“Inside Bill’s Brain: Decoding Bill Gates“ belgesinde “En büyük korkunuz nedir“ sorusuna şu yanıtı veriyor her problemi çözen adam: “Beynimin durması…“ Korkusunun genetik zemini mevcut, çünkü Bill Gates’in 94 yaşındaki babası Bill Gates Sr. Alzheimer hastası. Gates’in korkusunda bir başka haklılık payı daha var; düşünsel mesleki alanda faaliyet gösteren beyinlerin demanstan korunduğuna dair tez mutlak değil, istisnalar mevcut. Hem de çok zalimce. Iris Murdoch’a Alzheimer teşhisi konulduktan sonra son romanı “İkilem“i (Jackson’s Dilemma – 1995) inceleyen nörologlar, Iris’in satırlarında demansın izlerini bulmuşlardı. Kelime dağarcığı önceki eserlerine göre eriyip gitmişti.

Genetik bağ dahil, çok yakınımdaki yaşanmışlıktan da biliyorum. Beynin çalışması üzerine kurulmuş bir hayat, hafızada hiçbir eser bırakmadan Alzheimer’la geçen yıllarla son bulabiliyor.

Fakat demans söz konusu olduğunda genetik bir kader değil, hatta yapılan çalışmalar genetikten çok daha fazlasını yüklüyor Alzheimer’ın hafıza ve hatıra hırsızlığına. The Lancet’in demans komisyonu üç yıl aradan sonra yeni raporunu geçenlerde yayınladı. Demans riski oluşturan dokuz faktöre üç yeni kriter eklemişlerdi: Aşırı alkol tüketimi, kafa travması ve hava kirliliği.

Beynin kendi varlığını unutmasından korkmak için beyin gücüyle Microsoft’u kurmuş olmak gerekmiyor. Hayatın orta kademelerini aşıp yaşlılığına adım attıktan sonra aklı başında herkesin saplanabileceği bir kaygı. Hatta bugün, insanlığın karşısındaki en büyük sağlık tehdidi Kovid-19 olsa bile ileri yaş kuşaklarının korkusu koronavirüse yakalanmak değil, zihnini demansa kaptırmak olabiliyor.

Forbes’ta yayınlanan bir araştırmaya göre, ABD’de 20 milyon insanın işsiz kaldığı pandemi ortamında hayata dair en az kaygı duyan kesim emekliler. Çoğunun sosyal ve finansal güvence korkusu yok, yarıdan fazlası ev sahibi ve çocuk yetiştirmek gibi bir problemleri de bulunmuyor. Genç kuşakların ise mortgage yükünün yanı sıra iş ve sosyal güvenceye dair gelecek kaygıları var.

Fakat aynı zamanda 65 yaş üstü kuşaklarda enfeksiyon riskinin daha yüksek olduğu da biliniyor; 85 yaş üstünde Kovid-19’a yakalanma oranı 65-75 yaş grubuna göre iki buçuk kat fazla. Üstelik pandemi zoruyla dijital bilgi ve iletişim teknolojilerine hakimiyet gerektiği için ileri yaştakilerin dezavantajları artıyor. Bu risk ve dezavantajlara karşın Forbes araştırması yaşlıların pandemiyle daha kolay başa çıktığını ortaya koymuş; 65 yaş üstünde “kendimi iyi hissediyorum“ diyenlerin oranı yüzde 40’ı bulmuş, Z kuşağında ise bu oran yüzde 21’e kadar düşmüş.

Araştırmada madalyonun bir de öbür yüzü var. Emeklilerin en büyük korkusu ne Kovid-19 gibi bulaşıcı enfeksiyonlar, ne kanser ne de felç ve kalp krizi; en çok kaygı duydukları şey zihinlerinin bulanması, demansa yakalanarak hatıralarını kaybetmek ve yakınlarına yük olmak.

Emekliler belki farkında, belki değil ama sosyal temas yoksunluğu da demans yoluna döşenen taşlardan. Ve pandemi ortamındaki sosyal mesafelerin de bu yoksunluğa katkıda bulunduğu malum. The Lancet demans komisyonunun raporunda sosyal bağlara ilişkin bir ayrıntı önemli: ileri yaşta evli çiftlerin beraberliği sosyal teması az çok sağlıyor, ancak erkeklerin yaşam süresi daha az olduğu için kadınlar yalnız kalıyor.

