Ömür uzadı, artık 50 yaşındakiler genç, 60’lar orta yaş , 70’ler ‘yaş almış’, 85+ yaşlı sayılıyor. Emeklilikten sonra koca bir hayat var ve o dönemde şimdiki gelirinizin en az yüzde 80’i kadar paraya ihtiyacınız olacak. Sağlık, geçim, torunlar… Peki nereden gelecek bu para? İşte size birkaç ipucu.

Yıllarca emek verdiniz, çalıştınız. Emeklilik sizin hakkınız. Ancak emeklilik dönemindeki GELİR/GİDER dengenizi iyi ayarlayın ki bu dönemi rahat ve huzurlu geçirin. ‘Allah uzun ömür versin’ deriz ya hani, yapılan araştırmalar gösteriyor ki ortalama ömür de gittikçe uzuyor. Bu da hazırlık gerektiriyor.

GİDER: Emekli olduğunuz zaman çocuklarınız büyümüş, kendi hayatlarını kurmuş oluyorlar. Ev aldıysanız o zamana kadar ev borcunuzu ödemiş oluyorsunuz. Çocuklarınızın eğitimi, servisi, işe ulaşımınız gibi masraflar artık yok derken yeni masraflar başlıyor. Sağlık harcamaları, sosyal faaliyetlere yapılan ödemeler artıyor. Giderler aslında şekil değiştiriyor, tutar olarak pek de değişmiyor.

SAĞLIK/BAKIM: Bakım masrafı önemli. Örneğin Alzheimer hastalığı ileriki yaşlarda görülen bir hastalık olsa da, dünya nüfusunun yaşlanması sebebiyle sayısı gün geçtikçe artıyor. Türkiye’de 600 bin ile 1 milyon arası olduğu tahmin ediliyor.

GENÇLER DİKKAT!

Anne-babanızın birikmişine el atmayın. Onların ileride bu paraya ihtiyacı olacak. Kendi borcunuzu, geçiminizi, sorunlarınızı anne-babaya yüklemeyin.

ÇOCUKLARA YÜKLENMEYİN

Anneler-babalar, çocuklarınızdan size bakmalarını istememeye çalışın. Finansal anlamda ne onların size ihtiyacı olsun ne de sizin onlara.

NASIL HAZIRLANMALI?

20’Lİ YAŞLARDA Aylık gelirinizin en az yüzde 10’unu, ailenizle yaşıyorsanız yüzde 25’ini biriktirin. Hedefiniz için de, emeklilik için de biriktirin. İleriki yıllarınızı güvence altına almaya erkenden başlayın. Bireysel Emeklilik Sistemi’ne geçin. Siz çalışırken paranız da çalışsın. En az 10 yıl ödeme ile 56 yaşınızı tamamladığınızda bu paranın ister tamamını alırsınız, ister aylık maaş olarak kullanırsınız.

40’LI YAŞLARDA Emeklilik için biriktirmeye şu an başlayın. Bu yaşlarda takribi olarak emeklilik dönemi için şu anki yıllık gelirinizin iki katı kadar biriktirmek için plan yapın.

50’Lİ YAŞLARDA Kazancınız belli, huzurlu bir gelecek için yıllık gelirinizin dört katı kadar birikiminizin (gayrimenkul dahil değil) olması size güç verir.

60’LI YAŞLARDA Bu dönemde, ‘özgürlük ve finansal özgürlük’, muhtaç olmama, yeterlilik duygusu artıyor. Hayatın tadını çıkarın, yaşamın içinde olun.

5 TAVSİYE

• 1. Siz paranızı yönetin, o sizi yönetmesin.
• 2. Paranızı korumak, onu kazanmak kadar önemli. Buna vakit, emek ayırın.
• 3. Para ile ilgili düşünceleriniz, sözleriniz, hareketleriniz uyum içinde olsun.
• 4. Geleceğinizi planlayın, işi tesadüflere bırakmayın.
• 5. Kendi kıymetinizin ‘kazancınızla’ belirlenmediğini anladığınızda, finansal anlamda kuş kadar hafif ve özgürsünüz demektir.

MUTLU EMEKLİLER; BAHRİYE VE BAYRAM

Kayınvalidem Bahriye Hanım emekli öğretmen ve kayınpederim Bayram Bey ise Devlet Su İşleri’nden emekli. En sevdikleri şey belediye korosuna gidip şarkı söylemek veya öğretmen evinde zaman geçirmek. İkisi de hayatları boyunca tasarruf etmiş, ihtiyaçları için harcayıp ilerisi için biriktirmişler.

Kendilerine emeklilik dönemine nasıl hazırlandıklarını sordum. Cevapları, “İstek ve ihtiyacı ayırıp, para harcama önceliğimizi ihtiyaçlara verdik” oldu. Başları dik, kendi kendilerine yetiyorlar, torunlarına da istedikleri zaman istedikleri kadar harçlık verebiliyorlar. Herkese böyle bir emeklilik dilerim.

ARAŞTIRMA

Bilim insanları ‘insanlar gelecek için nasıl biriktirir?’ diye araştırmış. Kendi yaşlı versiyonlarını üç boyutlu olarak gören insanlar gelecek için para biriktirme konusunda daha motive oluyor ve hedeflerine ulaşıyorlar. Hadi siz de hemen şimdi başlayın.

Not: Bu Yazı posta.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı hurriyet.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

NE YAPMALI
TEST SAYISI ARTMALI

GÜNE önce “hak edilmiş bir teşekkür” ile başlayalım. “Test sayısı arttırılsın” talebimiz karşılığını nihayet buldu. Günlük test sayımız geçtiğimiz günlerde 80 binli rakamları aştı. Bu son günlerin en önemli ve sevindirici pandemi haberlerinden biridir.

