İSTANBUL İl Sağlık Müdürlüğü’nün “Egzersiz Eve Sığar” sloganıyla gerçekleştirdiği “Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı (KOREH)” sayesinde, fizyoterapist ya da doktor kontrolünde kişiye özel oluşturulan egzersizler, bir telefonla hastanın ayağına geliyor.

İSTANBUL İl Sağlık Müdürlüğü’nün “Egzersiz Eve Sığar” sloganıyla gerçekleştirdiği “Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı (KOREH)” sayesinde, fizyoterapist ya da doktor kontrolünde kişiye özel oluşturulan egzersizler, bir telefonla hastanın ayağına geliyor. Kovid-19 salgını nedeniyle evde kalmak zorunda olan ve hastaneye ulaşamayan genç, yaşlı, engelli ya da trafik kazası, felç gibi travmalara maruz kalan hastalar, 0850 305 5667 KOREH ücretsiz hattını arayarak, salgın döneminde dahi fizik tedavi ve rehabilitasyon imkanlarından mahrum kalmadı. Türkiye’de başka örneği olmayan projede bir sonraki adım, Zoom üzerinden online sınıflarda hastalara, canlı olarak fizyoterapi seansları verilmesi.

Salgının başladığı ilk haftalarda temelleri atılan ve Mayıs ayından bu yana aktif olarak çağrı almaya başlayan Koronavirus Tele Rehabilitasyon Destek Programı KOREH sayesinde, 0850 305 5667 numaralı ücretsiz hattı arayan vatandaşların ayağına, doktor veya fizyoterapist kontrolünde egzersiz programları geliyor. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü Koordinatörlüğünde, Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi, İstanbul Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim Kliniği işbirliğiyle kurulan KOREH çağrı merkezindeki fizyoterapistler, şimdiye dek 2 bin çağrıya yanıt verdi, 312 hastaya SMS yoluyla gönderilen bir link üzerinden sağlık ihtiyaçlarına özel oluşturulan egzersiz videolarını ulaştırdı. Bu sayede pekçok engelli ya da acil fizik tedavi alması gereken hastaların tedavileri de aksamadan sürdürüldü. Hatta acil ameliyat geçirmesi gereken bazı hastaların pandemi döneminde bile hastanelere yönlendirilmesi sağlandı. Çağrı hattını arayan hastalar, önce fizyoterapist tarafından değerlendiriliyor, hekime yönlendirilmesi gerekiyorsa fizik tedavi uzman hekimi tarafından hasta aranıyor ve tedavisiyle ilgili yönlendirmeler hekim tarafından yapılıyor.

SADECE FİZİK TEDAVİ DEĞİL YOGA, PİLATES BİLE VAR

Kuvvetlendirme, germe egzersizleri, aerobik egzersizler, solunum egzersizleri, yoga, pilates, meditatif solunum egzersizleri, farklı yaş gruplarının evde yapabileceği aktif kalma egzersizlerinin yanı sıra bel fıtığı, skolyoz, inme, spastisite, yüz felci, lenf ödem gibi özellikli hastalıklar için egzersiz föyleri ve videolar oluşturuldu. Bu sayede “kişiye özel” terapiler oluşturuldu. Ayrıca Kovid 19 hastalığının solunum sisteminde oluşturduğu komplikasyonlar da solunum egzersizleri aracılığıyla önlendi.

EGZERSİZ PROGRAMLARI VİDEO OLARAK ULAŞTIRILIYOR

İstanbul İl Sağlık Müdürü Prof. Dr. Kemal Memişoğlu’nun yönlendirmesiyle pandemi nedeniyle fizik tedaviye ulaşamayan hastalar için böyle bir projeye başladıklarını anlatan Erenköy Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi Başhekimi ve Proje Yöneticisi Doç. Dr. Başak Bilir Kaya, “KOREH’in amacı salgın ilk başladığında evde rehabilitasyon tedavileri yarım kalan hastalar ve koronavirüs geçirip akciğerlerinde problem yaşayan hastalarımıza ulaşmaktı. Ayrıca evde hareketsiz kalan yaşlılarımız, çocuklarımız gençlerimize de fiziksel egzersiz rehberliği yapmak hedeflendi. Tele rehabilitasyon programına bir telefon hattı üzerinden ulaşılıyor. Arayan hastalarımızı fizyoterapistlerimiz karşılıyor. Akademisyenler tarafından yapılmış tedavi algoritmalarımız çerçevesinde hastalarımızı ya doktora yönlendiriyorlar ya da daha önceden oluşturduğumuz videolardan onlara özel egzersiz programı oluşturarak bir SMS ile linki gönderiyorlar. Hasta o linke tıkladığında kendisine özel planlanmış olan egzersiz videoları ya da föylerine ulaşıyor ve egzersizini yapabiliyor” dedi.

ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNEDEN, SIRT AĞRISI OLAN YAŞLILARA

Şimdiye dek gelen 2 bin çağrı içerisinden 312 hastaya egzersiz videoları ile yardımcı olduklarını anlatan Doç. Dr. Kaya, “5 ve 10 yaşında engelli çocuğu olan annelerimizden 89 yaşında sırt ağrısı için arayan amcamıza kadar çok geniş bir hasta profiline hizmet verdik. En çok ağrı şikayeti ile ilgili çağrı alıyoruz. 65 yaş üstü bireylere sokağa çıkma izni ilk verildiğinde, bu kişilerin de çoğu bizi aradı. İki adım atıp dinlemek zorunda kalıyorlardı, çünkü evde oturmaktan kas kitleleri azalmış, hareket ve ağrı sorunu yaşamaya başlamışlardı. Rehberlerimizi hem çocuklar için, hem 55 yaş altı kesim için, hem de 55 yaş üstü bireyler için ayrı ayrı hazırladık. Pandemi döneminde hastaların hangi semptomları var, pandemiye rağmen durumu ciddi olup hastaneye gitmesi gerekenler, bunların çözümünün de parçası olduk” diye konuştu.