SESLER BEYNE UZLAŞMADIĞI ZAMAN

Ortalama ömür süreleri uzadıkça demanslı sayısı da artıyor. Bugünkü global nüfus 50 milyon; 2050 yılında demansla yaşayanların sayısının 152 milyonu bulması bekleniyor. Yaşam süreleri üst gelir grubu ülkelerde daha hızlı yükseldiği halde, demans oranlarının düştüğü gözleniyor. Demansla yaşayanların üçte iki alt ve orta gelir grubu ülkelerde. Bireylerin kendisi kadar aileleri ve ekonomileri de etkileyen demansın global maliyeti yılda 1 trilyon doları buluyor. Veriler ülkelerin gelir gruplarına göre farklılık gösterdiği için, kültür ve çevre farklarını gözeterek demansla mücadele yöntemlerinin geliştirilmesi gerekiyor. Eğitim, sosyo-ekonomik koşullar, sağlık sistemi ve yaşam biçimi ana kriterler. The Lancet raporu, 12 etken dikkate alındığı takdirde dünya çapında demans vakalarının yüzde 40’ının önlenebileceğini söylüyor:

İşitme kaybı: Bilim yeni yeni ele alıyor. İç kulaktaki işitme hücreleri yaşlandığı zaman beyne ses akışının durmasıyla birlikte sosyal izolasyon ve beynin durgunluk süreci de başlıyor. Bu nedenle işitme cihazı şart, sosyal devletin yardımcı olması gerekiyor.

Yüksek tansiyon: Damar sertliği sonucu beyinde kan basıncı bozukluğuna yol açtığı için demansla olan bağlantısı çoktan keşfedildi. 130 mm HG’nin altında tutulduğu takdirde demans riskinin azaldığı tespit edildi. Yaşam biçimi değişikliği ve ilaç yardımıyla kontrol altında tutulması gerekiyor.

Alkol: Özellikle aşırı tüketimi beyinde değişimlere yol açtığı için risk listesine yeni eklendi.

Kafa travması: Son çalışmalar, baş bölgesindeki yaralanma ve alınan darbelerin demans faktörü olabileceğini gösterdi.

Hareketsizlik: Henüz tam kanıtlanmadı, ancak demansa yol açan obezite, diyabet, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterolü önlediği için fiziksel aktivite önemseniyor.

Obezite: Kilo fazlası ve obezite beyne kan akışını bozuyor, yağ dokuları beyne zararlı hormonlar salgılıyor.

Kan şekeri: Diyabetlilerde damarlarla bağlantılı olarak Alzheimer riski dört kat artıyor.

Ruh sağlığı: Depresyon geçirenlerde demans riski altı kat artıyor.

Beslenme: Sağlıksız beslenmeden kaynaklanan metabolizma hastalıkları demansı tetikliyor. Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi geleneksel olarak sağlıklı beslenen üst gelir grubu ülkelerde, doymamış yağ ve şeker içeren Batı tarzı sağlıksız beslenmenin yaygınlaşmasıyla demans oranlarının da arttığı gözleniyor.

Eğitim: Erken yaşta başlanması ve uzun süreli olması beyni en iyi koruyan faktörlerden, ileri yaşlarda “rezerv“ görevi görüyor.

Sigara: Beyinde oksijen yoksunluğuna yol açıyor. California Üniversitesi araştırmasında kesinlikle kanıtlandı: Orta yaşlarda günde iki paketten fazla sigara içenlerde demans riski yüzde 114 kat artıyor. Nikotin bırakıldığı an risk azalmaya başlıyor.

Hava: Yine sigara kriterleri geçerli. Yeni çalışmalara göre hava kirliliği demans etkeni olabiliyor.

Peki bu 12 etkenin dışında Kovid-19 geçirmek, demansa yol açabilir mi? Konu üzerinde uluslararası çalışma yürüten bilim insanlarına göre “pek muhtemel“. Çünkü koronavirüs burundan merkezi sinir sistemine girip akciğerlerden sindirim sistemine bütün vücudu dolaşıyor, beynimizden kalp ve damarlarımıza hiçbir organ güvence altında değil. Hastalığın damarlarda yol açtığı hasar demansla sonuçlanabilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün teknik desteğiyle uluslararası konsorsiyum oluşturan Amerikan Alzheimer Derneği ile 25 ülkeden bilim insanları şimdi Kovid-19’un beyin üzerindeki uzun vadeli etkisini araştırıyor.

