendirici uygulamak için en iyi zaman bir duş veya banyodan hemen sonrasıdır. Cilt kurulanmalı (fakat ovulmamalı) ve nemi hapsetmek için cilt hala nemli iken losyon veya krem uygulanmalıdır.
Sağlıklı beslenmek: Kötü beslenme, hijyen ve güneş ışığına maruz kalmak zaman geçtikçe cildi önemli ölçüde yaşlandırabilir. Bu, cildin enfeksiyonla mücadele etme ve kendini iyileştirme yeteneğini azaltır. Vücuda bol miktarda vitamin ve besin, hidrasyon ve hijyen sağlamak cildin zarar görmesini önlemeye yardımcı olabilir.
Doktora danışmak: Cilt yaşlandıkça değişebilir fakat unutulmamalıdır ki yapılabilecek şeyler vardır. Cilt sık sık kontrol edilmeli, endişelendiren herhangi bir değişiklik görüldüğünde, doktora danışılmalıdır. Doktorla konuşmak, vücudun özel ihtiyaçları hakkında daha fazla bilgilenmeye yardımcı olabilir ve bu doğal süreçte kişiler ciltlerine özen gösterme konusunda doğru yola olduğundan emin olabilir.

Not: Bu Yazı bilgiustam.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yaşlanan her organ gibi kulakların da zamanla eski gücünü kaybetmeye başladığını belirten Özel Esentepe Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Op. Dr. Mehmet Beşer, işitme kaybının genellikle 60 yaş üstünde başladığını söyledi. Beşer, belirtilerin dikkate alınması gerektiğinin altını çizerek, “İşitme kaybı odyolojik olarak belirlendikten sonra tanıya göre tedavi yöntemi belirlenir. Uygun olması durumunda işitme cihazı takılabilir” dedi.
İnsanlarda yaş ilerledikçe tüm organlarda yaşlanma belirtileri ortaya çıkar. Bu belirtiler aynı şekilde işitme organında da görülür ve gün geçtikçe işitme duyusu zayıflar.
Yaşlılarda görülen işitme kayıpları hakkında açıklamalarda bulunan Özel Esentepe Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Op. Dr. Mehmet Beşer, bu durumun genel olarak kulağa giden damarların özelliklerini yitirip eskisi gibi kan taşıyamaması, işitme sinirinin ve beyindeki işitme merkezinin yaşa bağlı olarak özelliğini kaybetmesi gibi nedenlerden kaynaklandığını söyledi.
İşitme kaybının genellikle 60 yaş üstünde başladığını ifade eden Beşer, “Kayıp her iki kulakta olabilir. Genel olarak rahatsızlığa çınlama da eşlik eder. Başlangıç aşamasında konuşmayı anlamada zorluk yaşanmaz. Ancak ilerleyen evrede konuşmayı anlama eşiğinde düşme ortaya çıkar. Her iki kulakta birden aynı anda görülmesi ve kademeli olarak ilerlemesi nedeniyle yaşlılık tipi işitme kaybı sorunu yaşayanlar, işitme duyularını kaybettiklerini fark edemeyebilirler. Bu nedenle belirtilerin dikkate alınması gerekmektedir” dedi.
Doktora danışılmalı
İşitme kaybının genetik olabileceğini dile getiren Beşer, buna bağlı olarak bazı ailelerde daha erken yaşlarda işitme sorununun ortaya çıkabildiği kaydetti. Beşer, kişinin daha önce yaptığı işin de bu tür kayıplarda etkili olabildiğini belirterek, “Yıllarca gürültülü ortamlarda çalışmış kişi işitme kaybına uğrayabilir. Ayrıca çocukluk yıllarında orta kulak iltihabı geçirilmesi, yapılan operasyonlar, geçmişte kullanılan ilaçlar, kafa yaralanmaları da işitmenin daha kolay yitirilmesine yol açabilir” diye konuştu.
İşitme kayıplarında mutlaka doktora danışılması gerektiğinin altını çizen Beşer, ayrıntılı muayene ve işitme testlerinin yapılmasının önemini vurguladı.
İşitme cihazı takılabilir
Muayeneden sonra kulakta oluşan kir varsa bunun doktor tarafından temizlendiğini ifade eden Op. Dr. Beşer, “Bu uygulamada doktor dikkatli olmalı. Çünkü dış kulak yolunun zedelenmemesi gerekir. İşitme kaybı odyolojik olarak belirlendikten sonra tanıya göre tedavi yöntemi belirlenir. Uygun olması durumunda işitme cihazı takılabilir” dedi.
Teknolojinin gelişmesine bağlı olarak kullanılan işitme cihazlarının da modernleştiğini dile getiren Beşer, cihazların oldukça küçük ve işlevli bir konuma getirildiğini, bu nedenle kolaylıkla kullanılabildiğini söyledi.