Tekrarlayalım: Test sayısının artması, sadece erken teşhisin kolaylaşması anlamına gelmiyor. Aynı zamanda daha fazla “sessiz/hayalet taşıyıcı”nın tanımlanması, dolayısıyla onlar vasıtasıyla oluşabilecek yeni bulaşmaların önlenmesini de sağlıyor. Tıbbi adıyla “asemptomatik vakalar” olarak da tanımlanan sessiz taşıyıcılar, bizde de diğer ülkelerde de hastalığın kontrol altına alınmasını engelleyen en önemli faktörlerden biridir. Onları yakalamanın en etkili yolu da daha
fazla test yapmaktır.

NETİCE ŞUDUR
TEST HEDEFİ ÖNCE 100 BİN SONRA 200 BİN OLMALI

NETİCE şudur: 80 binleri geçen test sayılarımız şimdilik iyi bir rakamdır ama emin olun ki yeterli değildir. Minimum rakam en az 100 bin olmalı, daha da fazlası hedeflenmelidir. Eğer vaka sayılarımızı azaltarak okullarımızı bir an önce açmak, turizmde istediğimiz patlamayı yapmak, işimize gücümüze yeniden dönüp ekonomimizi eski performansına taşımak istiyorsak, en etkili çözümlerden birinin test sayısını arttırmak, yani sessiz taşıyıcıları süratle bulup izole etmek olduğunu unutmayalım.

UNUTMAYALIM
HAYALET TAŞIYICILAR ARTIYOR

BAZI uzmanlara göre COVID-19 vakalarının yüzde 40’ından fazlası, virüsü herhangi bir “semptom/belirti” göstermeden ortalama 2-3 hafta taşıyabiliyor. Bu son derece önemli bir bilgi. Zira bu vakaların her biri adeta birer “bulaş fabrikası” işlevi görüyor. Evlerinde ailelerine, toplu taşıma araçlarında diğer yolculara, işyerlerinde iş arkadaşlarına, toplumsal ortamlarda dostlarına/arkadaşlarına virüs bulaştırıyor. İşin kötüsü, bu sessiz taşıyıcılar o virüsü taşıdıklarının farkında bile değiller. Dolayısıyla yaşam tarzlarında en ufak bir değişiklik yapmayı veya tedbir almayı da düşünmüyorlar. Üstelik çoğunun maske bile kullanmadıkları, daha da önemlisi evlerinde ve işyerlerinde maskelerini çıkararak etrafa virüs bulaştırdıkları çok iyi biliniyor. COVID-19’un hiçbir belirtisini göstermeden virüsü yayan sessiz taşıyıcılar en az 2 hatta 3 haftaya yakın bir süre o virüsleri çevrelerine de yayabiliyor. İşte bu nedenle test sayısının arttırılması, virüsü taşıdığından habersiz kişilerin hızlıca belirlenmesi açısından son derece önemli bir ayrıntıdır.

İYİ HABER
MUHTEŞEM ÜÇLÜ: VİTAMİN D MAGNEZYUM VE B12 VİTAMİNİ

SİNGAPUR’da yapılan yeni bir çalışmayı Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta benden önce okuyucularıyla paylaştı. Ahmet Hoca’nın paylaştığı o önemli haber şuydu: Singapur’da yapılan bir çalışmaya göre, magnezyum, D vitamini ve B12 üçlüsü, COVID-19’un seyrini hafifletebiliyor. Nedenine gelince: D vitamini enfeksiyonun oluşturduğu enflamasyonu baskılayarak, magnezyum D vitamini metabolizmasında işlem gören çok sayıdaki enzimin aktivasyonunu sağlayarak, B12 vitamini ise bağırsaklarımızdaki mikrobik ekosistemin bağışıklığa yaptığı katkıları arttırarak bedenimizin COVID-19 ile mücadelesini kolaylaştırabiliyor. Bu üçlünün yiyecekler ve takviyelerle bugünlerde daha fazla kazanımı COVID-19 enfeksiyonunun daha hafif atlatılabilmesi için işe yarayan bir önlem olarak düşünülebilir. Daha önce de yazmıştık: Özellikle D vitamini bu enfeksiyonla mücadelede muazzam işlere imza atıyor. D vitamini seviyesi yeterli olanlarda enfeksiyon daha seyrek görülüyor. Görülse de daha kolay, çabuk ve hafif atlatılıyor.

PAZARTESİDEN DEVAM
KAYGI BOZUKLUĞU NASIL ÖNLENECEK

KONUŞTUĞUM ruh sağlığı hekimleri bu konuda pek çok şey anlattılar. O bilgileri başka bir yazıda detaylıca paylaşacağım ama en çok da şu noktaların altını çizdiler:

* Belirtiler mümkün olduğu kadar erken fark edilecek, önlemler olabildiğince erken alınacak.

* Gerektiğinde bir ruh sağlığı hekimi veya psikologdan destek istenecek.

* Düzenli egzersiz yapmanın, doğru beslenmenin, kaliteli ve yeterli uykunun mücadelede vazgeçilmez ilk üçlü oldukları iyi bilinecek.

* Gerekiyorsa aileden, eşten, dosttan, arkadaşlardan da destek alma konusunda tereddüt edilmeyecek.

* Gevşeme teknikleri, ruhsal rahatlama yöntemleri ve benzeri doğal yardım araçlarından maksimum düzeyde istifade edilecek.

* İhtiyaç duyuluyorsa ilgili uzmanların onayının alınması koşuluyla doğal destekler ve/veya ilaçlardan da istifade etmek düşünülecek.

OKUR SORUSU
HAMİLELER GRİP AŞISI YAPTIRMALI MI 

MUHTEMEL bir COVID-19 enfeksiyonuyla karşılaşmak bugünlerde hepimizin bir numaralı korkusu. Buna bir de her yıl zaten sık sık karşılaştığımız grip enfeksiyonunun da eklenebileceğini düşünmekse bu korkuyu üçe beşe katlıyor. İşte bu nedenle son günlerin en çok konuşulan sağlık konularından biri de “kimlerin öncelikle grip aşısı yaptırması gerektiği” sorusunun cevabıdır. Bana sorarsanız grip olmak istemeyen herkes aşılanabilir.