Not: Bu Yazı haberturk.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yaşlıların günde 2-2,5 litre kadar su tüketmesi gerektiğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, sıvı eksikliğinin ilerleyen yıllarda unutkanlığa yol açabileceği uyarısında bulundu.

Su, hayatın temel öğeleri arasında yer alıyor. Özellikle sıcak yaz günlerinde su tüketimi daha da önem taşıyor. Sıcaktan en çok etkilenen yaşlıların günde ortalama 2-2,5 litre kadar su tüketmesi gerektiğini hatırlatan Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, su tüketimi ve beyin fonksiyonlarının sağlığı arasındaki ilişkiyi açıkladı. British Journal of Medicine Dergisi’nde yayınlanan bir makaleyi hatırlatan Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, “Dünyanın en eski tıp dergilerinden, British Journal of Medicine Dergisi’nde yaşlı bireylerde unutkanlıkla ilgili bugüne kadar tüm literatür gözden geçirilmiş. Dergide, 400 Alzheimer araştırmasının özeti yer aldığı ve unutkanlığa etki eden etmenlerin sıralandığı bu makalede, ‘Postural Hipotansiyon’ da yer alıyor.” diye konuştu.

“SIVI EKSİKLİĞİ TANSİYON DÜŞÜKLÜĞÜNE YOL AÇAR”

Yaşlı bireylerde tansiyon düşüklüğüne tahammülü olmadığını, susuzluğun ‘Postural Hipotansiyon’ ile yakından ilgisi olduğunu anlatan Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, sözlerine şöyle devam etti: “Pozisyona bağlı olarak bizim sistemimiz tansiyonu idame ettirir. Yani kişi yatarken ve ayakta olduğunda tansiyonu belli bir düzeyde kalır. Ancak kişide sıvı eksikliği varsa yatar durumdan ayakta pozisyona geçtiğinde tansiyon düşüklüğü yaşar. Bu da beyinde geçici olarak kanlanmanın azalmasına yol açar. ‘Postural Hipotansiyon’ olarak tanımlanan bu durum çok ciddidir. Bu ataklar ne kadar sık yaşanıyorsa Alzheimer için risk o kadar fazladır. Yaşlı bireylerde ‘Postural Hipotansiyon’ var mı, yok mu? Bunu anlamak için kişinin önce yatarken, ardından ise ayakta tansiyon ve nabzı ölçülür. Büyük tansiyon ayaktayken 2 birimden fazla düşük çıkıyorsa nabız da 20’den fazla artıyorsa kişide sıvı eksikliği var olduğu anlamına gelir.”

SU EKSİKLİĞİ HANGİ HASTALIKLARIN HABERCİSİ?

Su eksikliğinin yalancı bir sodyum fazlalığına yol açabileceğini anlatan Prof. Dr. Küçükardalı, şunları söyledi: “Bu durum beyin fonksiyonlarını olumsuz derecede etkiliyor. Sıvı noksanlığının derecesine göre hafif bir uyku halinden komaya kadar gidebilen ciddi sonuçlara yol açar. Yaşlılarda su eksikliği tuz dengesi bozukluğu yapar. Bu da bilinci olumsuz derecede etkiler. Tansiyon düşüklüğüne yol açması sebebiyle de böbrekten yeteri kadar kan akımı olamayacağından üre birikimine yol açar. Üre yüksekliğinin önemli nedenlerinden bir tanesi sıvı eksikliğidir. Üre yüksekliği yaşlı bireylerde bilincin olumsuz etkilenmesi açısından önemli risk faktörlerindendir. Yeteri kadar su tüketmemek kandaki şeker oranının daha da yükselmesine yol açar. Bu da yine bilinci olumsuz olarak etkilemektedir.”

BAŞ DÖNMESİNE DİKKAT!