Not: Bu Yazı bursasoylem.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

65 yaş ve üzerindeki vatandaşlara, izin belgesi almak şartıyla turizm amaçlı seyahat yapabilme izni çıktı. İçişleri Bakanlığı’nın yaşlılara tatil müjdesiyle ilgili olarak 81 il valiliğine genelge gönderdi.

Not: Bu Yazı malatyacadde.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Karantina döneminin ardından normalleşme sürecine girdiğimiz bu günlerde, psikolojik dayanıklılığı arttırmanın yollarını Profesör Dr. Sibel Çakır anlattı.

Yaşadığımız pandemi sürecinden psikolojik olarak sağlıklı bir şekilde çıkmak için neler yapmalıyız?

Yaklaşık üç ay süren karantina günlerinden çıkış için kapının aralandığı günlerdeyiz. Yol haritamız ve güvenliğimiz hala belirsizliklerle dolu. Umarız dinmesini beklediğimiz fırtına tekrar şiddetlenip savurmaz. Yorgun, heyecanlı, gergin ve umutla karışık duygular yaşıyoruz. Çoğumuz nereden başlayacağını, önce hangi adımı atması gerektiğini bilmiyor. Tabi herkeste farklı renkte olan duyguları belirleyen biraz da, bu trafik kazasını ne kadar hasarla atlattığımız…

Trafik kazası metaforu ile devam edelim; ilk yapılacak olan hasar tespit çalışması. Hasarı ortadan kaldırırken, yaraları sarmak için biraz dinlenmek, ara vermek ve yola yeniden, biraz değişmiş biçimde devam etmek gerekir. İnsanın en güçlü ve en şaşırtıcı yanlarından biri hayatta kalma dürtüsünün güçlülüğü, hızlı uyum ve değişim kapasitesidir. Bu süreçte en zorlandığımız noktalardan biri, hala devam eden belirsizlik karşısında dayanıklı kalmak.

Peki, dayanıklı kalmanın sırrı nedir?

• Bu salgın gösterdi ki, dayanıklılık bireysel değil toplumsal olduğunda virüsten korunabiliyoruz. Hem ekonomi, üretim, iş yaşamı ve günlük yaşam alışageldiğimize yakın akıyor, hem de duygusal ve vicdani olarak daha huzurlu oluyoruz. O zaman çevremizdeki en zayıf halkaları korumak güçlendirmek, bireysel ve aile olarak en zayıf halkamıza ilgi göstermek durumundayız.
• İleri yaşın hastalığa karşı daha hassas ve kırılgan olması nedeniyle, sokağa çıkma yasağı ile yaşlılar haftalarca evlerinde tutuldu. Konuştuğumuz çoğu 65 yaş üzeri kişi kendini güvende hissetmediğini, bir yanıyla işe yaramaz ve toplumun zayıf kesimi olduğunun hissettirildiğini belirtti. Gerçekten de ölüm korkusu ile sınanmak, yalnızlığa mecbur olmak, özgürlüğünü kaybetmek, yardıma ve ilgiye muhtaç durumda bırakılmak kolay üstesinden gelinecek bir travma değil. Yaşlı bireyleri fiziksel, duygusal olarak desteklemek kırılgan halkayı güçlendirme çalışmalarında başta gelmelidir. Psikolojik olarak bu tür toplumsal ölçekli kriz durumunda, yaşlılar, çocuk ve gençler, azınlıklar, yoksullar, sağlık çalışanları, engelliler ve daha önce psikolojik sorun yaşayanlar risk grubudur. Toplumun her ölçekteki alt birimlerinde, bu kırılgan grupları koruyup gözetmek, dayanıklılığı arttıracaktır. Ayrıca bu faaliyetler sırasında dayanışma ve aidiyet duygusunu sağlamlaştırmak her kesime iyi gelecektir.
• Hasar yeri çalışmalarımızda her şeyi tek başına düzeltmeye çalışırken fark etmeden ağır bir yükün altına girebilirsiniz. Unutmayın ki, salgın sizin suçunuz değil. Getirdiklerini iş ve ailenizde hep birlikte göğüsleyeceksiniz. Takıldığınız ve durduğunuz yerlerde çevrenizdeki kişilerden ve kurumlardan yardım isteyin, sorumluluk paylaşın. Yaşamsal ihtiyaçları en öne koyup, diğer yapılması gerekenlere gerçekçi bir ajanda belirleyin ve paylaşın. Herkes beklediğini değil, mümkün olanı benimsemek zorunda.