Ama öncelik, hastalığın ciddi ve hatta ölümcül seyredebileceği risk gruplarının olmalıdır. Gebeliğin 2’nci ve 3’üncü 3 aylık döneminde bulunanlar da kanaatimce o risk grubunda kabul edilebilirler. Onlar da tıpkı kronik kalp hastaları, kronik akciğer hastaları, kronik böbrek ve karaciğer yetmezliği sorunu yaşayanlar, bağışıklık sistemi baskı altında olanlar, düşkün ve yaşlılar gibi grip aşısını öncelikle yaptırması gerekenler arasında sayılabilirler.

Not: Bu Yazı hurriyet.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Covid-19 vakalarındaki artış nedeniyle 65 yaş ve üstündeki yurttaşlara yönelik yeni tedbirler getiren şehirler arasına Konya, Dersim, Balıkesir ve İzmir de eklendi.

Balıkesir, Konya ve Tunceli valiliklerinden yapılan açıklamaya göre, 65 yaş ve üzerindeki kişilerin 10.00-20.00 saatleri dışında sokağa çıkamayacak, bu saatler arasında 1. derece yakınları hariç düğün, kına, nişan, sünnet, cenaze, taziye, mevlit vb. merasimlere katılmalarına izin verilmeyecek.

Valilikler, sosyal hayata yönelik tedbirler de aldı. Buna göre, “Müzik yayını yapan işletmelerin saat 23.00’ten sonra yayın yapmalarının yasaklanmasına, düğün, nişan vb. organizasyonların sık sık denetlenmesine, bu tür organizasyonlara saat 23.00’e kadar müsaade edilmesine” karar verildi.

İzmir’de de kısıtlama

İzmir Valiliği’nden yapılan açıklamada ise alınan tedbirler şöyle sıralandı:

“Kendi mahallelerine en yakın semt pazarı, market ve alışveriş merkezlerini kullanmaları, alışverişlerini kalabalığın yoğunlaşmadığı sabah 10.00-12.00 saatleri arasında yapmalarına, düğün törenlerine gelin ve damadın anne, baba, büyükanne ve büyükbaba gibi birinci derece yakını olan 65 yaş ve üzeri kişilerin katılmasına, bunun dışındaki 65 yaş ve üzeri kişilerin katılmamasına, taziye ziyaretlerine vefat edenin anne, baba, büyükanne, büyükbaba gibi birinci derece yakınlarının sosyal mesafe kurallarına dikkat ederek katılmalarına, bunun dışındaki 65 yaş ve üzeri kişilerin katılmamalarına, asker uğurlama törenlerine katılmamalarına, mesai saatleri nedeniyle toplu taşıma araçlarında oluşabilecek yoğunluktan etkilenmemeleri için toplu taşıma araçlarını 10.00-16.00 saatleri arasında kullanmalarına oy birliğiyle karar verildi.”

Toplam 26 ilde kısıtlama

65+ yaşa yönelik kısıtlamaların olduğu il sayısı böylece 26’ya yükseldi. İller şöyle:

Malatya, Düzce, Urfa, Maraş, Yalova, Van, Kayseri, Bartın, Sivas, Manisa, Bursa, Ankara, Kütahya, Kastamonu, Erzincan, Ordu, Eskişehir, Balıkesir, Dersim, Konya, Kırıkkale, Aksaray, Elazığ, Rize, Batman ve İzmir. (TP)

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Bugüne dek Türkiye’de COVID-19 benzeri bir pandemi yaşanmamıştı. Küresel koronavirüs pandemisi günlük yaşamımızı büyük oranda değiştirdi; işletmeler, okullar, insanların bir araya gelebileceği pek çok yerin kapanmasıyla birlikte bizler de karantina sürecine girdik. Virüsün yayılma hızının azalmaya başladığı zaman ise “yeni normal” ile bu sosyal izolasyon sürecinden çıkmaya başladık.

Tüm bu zorlu süreçler hepimizi birçok konuda olumsuz etkiledi. Bu olumsuzluklardan biri var ki etkisi çok daha sonra gösteriyor. Aniden veya yavaş yavaş ortaya çıkan bu sorunların kaynağı psikolojik olabilir. Klinik Psikolog Esra Ceco, “Koronavirüsün Psikolojik Etkilerine” dikkat çekti.

Koronavirüs depresyona neden olabilir!

Pandemi sürecinde alışkanlıklarımız, günlük yaşamımızın rutinleri değişti; ofise gitmek yerine evden çalışmalar başladı, mali nedenlerle bazı iş yerleri kapandı, sosyalleşmek için bir araya gelmek imkânsız hale geldi. Sosyal izolasyon, çaresizlik ve değersizlik duyguları, gelecekle ilgili umutsuzluk ve rutin olmama depresyondeneyimine yol açan unsurlardan. Çinli psikologların yaptığı bir araştırmada, koronavirüs pandemisi nedeniyle işini bırakmak zorunda kalan kişilerin fiziksel ve psikolojik sağlıklarının kötü etkilendiği ortaya çıkarıldı. Pandemiden dört ay sonra yapılan bir çalışmadaki veriler ise insanların %27’sinin orta ila şiddetli depresyonbelirtileri olduğunu gösteriyor. Bu oranın koronavirüs öncesinden 3 kat daha fazla olduğu söyleniyor.

Koronavirüs Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) hastalığına neden olabilir!