“FİZİK TEDAVİDE DEVAMLILIK ÇOK ÖNEMLİ”

Fizik tedavi ve rehabilitasyonda devamlılığın esas olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Kronik hastalığı olan bir hasta grubu, alması gereken fizik tedaviye araya giren herhangi bir engel nedeniyle ulaşamazsa, o hastada o zamana kadarki tüm kazanımlarımız geriye gider. Dolayısıyla biz bu dönemde özellikle risk grubundaki hastalarımıza aksatılmaması gereken egzersizlerini evde yürütebilmeleri konusunda yol göstericilik yaptık. Bir de Koronavirüs tedavisi görüp hastalığı atlatmış olan hastalarımızdaki solunum sorunları için doktorlarımız hangi hastaların pulmoner rehabilitasyon için hastaneye gitmesi gerektiği, hangi hastaların solunum egzersizi yaparak Kovid’in akciğerlerde oluşturabileceği olası hasarı minimale indirebileceğine yönelik de uzman olarak danışmanlık verdi. Özellikle engelli çocuklarımız, felç geçiren vatandaşlarımız ya da trafik kazası, yüksekten düşme gibi travmalar nedeniyle belden aşağısı boyundan aşağısı felç olan hastalarımızın veya yakınlarının evde yaptırması gereken bazı egzersizleri de aksatmadan yapabilmelerini sağladık. Doktorlarımızın yönlendirmesiyle bazıları acil olarak hastaneye başvurdu.”

ARAYAN HASTALARIN TAKİBİ DE YAPILIYOR”

Tele rehabilitasyondan faydalanan hastaların takibinin de düzenli yapıldığının altını çizen Doç. Dr. Başak Kaya Bilir, sözlerini şöyle noktaladı: “Bizden egzersiz alan hastalarımıza iki hafta sonra tekrar dönüp süreci yakından takip ediyoruz. Şimdi vatandaşlarımızdan yoğun olarak online rehabilitasyon isteği alıyoruz. Özellikle bel fıtığından mustarip ağrı hastalarından. Projemizin yeni ayağında ağrılı hastalarımıza kendi yaş gruplarına ve klinik semptomlarına uygun olarak Zoom destekli egzersiz sınıfları ile canlı yayınla ‘Bel Okulu’ gibi bazı rehabilitasyon programları başlatmayı düşünüyoruz.”

SAYILARLA KOREH

Bugüne kadar KOREH’e yaklaşık 2 bin çağrı kabul edildi. Akademisyeninden aşçısına, esnafından işçisine, ev hanımından öğretim üyesine çeşitli meslek gruplarından vatandaşlar bu hizmetten faydalandı. Vatandaşların en sık başvuru nedenleri arasında evde aktif kalma, ağrı, hastalığa özgü egzersiz, solunum egzersizi, denge sorunları ve düşme korkusu, yoga, pilates ve pulmoner rehabilitasyon yer aldı. Video izlemeye imkanı olmayan vatandaşlara da egzersiz programları broşür halinde gönderilebiliyor.

107 kişiye ağrılı bireylere egzersiz programı

25 kişiye; 50 yaş üzeri sağlıklı bireye aktif kalma egzersizleri

36 kişiye 50 yaş üzeri sağlık sorunu olan bireye egzersiz

12 kişiye 50 yaş altı sağlıklı bireye egzersiz

9 kişiye 50 yaş altı sağlık sorunu olan bireye egzersiz

3 kişiye 50 yaş altı düşkün bireye egzersiz

79 kişiye solunum egzersizleri

16 kişiye beslenme ve bakım rehberi

12 kişiye yoga/pilates videoları

62 kişiye kişiye özel egzersiz programları düzenlendi.

Not: Bu Yazı sondakika.cc Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Araştırmacılar, YouGov’un haftalık Birleşik Krallık ruh hali takip özelliğini ve Google Trends’i kullanarak pandeminin başlangıcından sonraki kritik dönemi izole etti ve insanların karantina döneminde nasıl hissettiklerini inceledi.

YouGuv, 2019 Haziran ile 2020 Haziran arasında yaklaşık 2000 kişiyle her hafta görüşmeler gerçekleştirdi ve onlara, 12 ruh halinden hangisinde oldukları soruldu. Bu 12 ruh hali ise mutlu, hoşnut, heyecanlı, iyimser, enerji seviyesi yüksek, üzgün, ilgisiz, stresli, sıkılmış, gergin, yalnız ve korkmuş olarak belirlendi.

Verilere göre pandemi başladığında insanların ruh hali çok hızlı bir şekilde çöktü. Daha sonraysa çok hızlı bir toparlanma süreci göze çarptı. Sıkılmışlık, yalnızlık, gerginlik ve ilgisizlik artarken üzüntü, korku ve stres seviyeleri azaldı.

Mod takibi de benzer sonuçlar verdi

Her ne kadar nisan ayından öncesi ruh hali takibinde kaydedilmiyor olsa da araştırmacılar, regresyon analizi tekniklerini kullanarak bir model oluşturmayı başardı. Bu model de kişilerin benzer bir şekilde pandeminin başlangıcıyla beraber dibe vuran ruh hallerinin daha sonra sokağa çıkma yasağıyla beraber toparlandığını gösterdi.

Sokağa çıkma yasaklarının uygulanması pek de kolay değil ve hem hükümetlerin etkili uygulamalarda bulunmasını hem de net kararlar almasını gerektiriyor. Mart ayında yayılan salgın nedeniyle insanların sokağa çıkma yasaklarına yönelik çekinceleri hafifledi.

Google sonuçlarının karşılaştırılması

Google’da yapılan derlemelerin sonucunda ortaya çıkan Google Trends’e baktığımızda da olumsuz sözcüklere yönelik aramaların, YouGov verileriyle örtüştüğünü görüyoruz. Dünya çapında yapılan aramaların incelenmesi ise başka bilgileri de ortaya çıkarıyor.

İngilizce konuşan ülkelere yönelik olarak yapılan analizlerde hemen her ülkede durumun aynı olduğu görülürken sokağa çıkma yasakları başladıktan sonraki ayda ruh halinde %17 düzelme olduğu belli oluyor.

Bazı gruplar daha fazla etkilendi

YouGov verilerine bakıldığında farklı sosyal grupların farklı şekillerde etkilendiği, bazı gruplar için olumsuz etkilerin daha fazla olduğu ortaya çıktı. Genel olarak yasağın etkilerinin yalnızca yarısı herkeste aynı şekilde görüldü.

Yaşlıların, iş sahiplerinin, tek başına yaşayanların ve kadınların pandemiden ve sokağa çıkma yasaklarından çok daha keskin bir şekilde olumsuz etkilendikleri ortaya çıktı. Yaşlılar doğrudan hedef grubu olduklarından pandemiden etkilenirken, özellikle kobiler uygulamanın ekonomide yarattığı güvensizlikten dolayı sıkıntı yaşadı.

Kadınların erkeklerden daha fazla olumsuz etkiyle karşılaşmış olmasının sebebi ise sorumluluklarındaki artış oldu. Çocuk bakımı ve evde eğitim için gösterilmesi gereken çaba ve alınması gereken sorumluluklar büyük oranda kadınların üzerine kaldı.