• Yaşamakta olduğumuz kriz, sorunlarımızın çok farklı çevrelerin, disiplinlerin bir araya gelerek çalışması gerektiğini, bu sorunların ancak geniş ittifaklarla aşılabileceğini gösterdi. Bilmediğimiz alanlarla, tanımadığımız dillerle ve düşünce sistemleriyle, iyi niyet çerçevesinde konuşma zamanı. Bu yolla etkin çözümler, zengin fikir ve eylem birlikleri yaratabiliriz. O zaman daha önce konuşmadığımız kişi, disiplin, kurumlarla diyalog ve fikir alışverişi, belki de ortaklıklar başlatmalıyız.
• Evinizde, işinizde, çevrenizde barış var mı? Geçmiş kırgınlıkları, çatışmaları buzdolabına kaldırmayı deneyelim. Coşkuyu körükleyelim, herkesin buna ihtiyacı var. Önyargıları kaldırmayı, demokrasiyi ve huzuru sağlamayı önemseyelim. Kutuplaşmadan, gerilimden uzak duralım, ayrımcı olmayalım. İnsanlarla ilgili olumsuz düşüncelerinizi ve öfkemizi eritelim. Enerjimiz huzurla, ortak amaçlarla, heyecanla artar, şiddetli çatışma ile tükenir. Empati anahtardır, açıp açmayacağına kilidi denemeden karar vermeyin.
• Dayanışma ilacına inanın, en yakınlarınız ile başlayın. Fiziksel mesafe olsa da sosyal yakınlığı, diyaloğu arttırın. Yardımseverlik, iyilik ve gönüllülüğün bilimsel olarak hem fizyolojimize hem psikolojimize faydaları gösterildi. Bu treni bu krizde kaçırmamalıyız.

Bu süreçte yaşadığımız korku ve özlem psikolojimizde hasar bırakmış olabilir mi? Bu hasarı nasıl düzeltebiliriz?

Korku ve özlemleriniz, tepki ve davranışlarınızı etkileyebilir. Stresin sizi yönetmesi değil, sizin stresi yönetmeniz gerek. Zihninize sıkça mümkün olanı, şimdiki anı ve mekânı hatırlatın. Geleceği kontrol edemeyeceğinizi ve sizin de sağlıklı, zinde kalmanızın önemli olduğunu unutmayın. Dengede ve sakin olmak, esnek kalabilmek, alışkanlıklarımızı, ön yargıları gevşetebilmek hepimize iyi gelecektir.

Ne siz bir kurtarıcısınız ne de bir kurtarıcı gelip her şeyi düzeltecek. Ne kendinizi aşırı sorumluluk ve çaba ile tüketmek, ne de tembelliğe, çaresizliğe, edilgenliğe bırakmak doğru değil. Hayatımız değişecekse, izleyicisi değil elimizdeki malzeme ile aktif oyuncusu ve mimarı olmaya çalışalım.

Eski yaşama olan özlemi ve can sıkıntısını aşmak için ne yapmalıyız?

Eski yaşamınızı, alışkanlıklarınızı özlüyor olabilirsiniz. Acaba onlar gerçekten istediklerimiz, ihtiyacımız olanlar mıydı, toplumun ya da çevremizin dayatmaları mıydı?  Belki de bu mola, bizi gerçekten mutlu eden şeyleri ve ihtiyaçlarımızı yeniden değerlendirmemize fırsat verir.