OKB’li bireyler, rahatsız edici düşünceleri (takıntıları) hafifletmek için genellikle aşırı davranış kalıpları (zorlantılar) kullanırlar. Bu pandemi dönemi, OKB’si olan insanlar için “kişisel bir kâbus” olarak tanımlanabilir. Virüsün bulaşma korkusu gerçek dışı bir korku değildir fakat OKB’si olan insanlar, belirsizliği tolere etmek yerine, kontrol etmek ve güvence aramak için saatlerini harcarlar; aşırı el yıkayabilir, her şeye hazırlıklı olma çabasıyla malzemeleri istifleyebilirler.

Yalnızlık işi zorlaştırıyor!

İnsanlar sosyal varlıklardır. Hayatta kalmak için başkalarıyla bağ kurmaya ihtiyacımız var. Yalnızlık, bağışıklık sisteminin zayıflamasından kalp sorunlarına kadar sağlıkla ilgili pek çok soruna yol açabiliyor. Sevdiklerimize yakınlaşmanın zor olduğu bu zamanlarda sosyal izolasyon ile birlikte ise yalnızlık üst seviyelere çıktı. Koronavirüs öncesi kamusal yaşamdan büyük ölçüde dışlanmış bir nüfus olan yaşlılar ise yalnızlıktan en çok etkilenenler arasında.

Madde bağımlılığı arttı!

Alkol veya uyuşturucuya yönelmek, iç veya dış stresi “uyuşturmak” için hızlı bir çözüm olabilir.” Fakat stresle uyuşturucu ve alkol bağımlılığı yoluyla başa çıkmanın uzun vadeli sonuçları vardır. Madde bağımlılığı kişiler arası çatışmalara, umursamaz davranışlara yol açabilir ve bu da üzüntü, yalnızlık veya depresyon hissini yoğunlaştırabilir.

Bazı bireyler için COVID-19 ile ilişkili psikolojik belirtiler uzun süreli olabilir ve kişisel, sosyal veya akademik/mesleki işlevsellikte önemli bozulmalara yol açabilir. Korkularınızın hayatınızı normalin üzerinde kısıtladığını düşünüyorsanız bir uzmana başvurabilirsiniz.

Not: Bu Yazı enbursa.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

İSTANBUL İl Sağlık Müdürlüğü’nün “Egzersiz Eve Sığar” sloganıyla gerçekleştirdiği “Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı (KOREH)” sayesinde, fizyoterapist ya da doktor kontrolünde kişiye özel oluşturulan egzersizler, bir telefonla hastanın ayağına geliyor.

İSTANBUL İl Sağlık Müdürlüğü’nün “Egzersiz Eve Sığar” sloganıyla gerçekleştirdiği “Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı (KOREH)” sayesinde, fizyoterapist ya da doktor kontrolünde kişiye özel oluşturulan egzersizler, bir telefonla hastanın ayağına geliyor. Kovid-19 salgını nedeniyle evde kalmak zorunda olan ve hastaneye ulaşamayan genç, yaşlı, engelli ya da trafik kazası, felç gibi travmalara maruz kalan hastalar, 0850 305 5667 KOREH ücretsiz hattını arayarak, salgın döneminde dahi fizik tedavi ve rehabilitasyon imkanlarından mahrum kalmadı. Türkiye’de başka örneği olmayan projede bir sonraki adım, Zoom üzerinden online sınıflarda hastalara, canlı olarak fizyoterapi seansları verilmesi.

Salgının başladığı ilk haftalarda temelleri atılan ve Mayıs ayından bu yana aktif olarak çağrı almaya başlayan Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı KOREH sayesinde, 0850 305 5667 numaralı ücretsiz hattı arayan vatandaşların ayağına, doktor veya fizyoterapist kontrolünde egzersiz programları geliyor. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Koordinatörlüğünde, Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi, İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim Kliniği işbirliğiyle kurulan KOREH çağrı merkezindeki fizyoterapistler, şimdiye dek 2 bin çağrıya yanıt verdi, 312 hastaya SMS yoluyla gönderilen bir link üzerinden sağlık ihtiyaçlarına özel oluşturulan egzersiz videolarını ulaştırdı. Bu sayede pekçok engelli ya da acil fizik tedavi alması gereken hastaların tedavileri de aksamadan sürdürüldü. Hatta acil ameliyat geçirmesi gereken bazı hastaların pandemi döneminde bile hastanelere yönlendirilmesi sağlandı. Çağrı hattını arayan hastalar, önce fizyoterapist tarafından değerlendiriliyor, hekime yönlendirilmesi gerekiyorsa fizik tedavi uzman hekimi tarafından hasta aranıyor ve tedavisiyle ilgili yönlendirmeler hekim tarafından yapılıyor.

SADECE FİZİK TEDAVİ DEĞİL YOGA, PİLATES BİLE VAR

Kuvvetlendirme, germe egzersizleri, aerobik egzersizler, solunum egzersizleri, yoga, pilates, meditatif solunum egzersizleri, farklı yaş gruplarının evde yapabileceği aktif kalma egzersizlerinin yanı sıra bel fıtığı, skolyoz, inme, spastisite, yüz felci, lenf ödem gibi özellikli hastalıklar için egzersiz föyleri ve videolar oluşturuldu. Bu sayede “kişiye özel” terapiler oluşturuldu. Ayrıca Kovid 19 hastalığının solunum sisteminde oluşturduğu komplikasyonlar da solunum egzersizleri aracılığıyla önlendi.