Ekonomik durumun iyi olması ve güçlü akıl sağlığı da kişilerin bu dönemi daha kolay atlatabilmesini sağladı. Daha düşük zihin sağlığına ya da ekonomik şartlara sahip olanlar bu süreçte daha fazla zorlandı. Genel olarak intihar oranlarında düşüş görüldüğü göze çarptı.

Not: Bu Yazı webtekno.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Eğer hem grip hem de Covid-19’un ikici dalga salgını aynı zamanda yaşanacak olursa oluşacak tabloyu düşünmek bile ürpertici. Son olarak, lütfen hijyene, fiziksel mesafeye ve maske takmaya dikkatlice uyalım.

Grip ile Covid-19’a insanlar aynı anda yakalanabilir. Zaten birisi vücuda girdikten sonra bağışıklık sistemimiz onunla mücadele ederken zayıflayarak diğerinin enfeksiyon geliştirmesine engel olamayabilir. Dolayısıyla özellikle riskli grupta yer alanların bu mevsimde grip aşılarını olmaları faydalı olacaktır.

Bilindiği gibi grip virüsü ile Covid-19 virüsleri birbirinden ayrı ve bağımsız ailelere ait iki farklı enfeksiyon ajanları olmakla beraber her ikisi de nükleik asitleri (genomları) açısından RNA virüsleridir. Dolayısıyla hücrelere tutunma ve giriş mekanizmasını sağlayan yollarını sağlayan spike olarak adlandırılan proteinlerinin yapısı birbirinden farklıdır (Şekil 1). Bu da ikisinin değişik mekanizma ile hücreye girişlerine neden olmaktadır.

Giriş yolları aynı

Her iki virüsün de vücuda giriş yolları aynıdır. Yani virüsü taşıyan kişilerle temas (tokalaşma, sarılma, ya da etrafa yayılmış olan virüslere elle temas ve bu elin burun, göz ağız gibi organlarımıza teması gibi) enfeksiyonun yayılma mekanizmalarındadır. Onların enfeksiyonundan kurtulmanın yolları da el temizliği, sosyal mesafe ile ağız ve burnumuzu kapatmaktan geçiyor.

Bu arada her ikisi de öncelikle üst solunum yollarından vücuda girip öncelikle yine aynı organlarda etkilerini göstermektedir. İkisi arasında çok sayıda benzerlik ve farklılıklar bulunmaktadır. Bununla beraber soğuk algınlığı (nezle) ve alerjiye benzeyen yönleri de bulunup testler yapılmadan hangisiyle baş etmeye çalıştığımızı da anlamak zordur.

Grip aşısının önemi

Her ikisi açısından da 2 yaş altı ve 65 yaş üstü insanlar ile yaş farkı olmaksızın kronik hastalığı olan insanlar ciddi risk altındadır. Bu kıyaslamalardan sonra, hem grip hem de Covid-19’un özellikle okulların açılacağı ve genelde sonbaharda patlayan grip virüslerinin her ikisi de aynı anda bulaşır mı, grip aşısı olmalı mıyız, grip aşısı bizi Covid’den korur mu? gibi bir takım sorular akla geliyor. Evet, grip ile Covid-19’a insanlar aynı anda yakalanabilir.

Zaten birisi vücuda girdikten sonra bağışıklık sistemimiz onunla mücadele ederken zayıflayarak diğerinin enfeksiyon geliştirmesine engel olamayabilir. Dolayısıyla özellikle yukarıda bahsettiğim riskli grupta yer alan insanlarımızın grip aşılarını olmaları faydalı olacaktır. Öte yandan yapılan çalışmalarda çocukken verem (BCG) aşısı olmuş insanların Covid-19 ile mücadelede daha başarılı oldukları görülmektedir. Bu durumda özellikle çocuklarını aşı yaptırmaktan kaçınan ebeveynlerin ne kadar yanlış davrandıkları da anlaşılmaktadır.

Sıcak, artışı önlemedi

Öte yandan bazı bilim insanlarının ihtilafa düştükleri konulardan biri de grip hastalığına benzetilerek Covid-19’un sıcak mevsimle birlikte artış hızının düşeceği ihtimali idi. Hâlbuki biz kışı yaşarken yaz mevsiminde olan güney yarımkürede de hastalığın artışının önlenemediği bir gerçektir. Bu konuyla ilgili olarak ekibimizle yaptığımız bir çalışmada Covid-19’un radyasyona karşı olan direncinin grip virüsünden daha fazla olduğunu belirledik. Dolayısıyla bizim bulgularımız o düşüncenin sadece güneş radyasyonuyla ilişkilenen tarafının çok da doğru olmadığını göstermektedir.

05 Temmuz 2020 tarihinde yayınlanan bir derlemede, eskiden diğer Corona (SARS ve MERS) hastalıklarını geçirmiş olan insanlarda Covid-19 semptomlarının daha yavaş seyrettiği rapor edilmiştir. Bununla beraber 31 Temmuz 2020’de yayınlanan bir raporda da özellikle 16 yaş altı çocukların genizlerinde diğer yaşlardakilerden daha fazla Corona taşıdıkları ABD, Almanya ve Güney Kore’de ayrı ayrı çalışmaların sonucu olarak yayınlanmıştır.

Nörodejeneratif hastalıklar

Grip virüsünün özellikle solunum yollarımızda geliştiği ve bu organlara zarar verdiği düşünülmekteydi. Ancak son yıllarda yapılan çalışmalar neticesinde grip enfeksiyonu ile nörodejeneratif hastalıklar (Alzheimer, Parkinson, MS gibi) arasında ciddi bir ilişki olduğu konulduğunu bahsetmeden geçemeyeceğim. Covid-19’a gelince; şurası bir gerçek ki, Corona virüsünü yeni yeni tanıyoruz ve yaptığı hasarları daha yeni yeni gözlemliyoruz. Özellikle hücreye iki farklı protein aracılığıyla girdiği için Covid-19’un etkilediği organlar sadece solunum sistemi olarak düşünülmemelidir. Virüs, burun, geniz ve soluk borusu, akciğerler, ince barsak, kalp, karaciğer, idrar kesesi, böbrekler, pankreas, beyin, prostat ve testisler ile plasenta üzerinde ciddi hasarlar yapmaktadır.