Can sıkıntısını aşmak ve dayanıklılığı arttırmanın bir yolu da duygularımıza, amatör tarafımıza ve ihtiyaçlarımıza yüz çevirmemek. Uyku, dinlenmek, eğlenmek gibi temel insani ihtiyaçlarımızı sadece bir süre erteleyebiliriz. Onları güvenilir dostlar, amatör uğraşlar, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hep öğrenme, gelişme azmi ile besleyebiliriz, paylaşıp model olabiliriz.

Sanat, mizah, oyun ya da spor, sıkıntılara ve acılara dayanmamızı sağlar, bunları ajandanızdan eksik etmeyin. Zevk aldığınız aktiviteleri düzenli biçimde yapın. Zevk veren eylemler duygu durumunuzu olumlu etkiler, ruh halinizin olumlu biçimde değiştirip, enerjinizi yükseltir.

Salgın deneyimlerimizin bizi güçlendirip, geliştirdiği ümidiyle, sağlıkla kalın.

Not: Bu Yazı oggusto.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

5510 sayılı Sosyal sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunumuz gereğince gerekli şartları sağlayan çalışanlara yaşlılık aylığı bağlanmakta ve bu kişilerin vefatı halinde, varsa hak sahiplerine gerekli şartları sağlamaları koşulu ile dul veya yetim aylığı bağlanmaktadır.
Yaşlılık aylığı alırken vefat eden sigortalıların son aylıkları bazı durumlarda yersiz ödeme olmakta ve hak sahiplerinden tahsil edilmektedir. Bu yazımda vefat eden sigortalının son aylığının hangi durumda yersiz ödeme olduğu hakkında bilgiler vereceğim.
Bildiğiniz üzere sigortalıya ve hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklar, Sosyal Güvenlik Kurumunca belirlenen dönem ve tarihlerde her ay peşin olarak ödenir. Ödeme günü cumartesi gününe rastlayan grubun ödemesi cuma, pazar gününe rastlayan grubun ödemesi pazartesi günkü grup ile birleştirilerek yapılır. Ödeme tarihi belirlenirken emeklilerin tahsis numaralarının son hanesine bakılır. 4/A kapsamında emekli olan kişiler tahsis numarasının son hanesine göre aylıklarını her ayın 17’si ile 26’sı arasında almaktadırlar.

TAHSİS NUMARASININ SON HANESİNE GÖRE
Yukarıda da bahsettiğim gibi gelir ve aylıklar sigortalı ve hak sahiplerine peşin olarak ödenmektedir.
Örneğin 01.03.2020 tarihi itibarı ile yaşlılık aylığını hak eden bir kişinin tahsis numarasının son hanesine göre aylık ödeme günü her ayın 17’sine denk geldiyse ilk aylığı gönderilirken 01.03.2020 – 16.03.2020 tarihleri arası için 16 günlük bir kısıt ödeme ve 17.03.2020 – 16.04.2020 tarihleri arası için de 1 aylık maaş peşin olarak ödenmektedir.
Sigortalıların aylıklarını peşin olarak nasıl aldıklarına açıklık getirdikten sonra vefat halinde aylıkların nasıl yersiz ödeme halini aldığını açıklamaya çalışalım. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine göre ödeme günü öne alınanlar ile durum değişikliği veya ölüm hâlinde sigortalı ve hak sahiplerine durum değişikliği veya ölüm tarihine ait Kanunda belirtilen ödeme döneminde peşin ödenen gelir ve aylıklar geri alınmamaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken husus sigortalının aylık ödeme tarihinde (tahsis numarasının son rakamına göre belirlenen tarih) peşin ödenen aylığı hak etmiş olmasıdır. Yine örnek üzerinden açıklamaya çalışalım.
4/A emeklisi bir kişinin emeklilik numarasının son rakamı “4” olup, aylıklarını her ayın 24’ünde almakta olsun. Bu kişi, 2020/Mart dönemi aylığını 24/3/2020 tarihinde almış ve 26/3/2020 tarihinde vefat etmiş ise hak sahiplerine ölüm tarihini takip eden ay başından yani 1/4/2020 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanacaktır.
Müteveffaya 24/3/2020 tarihinde ödenen aylık 2020/ Mart aylığı olup, süre olarak 24/3/2020-23/4/2020 süresini kapsamaktadır. Bu durumda 1/4/2020-23/4/2020 süresinde yapılan ödeme ilgili yönetmelik gereğince sahiplerinden geri alınmayacaktır.
Yukarıdaki örnekteki emeklinin aylığını almadan 15/3/2020 tarihinde vefat etmesi halinde, hak sahiplerinin ölüm aylığı yine ölüm tarihini takip eden ay başından yani 1/4/2020’den başlatılacak ancak, en son hak edilen aylık 24/2/2020-23/3/2020 süresine ait 2020/Şubat dönemi aylığı olup, 2020/Mart dönemine ait (24/3/2020-23/4/2020) aylıktan ölüm aylığının başlangıç tarihine kadar geçen süreye ilişkin 24/3/2020-1/4/2020 süresi için herhangi bir ödeme yapılmamaktadır.