Özellikle sıcak havalarda azaltılan sıvı alımının kişinin böbrek fonksiyonlarını olumsuz derecede etkileyeceğine dikkat çeken Yeditepe Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, şu uyarılarda bulundu: “Bunun yanı sıra tansiyon düşüklüğü, beyin kan akımının yavaşlamasına, Bu da uzun vadede beyin fonksiyonlarının zayıflamasına bazı nöronların iletişiminin yavaşlamasına yol açar. Susuzluğu kısa vadede belirtileri ise kişide baş dönmesi olur, idrar miktarı azalır, kişi halsizlik ve bitkinlik yaşar, denge bozukluğu hisseder, bulanık görmeye başlar, başı ağrır, terler, çarpıntısı başlar. Dolayısıyla mutlaka su tüketelim, herkesin günde 2-2.5 litre su içmesini öneriyoruz. Ama ekstra farklı bir ihtiyaç varsa bu miktar artırılabilir. Sıvı kaybının terleme ile en fazla olduğu dönemlerde özellikle yaşlı bireylerin gün ortasında dışarda fazla kalmamasını öneriyoruz. Serin yerlerde güneşten korunaklı yerlerde vakit geçirmelerini tavsiye ediyorum.”

Not: Bu Yazı dha.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Dünya üzerinden 40 milyona yakın Alzheimer hastası var. 2050 yılında bu sayının 150 milyona yaklaşması bekleniyor. Her yıl 2 milyonu aşkın kişinin Alzheimer nedeniyle yaşamını kaybettiği düşünülüyor

Alzheimer hastalığı, sınır hücrelerinin bağlantılarının kopması ve uzun vadede sinirlerin ölmesi ile gerçekleşen, bilişsel kapasite ve hafızanın azalması gibi semptomplarını genellikle ilerleyen yaşlarda gördüğümüz bir norodejeneratif hastalık. Ancak, hastalığın patolojisini yaratan mekanizmalar açığa çıktıkça, Alzheimer’in, semptomlarının ortaya çıkmasından yıllar önce başladığını düşünmeye başladık. Örneğin beyindeki amiloid denen plak yapılarının, uzun yıllar boyunca aşamalı bir şekilde biriktiğini, kandaki bazı maddelerin ise yıllar içinde küçük artışlarla kritik seviyelere ulaştığını biliyoruz. Yani, etkilerini yıllar sonra gördüğümüz bir hastalığın başlangıcını tanımlayamıyoruz. Belki de bu nedenle Alzheimer’in tedavisi şu an için mümkün değil. Etkili bir tedavi gerçekleştirmek için gerekenlerden bir tanesi, hastalığın henüz hiçbir semptom göstermeyen ve yıllar sonra hasta olabilecek kişilerde tanısının konabilmesi için metotlar geliştirebilmek. Uzun yıllardır yürütülen çalışmalarda kanda bulunan bazı proteinlerin Alzheimer hastalığını tahmin edebileceği ve erken tanı için kullanılabileceği düşünülüyordu. Bu konuda yürütülen araştırmaların bir sonucu, geçtiğimiz hafta içinde Alzheimer Topluluğu’nun uluslararası konferansında (AAIC) ve eş zamanlı olarak Amerikan Tıp Topluluğu dergisi JAMA’da yayımlanan bir makale ile duyuruldu ( https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2768841). Bu çalışmaya göre, Alzheimer’in hücresel toksik etkilerini yaratan etkenlerden biri olan TAU proteininin 217. Aminoasidine fosfor eklenmiş halinin (p-tau217), Alzheimer’i diğer norodejeneratif hastalıklardan ayıran bir belirteç olduğu ve hastalığın demans belirtileri ortaya çıkmadan 20 sene öncesinde kanda artmaya başlıyor olabileceği belirtildi. Bu, Alzheimer alanında tanı kriterlerini kökten değiştirebilecek bir bilgi.