Özellikle hastalığın ilk başlarında (herkeste görülmemekle birlikte) koku ve tat alma duyularının kaybolması nörodejenarasyonun ilk belirtileri olarak düşünülmüştü. Ancak çok kısa bir zaman sonra düzinelerce içerisinde nadir hastalıkları da kapsayan nörolojik hastalıkların başlamasına neden olduğu öğrenilmeye başlandı. Hazırlanan raporda bilim insanlarının nörodejenerasyon hastalıklarının şimdi görülen yaşlardan 15-20 yıl daha önceden başlayabileceğini ileri sürmektedir.

Yükseliş devam ederse…

Öte yandan, yapılan otopsilerde görülmektedir ki virüs, özellikle damar hücrelerini çok etkilediğinden dolayı, organlarda kanamalara neden olarak çoklu organ yetmezliklerinden ölümlere de sebebiyet verebilmektedir. Bu örnekleri çoğaltmak elbette mümkün. İnsanlarımızın hem grip hem de Covid-19 hastalığını basite almaması gerektiğini vurgulamakta ve Sayın Sağlık Bakanımızın “neler yaşayacağınızı bir bilseniz” mealindeki sözünü yinelemekte fayda var.

Günümüz Covid-19 enfeksiyon oranlarının tekrar artışa geçişi ve yükseliş trendi, geçici de olabilir, bu hızla devam da edebilir. Eğer artış eğilimi devam ederse tekrar eski sınırlamalar kaçınılmaz olarak geri gelecektir. Eğer hem grip hem de Covid-19’un ikici dalga salgını aynı zamanda yaşanacak olursa oluşacak tabloyu düşünmek bile ürpertici. Son olarak, lütfen hijyene, fiziksel mesafeye ve maske takmaya dikkatlice uyalım. İnsanlarımızda çene altı, bilek kol ve ceplerde yer alan maskenin hiçbir koruyuculuğu olmadığını, çünkü hastalığın ağız-burun-göz üçlüsünden bulaştığını defalarca hatırlatmak gerektiğini düşünüyorum.

Sağlıkla kalın…

Not: Bu Yazı haksozhaber.net Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yaşlıların günde 2-2,5 litre kadar su tüketmesi gerektiğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, sıvı eksikliğinin ilerleyen yıllarda unutkanlığa yol açabileceği uyarısında bulundu.

Su, hayatın temel öğeleri arasında yer alıyor. Özellikle sıcak yaz günlerinde su tüketimi daha da önem taşıyor. Sıcaktan en çok etkilenen yaşlıların günde ortalama 2-2,5 litre kadar su tüketmesi gerektiğini hatırlatan Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, su tüketimi ve beyin fonksiyonlarının sağlığı arasındaki ilişkiyi açıkladı. British Journal of Medicine Dergisi’nde yayınlanan bir makaleyi hatırlatan Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, “Dünyanın en eski tıp dergilerinden, British Journal of Medicine Dergisi’nde yaşlı bireylerde unutkanlıkla ilgili bugüne kadar tüm literatür gözden geçirilmiş. Dergide, 400 Alzheimer araştırmasının özeti yer aldığı ve unutkanlığa etki eden etmenlerin sıralandığı bu makalede, ‘Postural Hipotansiyon’ da yer alıyor.” diye konuştu.

“SIVI EKSİKLİĞİ TANSİYON DÜŞÜKLÜĞÜNE YOL AÇAR”

Yaşlı bireylerde tansiyon düşüklüğüne tahammülü olmadığını, susuzluğun ‘Postural Hipotansiyon’ ile yakından ilgisi olduğunu anlatan Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, sözlerine şöyle devam etti: “Pozisyona bağlı olarak bizim sistemimiz tansiyonu idame ettirir. Yani kişi yatarken ve ayakta olduğunda tansiyonu belli bir düzeyde kalır. Ancak kişide sıvı eksikliği varsa yatar durumdan ayakta pozisyona geçtiğinde tansiyon düşüklüğü yaşar. Bu da beyinde geçici olarak kanlanmanın azalmasına yol açar. ‘Postural Hipotansiyon’ olarak tanımlanan bu durum çok ciddidir. Bu ataklar ne kadar sık yaşanıyorsa Alzheimer için risk o kadar fazladır. Yaşlı bireylerde ‘Postural Hipotansiyon’ var mı, yok mu? Bunu anlamak için kişinin önce yatarken, ardından ise ayakta tansiyon ve nabzı ölçülür. Büyük tansiyon ayaktayken 2 birimden fazla düşük çıkıyorsa nabız da 20’den fazla artıyorsa kişide sıvı eksikliği var olduğu anlamına gelir.”

SU EKSİKLİĞİ HANGİ HASTALIKLARIN HABERCİSİ?

Su eksikliğinin yalancı bir sodyum fazlalığına yol açabileceğini anlatan Prof. Dr. Küçükardalı, şunları söyledi: “Bu durum beyin fonksiyonlarını olumsuz derecede etkiliyor. Sıvı noksanlığının derecesine göre hafif bir uyku halinden komaya kadar gidebilen ciddi sonuçlara yol açar. Yaşlılarda su eksikliği tuz dengesi bozukluğu yapar. Bu da bilinci olumsuz derecede etkiler. Tansiyon düşüklüğüne yol açması sebebiyle de böbrekten yeteri kadar kan akımı olamayacağından üre birikimine yol açar. Üre yüksekliğinin önemli nedenlerinden bir tanesi sıvı eksikliğidir. Üre yüksekliği yaşlı bireylerde bilincin olumsuz etkilenmesi açısından önemli risk faktörlerindendir. Yeteri kadar su tüketmemek kandaki şeker oranının daha da yükselmesine yol açar. Bu da yine bilinci olumsuz olarak etkilemektedir.”

BAŞ DÖNMESİNE DİKKAT!

Özellikle sıcak havalarda azaltılan sıvı alımının kişinin böbrek fonksiyonlarını olumsuz derecede etkileyeceğine dikkat çeken Yeditepe Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Küçükardalı, şu uyarılarda bulundu: “Bunun yanı sıra tansiyon düşüklüğü, beyin kan akımının yavaşlamasına, Bu da uzun vadede beyin fonksiyonlarının zayıflamasına bazı nöronların iletişiminin yavaşlamasına yol açar. Susuzluğu kısa vadede belirtileri ise kişide baş dönmesi olur, idrar miktarı azalır, kişi halsizlik ve bitkinlik yaşar, denge bozukluğu hisseder, bulanık görmeye başlar, başı ağrır, terler, çarpıntısı başlar. Dolayısıyla mutlaka su tüketelim, herkesin günde 2-2.5 litre su içmesini öneriyoruz. Ama ekstra farklı bir ihtiyaç varsa bu miktar artırılabilir. Sıvı kaybının terleme ile en fazla olduğu dönemlerde özellikle yaşlı bireylerin gün ortasında dışarda fazla kalmamasını öneriyoruz. Serin yerlerde güneşten korunaklı yerlerde vakit geçirmelerini tavsiye ediyorum.”