EGZERSİZ PROGRAMLARI VİDEO OLARAK ULAŞTIRILIYOR

İstanbul İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun yönlendirmesiyle pandemi nedeniyle fizik tedaviye ulaşamayan hastalar için böyle bir projeye başladıklarını anlatan Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Başhekimi ve Proje Yöneticisi Doç. Dr. Başak Bilir Kaya, “KOREH’in amacı salgın ilk başladığında evde rehabilitasyon tedavileri yarım kalan hastalar ve koronavirüs geçirip akciğerlerinde problem yaşayan hastalarımıza ulaşmaktı. Ayrıca evde hareketsiz kalan yaşlılarımız, çocuklarımız gençlerimize de fiziksel egzersiz rehberliği yapmak hedeflendi. Tele rehabilitasyon programına bir telefon hattı üzerinden ulaşılıyor. Arayan hastalarımızı fizyoterapistlerimiz karşılıyor. Akademisyenler tarafından yapılmış tedavi algoritmalarımız çerçevesinde hastalarımızı ya doktora yönlendiriyorlar ya da daha önceden oluşturduğumuz videolardan onlara özel egzersiz programı oluşturarak bir SMS ile linki gönderiyorlar. Hasta o linke tıkladığında kendisine özel planlanmış olan egzersiz videoları ya da föylerine ulaşıyor ve egzersizini yapabiliyor” dedi.

ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNEDEN, SIRT AĞRISI OLAN YAŞLILARA

Şimdiye dek gelen 2 bin çağrı içerisinden 312 hastaya egzersiz videoları ile yardımcı olduklarını anlatan Doç. Dr. Kaya, “5 ve 10 yaşında engelli çocuğu olan annelerimizden 89 yaşında sırt ağrısı için arayan amcamıza kadar çok geniş bir hasta profiline hizmet verdik. En çok ağrı şikayeti ile ilgili çağrı alıyoruz. 65 yaş üstü bireylere sokağa çıkma izni ilk verildiğinde, bu kişilerin de çoğu bizi aradı. İki adım atıp dinlemek zorunda kalıyorlardı, çünkü evde oturmaktan kas kitleleri azalmış, hareket ve ağrı sorunu yaşamaya başlamışlardı. Rehberlerimizi hem çocuklar için, hem 55 yaş altı kesim için, hem de 55 yaş üstü bireyler için ayrı ayrı hazırladık. Pandemi döneminde hastaların hangi semptomları var, pandemiye rağmen durumu ciddi olup hastaneye gitmesi gerekenler, bunların çözümünün de parçası olduk” diye konuştu.

“FİZİK TEDAVİDE DEVAMLILIK ÇOK ÖNEMLİ”

Fizik tedavi ve rehabilitasyonda devamlılığın esas olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kronik hastalığı olan bir hasta grubu, alması gereken fizik tedaviye araya giren herhangi bir engel nedeniyle ulaşamazsa, o hastada o zamana kadarki tüm kazanımlarımız geriye gider. Dolayısıyla biz bu dönemde özellikle risk grubundaki hastalarımıza aksatılmaması gereken egzersizlerini evde yürütebilmeleri konusunda yol göstericilik yaptık. Bir de Koronavirüs tedavisi görüp hastalığı atlatmış olan hastalarımızdaki solunum sorunları için doktorlarımız hangi hastaların pulmoner rehabilitasyon için hastaneye gitmesi gerektiği, hangi hastaların solunum egzersizi yaparak Kovid’in akciğerlerde oluşturabileceği olası hasarı minimale indirebileceğine yönelik de uzman olarak danışmanlık verdi. Özellikle engelli çocuklarımız, felç geçiren vatandaşlarımız ya da trafik kazası, yüksekten düşme gibi travmalar nedeniyle belden aşağısı boyundan aşağısı felç olan hastalarımızın veya yakınlarının evde yaptırması gereken bazı egzersizleri de aksatmadan yapabilmelerini sağladık. Doktorlarımızın yönlendirmesiyle bazıları acil olarak hastaneye başvurdu.”

ARAYAN HASTALARIN TAKİBİ DE YAPILIYOR”

Tele rehabilitasyondan faydalanan hastaların takibinin de düzenli yapıldığının altını çizen Doç. Dr. Başak Kaya Bilir, sözlerini şöyle noktaladı: “Bizden egzersiz alan hastalarımıza iki hafta sonra tekrar dönüp süreci yakından takip ediyoruz. Şimdi vatandaşlarımızdan yoğun olarak online rehabilitasyon isteği alıyoruz. Özellikle bel fıtığından mustarip ağrı hastalarından. Projemizin yeni ayağında ağrılı hastalarımıza kendi yaş gruplarına ve klinik semptomlarına uygun olarak Zoom destekli egzersiz sınıfları ile canlı yayınla ‘Bel Okulu’ gibi bazı rehabilitasyon programları başlatmayı düşünüyoruz.”

SAYILARLA KOREH

Bugüne kadar KOREH’e yaklaşık 2 bin çağrı kabul edildi. Akademisyeninden aşçısına, esnafından işçisine, ev hanımından öğretim üyesine çeşitli meslek gruplarından vatandaşlar bu hizmetten faydalandı. Vatandaşların en sık başvuru nedenleri arasında evde aktif kalma, ağrı, hastalığa özgü egzersiz, solunum egzersizi, denge sorunları ve düşme korkusu, yoga, pilates ve pulmoner rehabilitasyon yer aldı. Video izlemeye imkanı olmayan vatandaşlara da egzersiz programları broşür halinde gönderilebiliyor.

107 kişiye ağrılı bireylere egzersiz programı

25 kişiye; 50 yaş üzeri sağlıklı bireye aktif kalma egzersizleri

36 kişiye 50 yaş üzeri sağlık sorunu olan bireye egzersiz

12 kişiye 50 yaş altı sağlıklı bireye egzersiz

9 kişiye 50 yaş altı sağlık sorunu olan bireye egzersiz

3 kişiye 50 yaş altı düşkün bireye egzersiz

79 kişiye solunum egzersizleri

16 kişiye beslenme ve bakım rehberi

12 kişiye yoga/pilates videoları

62 kişiye kişiye özel egzersiz programları düzenlendi.

Not: Bu Yazı sondakika.cc Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Koronavirüsün (Covid-19) Türkiye’de görülmeye başladığı günden bu yana, sokağa çıkma yasaklarından en fazla etkilenen kesim 65 yaş üstü oldu.