TANI KOYMAYI KOLAYLAŞTIRABİLİR

Alzheimer için beyindeki değişiklikleri görmek ve erken tanı uygulayabilmek için klinikten şu an rutin kullanılan metotlar pozitron-emisyon tomografisi (PET) ve beyin sıvısı (serebrospinal sıvı, CSF) örneklerinde amiloid ile tau proteinlerine bakmak. Fakat bu metotlar hem çok pahalı hem de vücuda invazif müdahalede bulunması nedeniyle bazen tercih edilmeyebiliyor. Sağlık sigortaları bu pahalı metotları karşılamayabildiği için hastaların tanı kriterleri büyük oranda sadece bilişsel testlerle gerçekleştiriliyor. Bu da hastalığın büyük ölçüde sadece geç ve demans aşamasında tanımlanabilmesine neden oluyor. Hafta içinde yayımlanan makalede, p-tau217’nin kandaki varlığını tespit eden basit bir kan testiyle PET ve CSF analizi sonuçlarının güvenilirliğine yakın güvenilirlikte bir tanımlama yapılabildiği belirtiliyor. İsveç, ABD ve Kolombiya’dan üç farklı hasta grubundan klinik olarak Alzheimer hastalığı tanımlanmış ve Alzheimer olmayan ancak başka nöropatolojik rahatsızlıkları olan toplam 1402 hasta ile yapılan çalışmada, beyindeki Alzheimer patolojisinde oluşan plakların yapısında bulunan beş proteinin kandaki ve beyin sıvısındaki varlıkları incelenmiş: p-tau217, p-tau181, Aβ42, Aβ40 ve nörofilament proteininin hafif zinciri. Bu belirteçler içinden p-tau217 proteini, özellikle erken aşama ve demans durumundaki Alzheimer hastalarının kanında, demanslı olmayan ya da başka norodejeneratif hastalıklara sahip kişilerin (örneğin Parkinson, PSP, FTD, CBS ya da PPA) kanlarındakinden daha yüksek seviyelerde bulunmakta. Bu belirteç, PET, manyetik rezonans (MRI) ve beyin sıvısı analizi ile de benzer güvenilirlikte sonuçlar verdiği için, hastaların tanısı için basit bir kan testi yoluyla Alzheimer tanısını kolaylaştırabilir.

OLDUKÇA ÖNEMLİ BİR TANI KRİTERİ

Çalışmanın ilginç bir bulgusu da Alzheimer hastalığının oluşmasını, beyindeki plak yapılarının içeriğindeki amiloid proteininin daha fazla oluşmasını sağlaması nedeniyle hızlandıran, Presenilin-1 (PSEN1) genindeki bir mutasyona sahip kişilerde p-tau217’nin demansın görülmesinden 20 sene kadar önce kanda birikmeye başlaması. Doğruluğu başka çalışmalarla da gösterildiğinde bu bulgu oldukça önemli bir tanı kriteri olarak tıbba girecek.

ALZHEİMER’DAN HER YIL 2 MİLYON KİŞİ HAYATINI KAYBEDİYOR

Dünya üzerinden 40 milyona yakın Alzheimer hastası var. 2050 yılında bu sayının 150 milyona yaklaşması bekleniyor. Her yıl 2 milyonu aşkın kişinin Alzheimer nedeniyle yaşamını kaybettiği düşünülüyor. Hastalık süreci başlamış ancak henüz semptomları ortaya çıkmamış on milyonlarca kişinin var olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle ne kadar erken ve kesin tanı yapabilirsek, Alzheimer için tedavi imkanlarını o kadar geliştirmemiz mümkün. Alzheimer için kullanılan ilaçların çoğu erken aşamada kullanıldıklarında bir nebze etkileri olan ilaçlar. Bu nedenle eğer hastalarda Alzheimer’i erken teşhis edebilirsek ve daha etkili ilaçlar geliştirebilirsek bu amansız hastalık için bir umut ışığına varma şansımız olabilir.

Not: Bu Yazı birgun.net Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı yenicaggazetesi.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Alzheimer (Alzaymır), genellikle 60 yaş üstü insanları olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Genetik ve yaşam şartlarına bağlı olarak genç ve orta yaşta insanlarda da görülebiliyor. Unutkanlıkla başlayan bu hastalık ilerleyen dönemlerde, tek başına yaşamayı imkânsız hale getirebiliyor. Alzheimer hastalığının ne olduğunu öğrenip, buna göre yaşamınızı düzenleyebilirsiniz. Alzheimer hastalığının nedenleri, belirtileri, evreleri ve tedavi sürecini sizler için derledik.

Alzheimer, nörolojik bir hastalıktır. Bu hastalık direk beyni etkilediği için hastalığın ilk evresinde basit unutkanlıklar yaşanıyor. İlerleyen evrelerde, sosyal beceriler, davranışlar, mantıklı düşünme yetileri olumsuz etkileniyor. Hastalığın kesin bir tedavisi bulunmuyor. İlaç, psikolojik destek, egzersiz ve beslenmeyle hastalığın etkileri azaltılmaya çalışılıyor.

Alzheimer (Alzaymır) nedir?

Beyin hücrelerinin zamanla ölümü sonucunda hafıza kaybı, bunama (demans) ortaya çıkıyor. Genel anlamda bu tür bilişsel fonksiyonların azalması şeklinde gelişen tıbbi duruma Alzheimer hastalığı deniliyor.