Not: Bu Yazı dha.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Kadıköy Florence Nightingale Hastanesi Göğüs Hastalıkları bölümünden Doç. Dr. Osman Elbek, Türkiye’deki huzurevlerinin Covid-19 salgınında ölümler açısından Avrupa ve ABD’deki huzurevlerinden daha iyi durumda olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Elbek, Türk Tabipler Birliği Covid-19 İzleme Grubu 4. ay raporunda yer alan “COVID-19 Pandemisi’nde Gözardı Edilenler: Huzurevleri” başlıklı yazısında “huzurevlerinin Covid-19 açısından riskli yerler” olduğuna dikkat çekti. “Huzurevlerindeki kırılgan grupların bizatihi sağlık çalışanları ve ziyaretçilerden olumsuz etkilendiklerini” vurgulayan Doç. Dr. Elbek, salgının huzurevlerine etkisini şöyle değerlendirdi:

“Kısıtlı bilgiye rağmen”

“Türkiyenin huzurevlerindeki Covid-19 salgını konusunda detaylı ve düzenli bilgilendirme kamuoyuna yapılmamıştır. Ancak huzurevlerinin Kıta Avrupası ve ABD ile kıyaslandığında ölümler açısından çok daha iyi konumda olduğu görülmektedir. Konu hakkında kamuoyuna yapılan kısıtlı bilgilendirmelerde 30 Nisan 2020 tarihi itibariyle kurumsal bakım alan 55 bin 585 yaşlı ve engellinin 1030’una (yüzde 1,9) Covid-19 tanısı konulduğu ve 15 Mayıs tarihi itibariyle de bu grup hastalardaki toplam ölüm oranının yüzde 4 olduğu görülmektedir.

“Darülaceze’de hiç ölüm olayı olmadı”

“Öte yandan Türkiye’de yerel yönetimlere bağlı en büyük huzurevi kompleksi olan ve tüm ihtiyaçları İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından karşılanan İstanbul Darülaceze Müdürlüğü’ne bağlı bulunduğu huzurevlerinde 1 Mart – 31 Mayıs 2020 tarihleri arasında kesin COVID-19’a bağlı hiç ölüm olmaması da bu tür kurumların finansmanının kamu tarafından karşılanması ve yerel belediyeler aracılığıyla yönetilmesi halinde huzurevlerinde salgınların yaşanmayacağına işaret etmektedir. Huzurevlerindeki COVID-19 salgını ve ölümleri bir kez daha sağlık ve sosyal hizmet alanlarının özelleştirilmemesi ve kazanç eksenli bir bakış açısına mahkum edilmemesi gerektiğini göstermiştir.

“Türkiye’de huzurevinde kalma oranı düşük”

“Veriler, Kuzey Avrupa’da yüzde 6’larda olan 65 yaş ve üzeri yaş grubunda kurumsal bakım hizmeti alma oranının, Güney Avrupa’da yüzde 1’lere düştüğüne işaret etmektedir.

Türkiye’de 2015 yılı itibariyle 28 bin 433 kişi (yüzde 0,3) resmi ve özel olmak üzere kurumsal bakım hizmeti almakta, 12 bin 299 kişi (yüzde 0,1) ise Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın huzurevlerinde kalmaktadır.  Türkiye’de 63 ilde toplam 30 bin 571 kapasiteli 371 yaşlı bakım kuruluşu (huzurevi, huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezi, özel yaşlı bakım evi/merkezi) bulunmaktadır.

“Özel huzurevlerinde Covid-19 daha yüksek”

“ABD’deki bir araştırmada kâr amacı gütmeyen huzurevlerinde COVID-19 saptanma olasılığının, kâr amacı olan huzurevlerine göre anlamlı oranda düşük olması dikkat çekicidir. Başka bir ifadeyle huzurevlerinde yaşanan COVID-19 salgınlarının temel nedeni tıbbi olmaktan ziyade ticari bakış açısıdır.

“İspanya’da huzurevleri kamulaştırıldı”

“Huzurevlerini yöneten şirketler daha fazla kâr sağlamak için bu kurumlara gerekli insan gücü ve alt yapı desteği sağlamamışlardır. Benzer durumda İspanya’da da geçerlidir. İspanya’daki huzurevlerinin büyük çoğunluğunu işleten şirketler, kamu idaresinin kontrol mekanizmasından kaçarak, daha fazla kazanç sağlamak için istihdam ettikleri personele yeterli eğitim vermeyerek ve çalışanlarına düşük ücretler verip onları birden fazla alanda gereğinden fazla çalıştırarak İspanya huzurevlerindeki ölümcül salgının nedenini oluşturmuşlardır. Zaten bu nedenle İspanya’daki özel huzurevleri 14 Mart’ta kamulaştırılmıştır.

“Türkiye’de yaşlı nüfus artıyor”

“Türkiye’de 2017 yılı itibariyle 10 milyon 266 bin 623 kişinin 60 yaş ve üzerinde olduğu 65 yaş ve üzeri kişi sayısının nüfusun yüzde 8.5’una ulaştığı ve halen 7,5 milyon civarında geriatrik olgu bulunduğu dikkate alındığında; önümüzdeki yıllarda benzer pandemiler karşısında kırılgan bir grup olarak huzurevi sakinlerinin durumu çok daha kritik önem taşıyacaktır.”

Not: Bu Yazı msn.com/tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Oyuncu Levent Kazak 90 yaşındaki halasını anlattı ve herkesi uyardı: Yaşlılara yalnız olmadıklarını hissettirin, onlarla ilgilenin.

Senaryo yazarı, tiyatro ve sinema oyuncusu Levent Kazak, sosyal medya hesabında korona virüsü salgını döneminde felç olan halasını anlatarak, herkese yaşlılara yalnız olmadıklarını hissettirmeleri konusunda çağrıda bulundu.

Kazak’ın halasıyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Küçük halam 90+ yaşında bir emekli edebiyat öğretmeni. Covid-19 sokağa çıkma yasaklarına kadar hep hareketli yaşadı. her gün arkadaşlarıyla buluştu, alışverişe gitti, elektrik, su, telefon faturalarını bile tek tek gidip elden öderdi. ‘İnternet bankacılığı diye bir şey var’ demedik hiç, bu rutin hareketlerin ona her türlü iyi geleceğini düşündük. 65+ yaş yasakları başlayınca sokağa çıkmak için çok direndi.