Aylarca eve hapsolan, hastaneye ve diğer ihtiyaçlarını karşılamak için sokağa çıkamayan yaşlılar, sahillere inen, Ayasofya’nın camiye dönüştürülme törenine katılan ve bayramda sosyal mesafe dinlemeyerek kucaklaşan, öpüşen, düğünlerde boy gösteren kitlenin kurbanı oldu ve bir kez daha yasakların hedef kitlesi oldu.

Karar Gazetesi’nin haberine göre, 4 Ağustos tarihinden bu yana vaka sayılarındaki artış, virüste ikinci dalganın habercisi. Önlemler yetersiz kalınca tıpkı ilk dalgada olduğu gibi yine 65 yaş üstüne sokağa çıkma sınırlaması getirildi.

Karar 23 ilde alınırken, devletin sorumluluğu tümüyle vatandaşa yüklemesi tepkilere neden oluyor.

Sivas, Kayseri, Manisa ve Bursa da dahil 23 ilde getirilen sınırlamalarla, bu yaş grubunun düğünlere katılması ve AVM’lere girmesi yasaklandı.

Habere göre, İzmir Tabip Odası günlük vakanın 250’ye çıktığı kentte ‘birinci dalganın ikinci pikinin’ yaşandığını belirtti. Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alpay Azap “Kontrolsüz yayılma var” uyarısı yaptı. Toraks Derneği Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Oya devletin vatandaşı sorumlu tutmaması gerektiğini belirtirken Prof. Dr. Mehmet Ceyhan da “Devlet ek tedbir almalı” dedi.

Artan korona vakaları nedeniyle 65 yaş ve üzerine yasak getirilen illerin sayısı 23’e çıktı. Düğün, nişan, cenaze, AVM ve toplu görüşme alanları yasaklandı. Toplu ulaşımayı da trafğin yoğun olduğu saatlerde kullanamayacaklar. Uzmanlar sonbaharda beklenen ikinci dalga öncesi getirilen bu erken tedbirlerin hayat kurtaracağını belirterek “Bu herkes için bir sınav olacak” yorumunu yaptı.

Sonbaharle birlikte dünyanın pek çok ülkesinde ikinci korona dalgası beklentileri büyümeye devam ederken bazı ülkelerde vaka sayısındaki yükseliş ikinci dalga olarak tanımlanmaya başladı. Normalleşme ile birlikte Türkiye’de vakaların artması ve Kurban Bayramı ile yaz tatilinin de araya girmesiyle yaşanan pik, resmi makamlar tarafından henüz yüksek sesle dillendirlilmemiş olsa da  uzmanlar durumu birinci dalganın ikinci piki veya ikinci dalganın başı olarak tanımlamaya başladı. Vakalardaki yükseliş okulların açılışını bir ay daha başlamadan ertelemesi iller basında yeni tedbirlerin alınmasına neden oldu. İlk tedbirler ise risk gurubunda olan 65 yaş üstü vatandaşlar için alındı. Sivas’la başlayan tebirler Ankara dahil 23 ile yükseldi. Bu illerde 65 yaş üstü kişilerin belli saatlerde toplu taşımaya binmeleri, düğün, nişan veya sönnet törenlerine gitmesi yasaklandı. Bazı illerde ise 15 yaş altına da yasak getirildi.

65 yaşa yasak getirilen iller şöyle: Erzincan, Eskişehir, Mardin, Ordu, Kastamonu, Ankara, Bursa, Kütahya, Batman, Sivas, Manisa, Kırıkkale, Aksaray, Bartın, Elazığ, Kayseri, Şanlıurfa, Yalova, Siirt, Kahramanmaraş, Malatya, Düzce ve Niğde. 65 yaş ve üzeri vatandaşlara korona tedbirleri kapsamında yasak getirilen iller Doğu, Güneydoğu, Marmara ve İç Anadolu bölgelerinde yer aldı. Bu bölgelerde başta Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Van, Ankara ve Konya’daki yüksek vakalar alarm zillerinin çalmasına neden olmuştu. Türkiye genelindeki istatistiklere bakıldığında bile İstanbul dışında en fazla vakalar bu illerde mevcut.

Not: Bu Yazı ahval.me Sitesinde Yayınlanmaktadır.

“Inside Bill’s Brain: Decoding Bill Gates“ belgesinde “En büyük korkunuz nedir“ sorusuna şu yanıtı veriyor her problemi çözen adam: “Beynimin durması…“ Korkusunun genetik zemini mevcut, çünkü Bill Gates’in 94 yaşındaki babası Bill Gates Sr. Alzheimer hastası. Gates’in korkusunda bir başka haklılık payı daha var; düşünsel mesleki alanda faaliyet gösteren beyinlerin demanstan korunduğuna dair tez mutlak değil, istisnalar mevcut. Hem de çok zalimce. Iris Murdoch’a Alzheimer teşhisi konulduktan sonra son romanı “İkilem“i (Jackson’s Dilemma – 1995) inceleyen nörologlar, Iris’in satırlarında demansın izlerini bulmuşlardı. Kelime dağarcığı önceki eserlerine göre eriyip gitmişti.

Genetik bağ dahil, çok yakınımdaki yaşanmışlıktan da biliyorum. Beynin çalışması üzerine kurulmuş bir hayat, hafızada hiçbir eser bırakmadan Alzheimer’la geçen yıllarla son bulabiliyor.

Fakat demans söz konusu olduğunda genetik bir kader değil, hatta yapılan çalışmalar genetikten çok daha fazlasını yüklüyor Alzheimer’ın hafıza ve hatıra hırsızlığına. The Lancet’in demans komisyonu üç yıl aradan sonra yeni raporunu geçenlerde yayınladı. Demans riski oluşturan dokuz faktöre üç yeni kriter eklemişlerdi: Aşırı alkol tüketimi, kafa travması ve hava kirliliği.