FAZLA VE YERSİZ ÖDEME OLUŞMUYOR
Ancak burada yaşanan asıl sorun; ilgili mevzuatlar ve yapılan anlaşmalar gereğince emeklilerin aylıklarının ilgili aybaşından itibaren sisteme aktarılması ve vefat eden sigortalının ölüm tarihinin nüfus sistemine işlenmesi aşamalarında geçen süreden kaynaklanmaktadır.
Uygulamaya bakıldığında örneğin her ayın 17’sinde maaşını hak eden emeklinin aylığı bu tarihten en az 5 gün önce bankaya gönderilmekte olup bu kişinin ayın 15’inde vefat etmesi halinde, hak sahipleri bu aylığı banka hesaplarında gördüklerinde hak edilmiş aylık olarak düşünmektedirler.
Ancak yukarıda açıkladığım üzere bu aylık hak edilmiş aylık olmayıp bu paranın ilgili maaş hesabından çekilmesi halinde yersiz ödeme olarak hak sahiplerinden geri alınmaktadır. Hak sahiplerinin bu parayı çekmeyip hesapta bırakmaları halinde ise ölüm kaydının nüfus kayıtlarına işlenmesine müteakip bu aylık sistem tarafından Kurum hesaplarına geri alınmakta böylelikle fazla ve yersiz ödeme oluşmamaktadır.
Özetleyecek olursak; eğer emekli kişi tahsis numarasının son hanesine göre belirlenen aylık ödeme tarihinden önce vefat ederse o ay hesaba yatan aylık hak edilmemiş, ödeme tarihinde yada daha sonra vefat edilmesi halinde ise aylık hak edilmiş olmaktadır.

Türkiye’de koronavirüs salgını nedeniyle yaklaşık üç ay tecrit uygulanan 65 yaş ve üzerindekiler bu sürede gerçekten korundu mu? Uzmanlar, Sağlık Bakanlığının açıkladığı verileri yorumladı.

Uzun zamandır uygulanan tecrit işe yaradı mı, 65 yaşın üstündekiler bu sayede virüsten korunabildi mi? Bu soruların yanıtı bilinmiyor. Halk sağlığı ve epidemiyoloji uzmanları, ellerinde hiçbir veri olmadığı için gerçek durumu anlamanın imkânsız olduğu görüşünde.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 5 Haziran’da yaptığı açıklamada, “Son bir ayda ölen vatandaşlarımızın yaş ortalaması 74.6. Toplam ölümlerin yüzde 93’ü 65 yaş üstü vatandaşlarımızdır” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa ofisi de bu kıtada ölenlerin yüzde 94’ünün 60 yaş üstü olduğunu bildirmişti.