Defalarca halayı apartman girişinde yakaladım, “Ne münasebet, bizi bu kadar evde tutamazlar, hakları yok” diye bastonunu havalarda sallayarak bağırıp, çağırıp çıkmaya çalışıyordu. Sonunda da binanın önünde biraz dolaşır gibi yapıp evine dönüyordu. Zamanla dışarı çıkma isteği azaldı, azaldı ve bitti.

Bu sefer bankadan çektiği bir tomar parayla evde mahsur kaldı. Nakit paranın yasaklarda işe yaramadığını anladı. Ona bir kredi kartı çıkarttım, internetten alışveriş etmesini, internet bankacılığını kullanmasını öğrettim. İlk yardımsız internet siparişinde 18 tane salça gelince çıldırdı ve internet mihraklarının onu dolandırdığını sandı. Verdiği siparişte 18 adet yazdığını, butonlara yanlış basmış olduğunu, son tuşa basmadan evvel tek tek kontrol etmesi gerektiğini anlattım. Salçaları dağıttık.

‘EVDE OTURMAKTAN YÜRÜYEMEZ HALE GELMİŞTİ’

Yasaklar gevşeyip, limitli de olsa 65+ için sokağı çıkma izni gelince, günün en sıcak saatleri seçilmişti ama olsun, halaya hemen müjdeyi verdim. Zaten televizyondan duymuş, ‘Dışarı çıkmak istemiyorum’ dedi. Hem korkmuş, hem de evde oturmaktan neredeyse yürüyemez hale gelmişti.

Geçen ay Yalova’ya gitmesinin iyi olabileceğini düşündük, ‘yürürsün bol bol’ dedim. Orada bir sitede düz ayak, küçük bir evi var. Kış boyunca ballandıra ballandıra anlattığı, gitmeye hep can attığı evine gitmesi için zor ikna ettim. Sadece İstanbul’daki evinden internet siparişi verilebildiğini sanıyormuş, İstanbul’daki internete kayıtlıymış çünkü. Aynı siparişlerin Yalova’daki internetten de verilebileceğini anlattım. Velhasıl üç hafta önce kedisi ve balkonundaki çiçekleri de alıp Yalova’daki evine yerleşti. İlk günler hava yağmurlu ve biraz soğuktu ama sonra yoluna girdi hayat.

‘BEYİNDE PIHTI ATMIŞ’

Geçen hafta gündüz vakti uzanmış, elinde gazete uyuyakalmış. İşte olanlar o uykuda olmuş. halayı hastaneye kaldırdılar, beyinde pıhtı atmış, büyük bir parçaymış, yoğun bakımdaydı hep, dün de servise çıkarıldı. Şuur gidiyor, geliyor. sağ taraf felç, konuşamıyor, yiyip içemiyor.

Dün sol eliyle elimi tuttu bir saat, arada da sıkarak. Sanki benim elim olduğunu bilir gibi tuttu. Gözleri açık ama göz göze gelmeyi başaramadık, bir tık yukarı bakıyor hep. Cuma gün çıkartıyorlar hastaneden, tutamıyorlarmış çok. Yalova’da kalacak bir süre. Evi hazırladık. Motorlu bir yatak aldık. Nunu ile konuştuk, gidecekti, biraz daha kalacak. Raporları alıp İstanbul’da başka bir doktora göstereceğiz. Yapılacak çok bir şey yok, top onda. Erkeklerin aksine Çerkes kadınları uzun yaşar, kuvvetli olur.

‘YAŞLILARDA HASTALANMA VE ÖLÜM ORANLARI ARTTI’

Halanın evdeyim şu an. Hala kokusuna biraz ilaç, biraz da kedi kumu kokusu karışmış. On gün önce güle oynaya girdiği bu eve on gün sonra felçli bir halde döneceği dolanıyor duruyor kafamda, üzgünüm çok. Kedisi de öyle, farkında her şeyin, halanın yatağında kıpırdamadan yatıyor.

Bunları uzun uzun yazmamdaki sebep şu; herkes kendi çevresinde de yaşıyordur, sadece halam değil, sebep direkt covid-19 olmasa da, yaşlılarda hastalanma ve ölüm oranları delice arttı. Bunları kapanma sürecinde yaşanan travmaya bağlamak için de uzman olmak gerekmiyor.

‘ONLARA YALNIZ OLMADIKLARINI HİSSETTİRİN’

Yaşlanmış sevdiklerinizi, uzak, yakın tanıdıklarınızı, dostlarınızı, komşularınızı arayın, sorun, onlarla ilgilenin. Bu hareketsizlik sürecinden sağlıklı bir şekilde çıkmalarına yardımcı olun. Tükenmişlik hissinin tüm hastalıkları tetiklediğini bilin. Bu süreçte kayıpları varsa empati duyduğunuzu belli edin, onlara yalnız olmadıklarını hissettirin. Bir de tabii uzmanlardan bu konuda yazmalarını, yapılacak şeyler konusunda fikirlerini paylaşmalarını rica ediyoruz. Bu çok önemli.”

Türkiye’de koronavirüs salgını nedeniyle yaklaşık üç ay tecrit uygulanan 65 yaş ve üzerindekiler bu sürede gerçekten korundu mu? Uzmanlar, Sağlık Bakanlığının açıkladığı verileri yorumladı.

Uzun zamandır uygulanan tecrit işe yaradı mı, 65 yaşın üstündekiler bu sayede virüsten korunabildi mi? Bu soruların yanıtı bilinmiyor. Halk sağlığı ve epidemiyoloji uzmanları, ellerinde hiçbir veri olmadığı için gerçek durumu anlamanın imkânsız olduğu görüşünde.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 5 Haziran’da yaptığı açıklamada, “Son bir ayda ölen vatandaşlarımızın yaş ortalaması 74.6. Toplam ölümlerin yüzde 93’ü 65 yaş üstü vatandaşlarımızdır” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün Avrupa ofisi de bu kıtada ölenlerin yüzde 94’ünün 60 yaş üstü olduğunu bildirmişti.