 

 

Beynin kendi varlığını unutmasından korkmak için beyin gücüyle Microsoft’u kurmuş olmak gerekmiyor. Hayatın orta kademelerini aşıp yaşlılığına adım attıktan sonra aklı başında herkesin saplanabileceği bir kaygı. Hatta bugün, insanlığın karşısındaki en büyük sağlık tehdidi Kovid-19 olsa bile ileri yaş kuşaklarının korkusu koronavirüse yakalanmak değil, zihnini demansa kaptırmak olabiliyor.

Forbes’ta yayınlanan bir araştırmaya göre, ABD’de 20 milyon insanın işsiz kaldığı pandemi ortamında hayata dair en az kaygı duyan kesim emekliler. Çoğunun sosyal ve finansal güvence korkusu yok, yarıdan fazlası ev sahibi ve çocuk yetiştirmek gibi bir problemleri de bulunmuyor. Genç kuşakların ise mortgage yükünün yanı sıra iş ve sosyal güvenceye dair gelecek kaygıları var.

Fakat aynı zamanda 65 yaş üstü kuşaklarda enfeksiyon riskinin daha yüksek olduğu da biliniyor; 85 yaş üstünde Kovid-19’a yakalanma oranı 65-75 yaş grubuna göre iki buçuk kat fazla. Üstelik pandemi zoruyla dijital bilgi ve iletişim teknolojilerine hakimiyet gerektiği için ileri yaştakilerin dezavantajları artıyor. Bu risk ve dezavantajlara karşın Forbes araştırması yaşlıların pandemiyle daha kolay başa çıktığını ortaya koymuş; 65 yaş üstünde “kendimi iyi hissediyorum“ diyenlerin oranı yüzde 40’ı bulmuş, Z kuşağında ise bu oran yüzde 21’e kadar düşmüş.

Araştırmada madalyonun bir de öbür yüzü var. Emeklilerin en büyük korkusu ne Kovid-19 gibi bulaşıcı enfeksiyonlar, ne kanser ne de felç ve kalp krizi; en çok kaygı duydukları şey zihinlerinin bulanması, demansa yakalanarak hatıralarını kaybetmek ve yakınlarına yük olmak.

Emekliler belki farkında, belki değil ama sosyal temas yoksunluğu da demans yoluna döşenen taşlardan. Ve pandemi ortamındaki sosyal mesafelerin de bu yoksunluğa katkıda bulunduğu malum. The Lancet demans komisyonunun raporunda sosyal bağlara ilişkin bir ayrıntı önemli: ileri yaşta evli çiftlerin beraberliği sosyal teması az çok sağlıyor, ancak erkeklerin yaşam süresi daha az olduğu için kadınlar yalnız kalıyor.

SESLER BEYNE UZLAŞMADIĞI ZAMAN

 

 

Ortalama ömür süreleri uzadıkça demanslı sayısı da artıyor. Bugünkü global nüfus 50 milyon; 2050 yılında demansla yaşayanların sayısının 152 milyonu bulması bekleniyor. Yaşam süreleri üst gelir grubu ülkelerde daha hızlı yükseldiği halde, demans oranlarının düştüğü gözleniyor. Demansla yaşayanların üçte iki alt ve orta gelir grubu ülkelerde. Bireylerin kendisi kadar aileleri ve ekonomileri de etkileyen demansın global maliyeti yılda 1 trilyon doları buluyor. Veriler ülkelerin gelir gruplarına göre farklılık gösterdiği için, kültür ve çevre farklarını gözeterek demansla mücadele yöntemlerinin geliştirilmesi gerekiyor. Eğitim, sosyo-ekonomik koşullar, sağlık sistemi ve yaşam biçimi ana kriterler. The Lancet raporu, 12 etken dikkate alındığı takdirde dünya çapında demans vakalarının yüzde 40’ının önlenebileceğini söylüyor:

İşitme kaybı: Bilim yeni yeni ele alıyor. İç kulaktaki işitme hücreleri yaşlandığı zaman beyne ses akışının durmasıyla birlikte sosyal izolasyon ve beynin durgunluk süreci de başlıyor. Bu nedenle işitme cihazı şart, sosyal devletin yardımcı olması gerekiyor.

Yüksek tansiyon: Damar sertliği sonucu beyinde kan basıncı bozukluğuna yol açtığı için demansla olan bağlantısı çoktan keşfedildi. 130 mm HG’nin altında tutulduğu takdirde demans riskinin azaldığı tespit edildi. Yaşam biçimi değişikliği ve ilaç yardımıyla kontrol altında tutulması gerekiyor.

Alkol: Özellikle aşırı tüketimi beyinde değişimlere yol açtığı için risk listesine yeni eklendi.

Kafa travması: Son çalışmalar, baş bölgesindeki yaralanma ve alınan darbelerin demans faktörü olabileceğini gösterdi.

Hareketsizlik: Henüz tam kanıtlanmadı, ancak demansa yol açan obezite, diyabet, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterolü önlediği için fiziksel aktivite önemseniyor.

Obezite: Kilo fazlası ve obezite beyne kan akışını bozuyor, yağ dokuları beyne zararlı hormonlar salgılıyor.

Kan şekeri: Diyabetlilerde damarlarla bağlantılı olarak Alzheimer riski dört kat artıyor.

Ruh sağlığı: Depresyon geçirenlerde demans riski altı kat artıyor.

Beslenme: Sağlıksız beslenmeden kaynaklanan metabolizma hastalıkları demansı tetikliyor. Japonya, Güney Kore ve Tayvan gibi geleneksel olarak sağlıklı beslenen üst gelir grubu ülkelerde, doymamış yağ ve şeker içeren Batı tarzı sağlıksız beslenmenin yaygınlaşmasıyla demans oranlarının da arttığı gözleniyor.

Eğitim: Erken yaşta başlanması ve uzun süreli olması beyni en iyi koruyan faktörlerden, ileri yaşlarda “rezerv“ görevi görüyor.