Halk sağlığı uzmanı ve Türk Tabipleri Birliği Covid-19 İzleme Grubu’ndan Prof. Kayıhan Pala, Türkiye ve Avrupa ortalamalarıyla ilgili iki hususa dikkat çekiyor:

“Türkiye’de 65 yaşın üstündeki nüfus yüzde 9.1, bu oran Almanya’da yüzde 22, İtalya’da yüzde 23. Yani bu yaş grubu nüfus daha düşük ama ölüm oranları benzer. İkincisi, biz dünyada hiç olmayan bir şey yaptık; uzun süre tecrit uyguladık. Fakat bu tecrit etkili oldu mu, bilmiyoruz. Bunu anlamak için yaş gruplarına göre ölüm hızlarını karşılaştırmalı olarak hesaplamak gerek. Yoksa bu benzerlik, sanki tecrit hiç işe yaramamış gibi algılanmasına yol açabilir.”

Türkiye’de ilk vaka tespitinden bu yana üç ay geçtiği halde Sağlık Bakanlığı ayrıntılı verileri açıklamadı. Bakan Koca’nın bahsettiği ölüm oranları sadece PCR testi pozitif olanları mı içeriyor, yoksa şüpheli vakalar da buna dahil mi; bilinmiyor. Bugüne kadar açıklanan beş bine yakın ölüme şüpheli vakaların dahil edilmediğini hatırlatan Prof. Tacettin İnandı, bakanın söylediği oranlar doğru olsa bile açıklanma şeklini yanlış buluyor:

“Hem hasta sayıları, hem de ölümlerin ayrıntılı biçimde verilmesi gerekir. Hangi yaş grubunda ne kadar hastamız var, ne kadarı iyileşti, ne kadarını kaybettik? Bunları bilmeden, içinden tek bir parça çekip verdiğinizde toplumda yanlış algılara yol açabilir. Örneğin sadece yaşlıları öldürüyor algısına yol açabilir. Yaşlılar üzerinde zaten var olan kaygı, korku daha da artabilir. Gençlerin de ‘hastalık yaşlıları öldürüyormuş’ diyerek bu işi daha da hafife almasına yol açabilir.”

Pek çok ülkenin her gün düzenli olarak ayrıntılı verileri paylaştığını belirten Prof. İnandı, “Yaşa, cinsiyete, illere ve bölgelere dağılımı gösteren bir salgın raporunun vatandaşlar olarak, bilim camiası olarak hakkımız olduğunu düşünüyorum” diyor.

Halk sağlığı uzmanı İnandı, 65 yaş üstünün toplam hasta içindeki oranını bilmeden sadece ölümlerdeki payının hiçbir şey ifade etmediği görüşünde:

“Bu rakam doğruysa yaşlılarımızı yine de koruyamadığımız anlamına geliyor. Evde kalmaya zorladığımız halde koruyamamışız demektir. Ama bunu söylemek için de bu yaştaki hastaların sayısını bilmemiz lazım. Ölümlerin yüzde 93’ünü oluşturuyor, peki hastaların yüzde kaçını oluşturuyor? Yaşlılarımızda hastalık ne sıklıkta gözükmüş, bu hastalarımızdan ne kadarı ölmüş, yaşlılarda öldürme hızı ne olmuş? Bunları bilmeden koruyabildik mi, koruyamadık mı, söyleyemiyoruz.”

Bakanın açıklamasının ilk anda kafa karışıklığı yarattığını söyleyen Prof. Belgin Ünal ise bu durumun sebeplerine dikkat çekiyor:

“Kaç zamandır evde tutuyoruz, buna rağmen ölenler içinde payı çok yüksek diye bir tartışma var. Oysa bu bilgi çok şaşırtıcı değil. Çünkü salgın boyunca aileleriyle birlikte yaşayan yaşlılar, genç kesimler dışarıya gelip gittiği için, çalışma yaşamı devam ettiği için enfekte olmuş olabilir.”

Huzurevlerinde durum

Hayatını kaybedenlerden ne kadarının huzurevlerinde yaşayanlar olduğu da bilinmiyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Ünal, bu konuda da bilgi eksikliğine vurgu yapıyor:

“Biz başka ülkelerin deneyimlerine bakarak diyoruz ki, huzurevlerinde salgın ortaya çıktığında oldukça öldürücü olabildi. Bizim ülkemizde ne kadarının huzurevlerinden kaynaklandığını bilmiyoruz. Aslında biz salgınla ilgili pek çok bilgiden habersiziz. Oysa hastanelerden Sağlık Bakanlığı’na çok detaylı ve günlük veri akışı var. Mesela illerde kaç olgu var, kaç ölüm oldu, bilmiyoruz. Yaş gruplarına göre nasıl değişiyor, bunu da hiç görmedik. Biz başka ülkelerin deneyimlerinden hep diyoruz ki 65 yaş üstünde öldürücülüğü yüksek, diyoruz. Ama bizim ülkemizde ne kadarı genç, ne kadarı 65 yaş üstü? Bunlara yönelik hiçbir veri paylaşılmadı.”