Hastalığın bulunduğu kişilerde beyinde beta amiloid plakları görülüyor. Beyin hücrelerini yok ederek, kişilerde düşünce, hafıza ve davranış fonksiyonlarında azalmalara sebebiyet veriyor.

İlerleyen yaşla birlikte hastalık kendini yavaş yavaş göstermeye başlıyor. Hastalığın belirli evreleri bulunuyor. İlerleyen evrelere geçmesi uzun yıllar sürebiliyor. İlk belirtiler, genellikle son yaşanan olayların unutulması şeklinde görülüyor. İleri evrelerdeyse karşılıklı sohbet edebilme, yöneltilen sorulara yanıt verebilme yetisi kayboluyor.

Alzheimer teşhisi; Bu hastalık birtakım nöropsikolojik ve bilişsel testler yardımıyla ortaya konuyor. Testler, genellikle problem çözme, zihinsel işlevsellik, dikkat, dil becerileri ve sayma gibi birtakım yeteneklerinizi ölçmeyi hedefliyor.

Alzheimer neden olur?

Hastalığın en önemli nedeni yaş gibi görünse de herhangi bir kesinlik bulunmuyor. Beyindeki protein birikiminin yanı sıra sinir iletiminin bozulması, beyin hücrelerinin zarar görmesi gibi etkenler nedeniyle de bu hastalık görülebiliyor. Buna rağmen Alzheimer genellikle 65 yaş üstü insanlarda görülüyor. Hastalığı ortaya çıkaran nedenleri şöyle sıralayabiliriz;

1- Geçmişe bağlı depresyon, stres

2- Damar hastalıkları (Kolesterol, tansiyon yüksekliği, kalp krizi)

3- Geçmişe bağlı ciddi yaralanmalar, kafa travması

4- APOE4 taşıyıcılığı

5- Düşük eğitim düzeyi

Alzheimer belirtileri nelerdir?

Dünya Alzheimer Derneği, Alzheimer’i işaret eden 10 belirtiyi yayınlamıştır. Bu belirtileri kontrol ederek kendinizde veya çevrenizde bu hastalığın var olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

1- Gündelik hayatı etkileyecek tarzda unutkanlık yaşıyorsanız,

2- Planlama ve hesaplama da zorlanıyorsanız,

3- Daha önce sorunsuz yapılan görevleri yapamıyorsanız,

4- Zaman ve yerleri karıştırıyorsanız,

5- Görüntüleri algılamada zorlanıyorsanız,

6- Konuşma ve anlamada zayıflık yaşıyorsanız,

7- Eşyalarınızı kaybedip, bunlarla ilgili başkalarını suçluyorsanız,

8- Yargılama ve karar vermede güçlük çekiyorsanız,

9- Sosyal aktivitelerden çekildiyseniz,

10- Kişilik ve davranış değişiklikleri gösteriyorsanız nöroloji uzmanına görünmelisiniz.

Alzheimer hastalığı evreleri nelerdir?

Alzheimer hastalığı tipik olarak; hafif (erken evre), orta ve şiddetli (geç evre) şeklinde ilerliyor. Geniş anlamda hastalığın yedi evresi bulunuyor. Bu evreler;

* Birinci evre (klinik öncesi),

* İkinci evre (çok hafif bozukluk),

* Üçüncü evre (hafif bozukluk),

* Dördüncü evre (orta dereceli bozukluk),

* Beşinci evre (orta ciddi bozukluk)

* Altıncı evre (ciddi bozukluk)

* Yedinci evre (çok ciddi bozukluk) şeklinde kendini gösteriyor.

İkinci ve üçüncü evreler birleştirilerek hafif bozukluk dönemi olarak kabul ediliyor. Hastalığın adının konulduğu evredir. Bu dönemde basit unutkanlıklar baş göstermeye başlar. Bunun sonucunda da depresyon oluşabiliyor. Birinci evreden itibaren unutkanlık testlerini de içeren nörolojik muayene yaptırarak bu hastalığa yakalanıp yakalanmadığınızı öğrenebilirsiniz.

Alzheimer tedavisi nasıl yapılır?

Alzheimer, geri dönüşü ve kesin tedavisi olmayan bir hastalıktır. Bu hastalığa yakalanan kişilerde semptomların hafifletilmesi için ilaç tedavisi, psikolojik destek, egzersiz ve beslenme yöntemleri uygulanıyor.