Halk sağlığı uzmanı ve Türk Tabipleri Birliği Covid-19 İzleme Grubu’ndan Prof. Kayıhan Pala, Türkiye ve Avrupa ortalamalarıyla ilgili iki hususa dikkat çekiyor:

“Türkiye’de 65 yaşın üstündeki nüfus yüzde 9.1, bu oran Almanya’da yüzde 22, İtalya’da yüzde 23. Yani bu yaş grubu nüfus daha düşük ama ölüm oranları benzer. İkincisi, biz dünyada hiç olmayan bir şey yaptık; uzun süre tecrit uyguladık. Fakat bu tecrit etkili oldu mu, bilmiyoruz. Bunu anlamak için yaş gruplarına göre ölüm hızlarını karşılaştırmalı olarak hesaplamak gerek. Yoksa bu benzerlik, sanki tecrit hiç işe yaramamış gibi algılanmasına yol açabilir.”

Türkiye’de ilk vaka tespitinden bu yana üç ay geçtiği halde Sağlık Bakanlığı ayrıntılı verileri açıklamadı. Bakan Koca’nın bahsettiği ölüm oranları sadece PCR testi pozitif olanları mı içeriyor, yoksa şüpheli vakalar da buna dahil mi; bilinmiyor. Bugüne kadar açıklanan beş bine yakın ölüme şüpheli vakaların dahil edilmediğini hatırlatan Prof. Tacettin İnandı, bakanın söylediği oranlar doğru olsa bile açıklanma şeklini yanlış buluyor:

“Hem hasta sayıları, hem de ölümlerin ayrıntılı biçimde verilmesi gerekir. Hangi yaş grubunda ne kadar hastamız var, ne kadarı iyileşti, ne kadarını kaybettik? Bunları bilmeden, içinden tek bir parça çekip verdiğinizde toplumda yanlış algılara yol açabilir. Örneğin sadece yaşlıları öldürüyor algısına yol açabilir. Yaşlılar üzerinde zaten var olan kaygı, korku daha da artabilir. Gençlerin de ‘hastalık yaşlıları öldürüyormuş’ diyerek bu işi daha da hafife almasına yol açabilir.”

Pek çok ülkenin her gün düzenli olarak ayrıntılı verileri paylaştığını belirten Prof. İnandı, “Yaşa, cinsiyete, illere ve bölgelere dağılımı gösteren bir salgın raporunun vatandaşlar olarak, bilim camiası olarak hakkımız olduğunu düşünüyorum” diyor.

Halk sağlığı uzmanı İnandı, 65 yaş üstünün toplam hasta içindeki oranını bilmeden sadece ölümlerdeki payının hiçbir şey ifade etmediği görüşünde:

“Bu rakam doğruysa yaşlılarımızı yine de koruyamadığımız anlamına geliyor. Evde kalmaya zorladığımız halde koruyamamışız demektir. Ama bunu söylemek için de bu yaştaki hastaların sayısını bilmemiz lazım. Ölümlerin yüzde 93’ünü oluşturuyor, peki hastaların yüzde kaçını oluşturuyor? Yaşlılarımızda hastalık ne sıklıkta gözükmüş, bu hastalarımızdan ne kadarı ölmüş, yaşlılarda öldürme hızı ne olmuş? Bunları bilmeden koruyabildik mi, koruyamadık mı, söyleyemiyoruz.”

Bakanın açıklamasının ilk anda kafa karışıklığı yarattığını söyleyen Prof. Belgin Ünal ise bu durumun sebeplerine dikkat çekiyor:

“Kaç zamandır evde tutuyoruz, buna rağmen ölenler içinde payı çok yüksek diye bir tartışma var. Oysa bu bilgi çok şaşırtıcı değil. Çünkü salgın boyunca aileleriyle birlikte yaşayan yaşlılar, genç kesimler dışarıya gelip gittiği için, çalışma yaşamı devam ettiği için enfekte olmuş olabilir.”

Huzurevlerinde durum

Hayatını kaybedenlerden ne kadarının huzurevlerinde yaşayanlar olduğu da bilinmiyor. Dokuz Eylül Üniversitesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Ünal, bu konuda da bilgi eksikliğine vurgu yapıyor:

“Biz başka ülkelerin deneyimlerine bakarak diyoruz ki, huzurevlerinde salgın ortaya çıktığında oldukça öldürücü olabildi. Bizim ülkemizde ne kadarının huzurevlerinden kaynaklandığını bilmiyoruz. Aslında biz salgınla ilgili pek çok bilgiden habersiziz. Oysa hastanelerden Sağlık Bakanlığı’na çok detaylı ve günlük veri akışı var. Mesela illerde kaç olgu var, kaç ölüm oldu, bilmiyoruz. Yaş gruplarına göre nasıl değişiyor, bunu da hiç görmedik. Biz başka ülkelerin deneyimlerinden hep diyoruz ki 65 yaş üstünde öldürücülüğü yüksek, diyoruz. Ama bizim ülkemizde ne kadarı genç, ne kadarı 65 yaş üstü? Bunlara yönelik hiçbir veri paylaşılmadı.”

Halk sağlığı ve epidemiyoloji uzmanları, aylardır veriler paylaşılsın çağrısı yapıyor. Ancak Sağlık Bakanlığı sadece kamuoyuna değil, bilim insanlarına da bu bilgileri vermedi. Prof. Ünal, salgını anlamak, değerlendirmek ve önlem almak için bütün bilgilerin salgının başında, ortasında, sonunda her aşamasında rapor edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Not: Bu Yazı dw.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yıl 2020, aylardan Mart, Mart’ın on biri…

Virüs dediler, salgınmış, koronavirüs, sıçramış tüm dünyaya. Her akşam ölenler, kalanlar açıklanıyordu, izler olduk televizyonlardan. Ayrıca PANDEMİ de denilirmiş buna.!

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Tedbirler, tedbirler, tedbirler…Maske takılacaktı yüzlere, “sosyal mesafe”ye uyulacaktı her yerde. “Kısıtlama”lar başladı arından. 65 yaş ve üstü yaşlılara ve 20 yaş altı gençlere yasaklandı sokaklara çıkmak…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Başladık mı evde kalmaya (bereket evimiz bahçeli)

Sabahlar, gündüzler, akşamlar ve geceler ve tekrar sabahlar. Bir nevi döngüye girmiştik, “aynı minval üzere”

İzlemek düşüyordu bize olup bitenleri, bitip başlayanları.

Bahardı mevsim her haliyle. Neler neler olmazdı ki baharda…

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Örneğin; Bahar dalı çiçeklenmişti önce köşede pempe, pembe. Arkasından kayısılar, sonra erik ağacı. Her gün biraz daha, biraz daha beyazlandı, bembeyaz oldu, gelinlik giymiş gibi, çiçekleriyle..

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Güller filiz veriyor, armutlar da erik misali çiçekleniyordu. Bu arada toprakta ne varsa geçmiş yıldan kalan tohum, saça v.s. çıkıyordu ve gösteriyordu kendini yeniden. Sarmıştı bütün bahçeyi, otla doluyordu bahçe boydan boya, enden ene…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Sabah, öğle, akşam, gece..Ve yine sabah.