Halk sağlığı ve epidemiyoloji uzmanları, aylardır veriler paylaşılsın çağrısı yapıyor. Ancak Sağlık Bakanlığı sadece kamuoyuna değil, bilim insanlarına da bu bilgileri vermedi. Prof. Ünal, salgını anlamak, değerlendirmek ve önlem almak için bütün bilgilerin salgının başında, ortasında, sonunda her aşamasında rapor edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Not: Bu Yazı dw.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Bilindiği gibi Almanya’da yaşlılar için çok sayıda huzur evleri var. Bu huzur evleri Devlet, kiliseler sosyal toplum kuruluşları ve özel kişiler tarafindan yapıldı. Göçmenler için fazla olmayan ve yok denecek kadar az huzurevleri var.

Geçmişte birinci nesil yaşlı göçmenlere huzur evlerinde değilde aile içinde bakılmak isteniyordu. Değişen toplumsal yapılar gereği şimdi yeni nesil yaşlanınca huzur evlerine gitmeyi düşünüyor.

Burda doğup büyüyen göçmenler huzur evlerine karşı görüşleri değişmiştir.

Göçmenlerin kültürel geleneklerine uygun veya farklı kültürlere duyarlı çok az veya yok denecek kadar az huzur evleri vardır.

Göçmen azınlıklar uzun zamandır Almanya’da yaşamalarına rağmen, birçok konuda Alman toplumundan ayrı bir kültürel geleneğe sahiptir. Bu kültürel farklılık yaşamın her alanında dikkati nazara alınmalıdır. Hiçbir toplum homojen olmadığı gibi Alman toplumu da değildir.

Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelmiş geniş bir nüfus yarım asır boyu bu ülkede yaşıyor. Göçmen azınlık içinde 4’cü ve 5’nci nesille bu toplumda barış içinde bir arada yıllarca yaşıyor ve bu toplumun ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Almanya’nın bir göçmen ülkesi olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak, toplumla iç içe geçmiş bu insanlarin ikinci sınıf muamele görmeden eşit demokratik haklar verilerek yaşamlarını sürdürmeleri sağlanmalıdır.

Globalleşen dünya ve tekniğin baş döndürücü bir hızla gelişmesinden dolayı, göçmenlerin gelmiş oldukları ülkeler ile kopmaz bağları olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu anlamda Almanya’nın bir göçmen ülkesi olduğu gerçeğinden yola çıkılarak tüm politikaları ve alınan kararları eşit şartlar altında, göçmen azınlığı nazari dikkata alınarak uygulanmalıdır. Bu görmezlikten gelindiği sürece sorunun çözümünün üstesinden gelinemez. Yıllarca da sorunun çözümünde yanlış ve geç kararlar alınmaktadır. Buna son verilmelidir.

Almanya gibi çok uluslu bir ülke için kültürler arası farklılığı dikkate almak gerekir.

Göçmen kökenli yaşlılar için huzur evleri, bir yandan rahat edecekleri bir ortam sağlamalı öte yandan ise, bütçelerine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır.

Huzur evlerinde daha çok göçmen personele veya göçmen kökenli bakım hizmeti veren kuruluşlara ihtiyaç vardır.

Göçmenlerin kultürünü anlayan ve onların yaşam biçimine göre mutfak ihtiyaçlarını giderilmesinde onlara uygun şekilde ayarlanmalıdır. Belki de bunca yıllardan sonra dil zorluğunun olmayacağı düşünülürse diğer farklılıklar göz önünde tutulmalı.

Bakım muhtaç emeklilerin büyük çoğunluğunun gelir düzeyinin fazla olmadığı dikkate alınırsa onların maddi durumuna göre yeni huzur evleri yapılmalıdır.