Donazepil, rivastigmin, galantamin ve memantin gibi ilaçlarla asetilkolini arttırılmaya çalışılırken, glutamatı düşürmek hedefleniyor. İlaç tedavisiyle birlikte ailenin ve yakın çevrenin de hastaya yakın ilgisi ve olumlu davranış göstermeleri de psikolojik tedaviyi olumlu etkiliyor.

Alzheimer hastalarında Akdeniz beslenme modeli uygulanıyor. Bu beslenme modelinin hastalığın seyrine olumlu katkısı bulunuyor. Çünkü Akdeniz modeli beslenme tarzı; yüksek düzeyde posalı ve bitkisel besinler (sebze, meyve, kuru baklagiller, tam tahıllar) ile balık ve zeytinyağı, düşük düzeyde ise; kırmızı et, tavuk, az yağlı süt ve süt ürünleri içeriyor.

Akdeniz tipi beslenmeyle birlikte; düzenli fiziksel aktiviteler, iyi sosyal yaşam, sürekli öğrenmeye devam etme, bilişsel aktiviteler yapma, iyi uyuma, kronik hastalıklarla iyi tedavi uyumu gibi önlemler Alzheimer’a yakalanma riskinizi azaltmaya yardımcı olacaktır.

Not: Bu Yazı f5haber.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Günümüzde yaygın olarak karşılaşılan Alzheimer hastalığının teşhisi, hastalığın seyri ve tedavi süreci açısından büyük önem taşıyor.

Günümüzde yaygın olarak karşılaşılan Alzheimer hastalığının teşhisi, hastalığın seyri ve tedavi süreci açısından büyük önem taşıyor. Alzheimer hastalığının, nörofibriler yumak ve beta amiloid plak olarak isimlendirilen maddelerin beyinde birikmesi sonucu oluştuğunu kaydeden uzmanlar, yeni teşhis yöntemleriyle bu maddelerin tespit edildiğini belirtiyor. Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir tetkik ile bu maddelerden biri olan amiloid plakların birikiminin var olup olmadığını kolayca gösterilebildiğini belirten Nöroloji Uzmanı Celal Şalçini, “Amiloid plakların görünmediği durumlarda artık hastaya ‘Alzheimer hastalığın yok’ diyebiliyoruz” dedi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, Alzheimer hastalığına neden olan maddelerin beyinde birikiminin, Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir cihaz yardımıyla tespit edilebildiğini kaydetti.

Alzheimer, sinsice ilerleyen bir beyin hastalığı

Alzheimer hastalığının genelde ileri yaşlarda izlenen, orta ve genç yaşta da başlayabilen ilerleyici bir beyin hastalığı olduğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Alzheimer hastalığı belli belirsiz bir unutkanlıkla başlamakta ve aşikâr olana kadar sinsi bir şekilde ilerlemektedir” dedi.

Maddelerin beyinde birikmesiyle oluşuyor

Dr. Celal Şalçini, “Alzheimer hastalığı, nörofibriler yumak ve beta amiloid plak olarak isimlendirdiğimiz maddelerin beyinde birikmesi sonucu oluşmaktadır ve bu birikim Alzheimer Hastalığı aşikâr olmadan çok önce başlamaktadır. Alzheimer Hastalığında ve benzer bunamaların tanısında bu maddelerin beyinde birikiminin gösterilmesi gerekebilmektedir. Bu durumlarda beyin dokusundan örnek alınması veya omurilik sıvısı incelemesi yapılabilmektedir fakat her ikisi de girişimsel işlem olduğu için tercih edilmemektedir” dedi.

Amiloid PET cihazıyla Alzheimer belirlenebiliyor

Alzheimer teşhisinde gelişen teknolojilerle beraber yeni tanı yöntemlerinin kullanıldığını belirten Dr. Celal Şalçini, “Yakın tarihte Türkiye’de kullanılmaya başlanan Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir cihaz ile bu maddelerden biri olan amiloid plakların birikimi kolayca gösterilebilmektedir. Bu sayede unutkanlığı nedeniyle Alzheimer Hastalığı şüphesi olan ve aynı zamanda ailesinde Alzheimer Hastalığı olan bireylere Amiloid PET yapılmakta, amiloid plak izlenmemesi durumunda Alzheimer Hastalığı dışlanmaktadır” dedi.

Not: Bu Yazı hukuknews.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı yerelhaberim.net Sitesinde Yayınlanmaktadır.