Bahçeye vermiştik kendimizi. Söküm, yolum, dikim, bakım v.s.

Güller de açıyordu artık , sarı-pempe-kırmızı. Gülibişim de yavaştan-yavaştan yapraklanıyordu NAR misali. Farkına varmışlardı baharın.

Arada bir bulutlar kaplıyordu göklere yağmur bulutları…

Her şey gözümün önünde oluyordu.!

Ve bulutlar suluyordu toprağı damlalarıyla, incitmeden, hafiften hafiften ve usul usul.

Polenlerde mi dolaşıyordu havada bilmem, yağmurla sararıyordu ortalık.

Her şey gözüm önünde oluyordu.!

Erik ve armut ağaçları BEYAZının ardından yeşillenirken yapraklarıyla yemyeşil, meyvelerini de gösteriyordu artık…Ne günlere gelmiştik.!

Bahar baharlığını yaşarken kendisi gibi bizler BAŞKA TÜRLÜ yaşıyorduk İNSANLIĞIMIZI şu virüs günlerinde…

İyi ki karatavuklar, kuşlar ötüyordu gün boyu.

Ya onlar da olmasaydı..?

Not: Bu Yazı muglayenigun.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

DİSK Emekli Sen rize Şube Başkanı Osman Rakıcı, “65 yaş üstü emeklilerin, yaşlıların evde kalmaları onları bir yere kadar pandemiden korurken başta bu insanların rutin sağlık kontrolleri aksadığından pandemi dışındaki tüm sağlık sorunlarında artış yaşanacaktır” uyarısında bulundu

Gençağa Karafazlı

DİSK Emekli-Sen Rize Şube Başkanı Osman Rakıcı sendika üyeleri Rize Valiliğine mektup göndererek, Bizler 65 yaş üstü kişiler olarak 21 Mart 2020 tarihinden bu yana sokağa çıkma yasağı ile karşı karşıya kaldığımız malumunuzdur. Daha ne kadar süreceği belli olmayan bu TECRİT bizleri gerek psikolojik gerekse fiziksel diğer hastalıkların pençesine düşüreceği gibi yurttaşlar arasında ayrımcılığa neden olması itibariyle bu Tecrit’ in insan hakları ihlali olduğunu da düşünüyoruz” dedi.

Covid-19’un en büyük risk grubunu oluşturan emekliler, yaşlıları en temel haklarından dahi mahrum bırakılarak pek çok başka risk faktörüne açık hale getirdiğini belirterek, “65 yaş üstü emeklilerin, yaşlıların evde kalmaları onları bir yere kadar pandemiden korurken başta bu insanların rutin sağlık kontrolleri aksadığından pandemi dışındaki tüm sağlık sorunlarında artış yaşanacaktır” uyarısında bulundu.

HAREKETSİZLİK HASTALIKLARI TETİKLER UYARISI

Rakıcı, yeni normal adı altında yapılan gevşetmelerin 65 yaş üstünü kapsamaması ile ilgili şunları kaydetti:

“Alışveriş merkezlerinin açılması, şehir içi ve şehirler arası seyahat sınırlamalarının kaldırılması, restoran, kafe, çay bahçeleri ve hatta kreşlerin açılması 65 yaş üstü dışında herkesin eski yaşamına dönmesi anlamına geliyor.

65 yaş üstü emeklilerin, yaşlıların evde kalmaları onları bir yere kadar pandemiden korurken, başta bu insanların rutin sağlık kontrolleri aksadığından pandemi dışındaki tüm sağlık sorunlarında artış yaşanacaktır. Ayrıca sokağa çıkma yasağı bizler için hareketsizlik anlamına gelmekte, hareketsizliğin ise pek çok fiziksel ve zihinsel rahatsızlığa davetiye çıkarmaktadır.

düzenleme değil bir insan hakları ihlali boyutu kazanmış durumdadır

Rakıcı açıklamasında, “21 Mart tarihinden bugüne sokağa çıkma yasağı 65 yaş üstü insanlarımız için sürüyor. Yeni normal adı altında yapılan gevşetmeler, Covid-19’un sadece 65 yaş üstüne ve sadece 65 yaş üstünden bulaştığı izlenimi veriyor. Zira yapılan düzenlemeler; alışveriş merkezlerinin açılması, şehir içi ve şehirlerarası seyahat sınırlamalarının kaldırılması, restoran, kafe, çay bahçeleri ve hatta kreşlerin açılması 65 yaş üstü dışında herkesin eski yaşamına dönmesi anlamına geliyor.
DİSK Emekli Sen Rize Şube Başkanı Osman Rakıcı, “Hâlihazırda pandemi süresince alınmış önlemler insan hak ve özgürlüklerini pek çok açıdan ihlal etmiştir; ancak küresel salgından korunmak için belirli kısıtlamalar yapılması elbette toplum sağlığı için olumlu sonuçlar doğurabilir. Ne var ki ülkemizde yapılan düzenlemeler, en başından itibaren ve özellikle de son gevşetmelerle bir düzenleme değil bir insan hakları ihlali boyutu kazanmış durumdadır. Kısıtlamaların belli bir yaş grubuna yönelik olmasının, biz emekli/yaşlıları, tüm gün dışarıda olması gereken, çalışan, okuyan yakınlarımızın taşıma riski olduğu virüsten korumayacaktır. Bütün topluma genelleştirilmemiş olan bir kısıtlamanın olumlu sonuçlar getirmesini beklemek rasyonel olmaktan çok uzaktır.

sokağa çıkma yasağına karşı sesimizi yükseltiyoruz

Ne yazık ki, burjuvaziden kurucu ilkelerine uygun hareket etmesini talep etmek, biz yaşlılara/emeklilere düşmektedir: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde açıkça yer alan ayrım yapma yasağına, pandemi döneminde de uyulmamıştır; uyulmamaktadır. Bizlerin toplumla bağını kesmek yönünde atılan bu adımlar Covid-19’dan daha da fazla iktidarın hedef aldığı kesim olduğumuzun açık ilanıdır. DİSK / Emekli-Sen olarak, 65 yaş üstü bireyleri korumaktan uzak ve ötekileştirici bu uygulamaların bir an önce son bulmasını talep ediyoruz. Bir insan hakları ihlali boyutuna ulaşmış 65 yaş üstü sokağa çıkma yasağına karşı sesimizi yükseltiyoruz” dedi.