Öte yandan bunların önemli bir kesimi toprağı ayrı ve gayrısı olmadığı gibi ölülerini de buradaki mezarlıklarda defnetmek isteyenlerin sayısı bir hayli yüksektir.

Almanya için kültürel zenginlik teşkil eden göçmen kökenli nesilin ailelerinin gelmiş olduğu kültürler ile bu toplumdan aldıkları ögeler yeni bir sentez oluşturuyor. Bundan dolayı da bu nesilleri Göçmen kültür ve Alman kültürüyle kıyaslarken, her iki kültürün de olumlu ve olumsuz yönleri ile mücadele içine girip günümüz gerçekleriyle uyum sağlayan bir bir sentez yakalayabiliyorlar.

İşte bu nesiller yaşamış oldukları toplumlarda yeni bir kültürel ayrılık ve yaşam biçimi geliştirebilirler. Bütün bunlar göz önünde tutularak Almanya da yeni bir göç politikası üretilmelidir.

Göçmen azınlığı bu toplumda bir problem grubu olarak değil de bu toplumun bir parçası olarak kabullenmek gerekir. Bu toplumun parçası olduğuna göre de eşit şartlar altında göçmen azınlığa her türlü demokratik haklar verilmelidir.

Huzur evleri de buna göre göçmenler için hazırlanmalı.

Not: Bu Yazı avrupa-postasi.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yıl 2020, aylardan Mart, Mart’ın on biri…

Virüs dediler, salgınmış, koronavirüs, sıçramış tüm dünyaya. Her akşam ölenler, kalanlar açıklanıyordu, izler olduk televizyonlardan. Ayrıca PANDEMİ de denilirmiş buna.!

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Tedbirler, tedbirler, tedbirler…Maske takılacaktı yüzlere, “sosyal mesafe”ye uyulacaktı her yerde. “Kısıtlama”lar başladı arından. 65 yaş ve üstü yaşlılara ve 20 yaş altı gençlere yasaklandı sokaklara çıkmak…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Başladık mı evde kalmaya (bereket evimiz bahçeli)

Sabahlar, gündüzler, akşamlar ve geceler ve tekrar sabahlar. Bir nevi döngüye girmiştik, “aynı minval üzere”

İzlemek düşüyordu bize olup bitenleri, bitip başlayanları.

Bahardı mevsim her haliyle. Neler neler olmazdı ki baharda…

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Örneğin; Bahar dalı çiçeklenmişti önce köşede pempe, pembe. Arkasından kayısılar, sonra erik ağacı. Her gün biraz daha, biraz daha beyazlandı, bembeyaz oldu, gelinlik giymiş gibi, çiçekleriyle..

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Güller filiz veriyor, armutlar da erik misali çiçekleniyordu. Bu arada toprakta ne varsa geçmiş yıldan kalan tohum, saça v.s. çıkıyordu ve gösteriyordu kendini yeniden. Sarmıştı bütün bahçeyi, otla doluyordu bahçe boydan boya, enden ene…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Sabah, öğle, akşam, gece..Ve yine sabah.

Bahçeye vermiştik kendimizi. Söküm, yolum, dikim, bakım v.s.

Güller de açıyordu artık , sarı-pempe-kırmızı. Gülibişim de yavaştan-yavaştan yapraklanıyordu NAR misali. Farkına varmışlardı baharın.

Arada bir bulutlar kaplıyordu göklere yağmur bulutları…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Ve bulutlar suluyordu toprağı damlalarıyla, incitmeden, hafiften hafiften ve usul usul.

Polenlerde mi dolaşıyordu havada bilmem, yağmurla sararıyordu ortalık.

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Erik ve armut ağaçları BEYAZının ardından yeşillenirken yapraklarıyla yemyeşil, meyvelerini de gösteriyordu artık…Ne günlere gelmiştik.!

Bahar baharlığını yaşarken kendisi gibi bizler BAŞKA TÜRLÜ yaşıyorduk İNSANLIĞIMIZI şu virüs günlerinde…

İyi ki karatavuklar, kuşlar ötüyordu gün boyu.

Ya onlar da olmasaydı..?

Not: Bu Yazı muglayenigun.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.