Sigara: Beyinde oksijen yoksunluğuna yol açıyor. California Üniversitesi araştırmasında kesinlikle kanıtlandı: Orta yaşlarda günde iki paketten fazla sigara içenlerde demans riski yüzde 114 kat artıyor. Nikotin bırakıldığı an risk azalmaya başlıyor.

Hava: Yine sigara kriterleri geçerli. Yeni çalışmalara göre hava kirliliği demans etkeni olabiliyor.

Peki bu 12 etkenin dışında Kovid-19 geçirmek, demansa yol açabilir mi? Konu üzerinde uluslararası çalışma yürüten bilim insanlarına göre “pek muhtemel“. Çünkü koronavirüs burundan merkezi sinir sistemine girip akciğerlerden sindirim sistemine bütün vücudu dolaşıyor, beynimizden kalp ve damarlarımıza hiçbir organ güvence altında değil. Hastalığın damarlarda yol açtığı hasar demansla sonuçlanabilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün teknik desteğiyle uluslararası konsorsiyum oluşturan Amerikan Alzheimer Derneği ile 25 ülkeden bilim insanları şimdi Kovid-19’un beyin üzerindeki uzun vadeli etkisini araştırıyor.

Not: Bu Yazı haberturk.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü, corona virüsünün 20’li, 30’lu ve 40’lı yaşlardaki insanlar tarafından yayıldığını ve birçoğunun hastalığa yakalandığından haberinin olmadığını duyurdu.

Not: Bu Yazı sozcu.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Batman, Kırıkkale, Sivas, Bursa, Malatya, Urfa, Siirt, Düzce ve Maraş’ın ardından Ankara’da da yeni tip koronavirüs (Covid-19) vakalarındaki artış nedeniyle 65 yaş üstü ve kronik hastalığı olan vatandaşlara kısıtlama getirildi.

Buna göre, 65 yaş ve üzeri ile kronik rahatsızlığı olan vatandaşların düğün, cenaze, taziye, pazaryeri, sosyal faaliyetler gibi topluca bulunulan alanlara girmeleri kısıtlandı.

Yeni kararlar Ankara Valisi Vasip Şahin başkanlığında toplanan İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu toplantısında alındı.

Buna göre alınan kararlar şöyle:

* Covid-19 tanılı ya da temaslısı olması nedeniyle evde izolasyona alınan kişilerin Sağlık Bakanlığınca belirlenen izolasyon koşullarına uymalarının sağlanması,

* Salgın Denetim Merkezleri bünyesinde “Mahalle Denetim Ekiplerinin” oluşturulması, bu ekiplerin mahallelerinde tespit edilen ve karantinaya alınan kişileri takip etmelerinin sağlanması,

* Bu ekiplerin yaygın ve etkin şekilde mahalle bazlı izleme ve takip çalışmalarını yürütebilmesi için mahalle denetim ekiplerinde; kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler ve kolluk birimleri personelinin yanı sıra okul müdürleri ve öğretmenlerin, din görevlilerinin, muhtarlar ve azalarının, apartman ve site yöneticilerinden temsilcilerin ve kolluk personelinin görevlendirilmeleri,

* Taksi, dolmuş ve toplu ulaşım araçlarında şoför mahalli ile yolcular arasında fiberglas ile bölümleme yapılması,

* 65 yaş ve üzeri ile kronik rahatsızlığı olanların düğün, cenaze, taziye, pazaryeri, sosyal faaliyetler gibi topluca bulunulan alanlara girmelerinin kısıtlanması,

* Sokak düğünlerinde düğün süresinin azami iki saat olarak belirlenmesi ile toplu yemek verilmesinin yasaklanması

* “Hayat eve sığar (HES)” uygulamasının tüm kamu kurumlarında randevu talepleri öncesi ve kamu kurumlarına girişlerde kullanılması,

* 65 yaş ve üzeri vatandaşların toplu ulaşım araçlarının yoğun olduğu zamanlarda bu araçları kullanmamalarının tavsiye edilmesi, bunun ilgili kurumlarca basın yayın organları ve sosyal medya aracılığıyla duyurulması.

Para cezası ve TCK 195

Evde izolasyon yükümlülüğüne uymayanlar hakkında Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 282. maddesi uyarınca idari para cezası uygulanmasının yanı sıra, konusu suç teşkil eden eylemlere ilişkin TCK’nın 195. maddesi uyarınca gerekli adli işlemlerin başlatılmasına karar verildiği de ifade edildi.

TIKLAYIN – İHD: Covid-19 tedbirleri kapsamında verilen para cezaları kanunsuz

Dokuz ilde daha yasak

Geçtiğimiz hafta sonundan itibaren Batman, Kırıkkale, Sivas, Bursa, Malatya, Urfa, Siirt, Düzce ve Maraş’ta da 65 yaş ve üstü vatandaşlara sokağa çıkma kısıtlaması getirildi.

Bursa’da 65 yaş ve üstü vatandaşların, 08.00-10.00 ve 16.30-19.30 saat aralığında sokağa çıkmaları yasaklandı.

Malatya, Sivas ve Batman’da 65 yaş ve üstündeki vatandaşların 10.00-17.00 arası sokağa çıkmalarına izin verileceği açıklanırken, Kırıkkale’de 10.00-18.00 arasına yasak getirildi.

Urfa’da bu yasak kararı 06.00-10.00 ve 16.00-18.00, Siirt’te 17.00-00.00 arası için alındı.

Maraş’ta 07.00 – 10.00 saatleri ile akşam 17.00 – 20.00 saatlerinde toplu taşıma araçlarını kullanmaları ve akşam 17.00’den sonra sebze, meyve pazarlarına girişlerinin kısıtlanması kararlaştırıldı.

Düzce’de ise evlenenlerin birinci derece akrabası olmayan 65 yaş ve üstü vatandaşları düğünlere katılmaları yasaklandı.