Geçtiğimiz günlerde medyada, özel bakım merkezlerinden birinde engellilere ve yaşlılara şiddet uygulandığına dair bir haber yayımlandı.

Toplumda infial yarattığını düşündüğüm bu haber; ‘kurumsal bakım’, ‘yaşlılara –ve engellilere– yönelik şiddet’ gerçeğini sınırlı da olsa tartışmaya açtı.

Yaşlılar, aile içinde, kurumsal bakım altında ya da toplum içinde fiziksel, psikolojik, duygusal ya da ekonomik şiddete maruz kalıyor. Bu bir gerçek.

İhmal ve istismar davranışlarını içeren bu şiddet gerçeği; görmezden gelindiği, dile getirilmediği, yok sayıldığı, saklandığı sürece bitirilmesi/sonlandırılması konusunda atılan adımlar çok sınırlı kalmaya mahkum.

Bir sorunun var olduğunu kabul etmek, sorunun çözümünün de başlangıcıdır bir anlamda. ‘Kol kırılır, yen içinde kalır’ bakış açısı ve uygulaması yaşlılara yöneltilen şiddetin sürdürülebilirliğini sağlamada etken.

İlgili haberdeki gibi ‘kol kırılıp da, yen içinde kalmayınca’, infial yaşanıyor; etkisi çabucak geçse de.

Yaşlılara yönelik şiddet’ gerçeğiyle yüzleşildiğinde, azaltılması/sonlandırılması için ‘bir şeyler’ yapıldığında, infial halinin azalacağı kesin.

Yaşlılara yönelik şiddetin sonlandırılması hususunda yapılacakları sıralamadan önce bazı noktaları vurgulamakta yarar var.

*  Hercoğrafi bölgede, her sosyo-ekonomik düzeyde, her etnik topluluktaki yaşlılar şiddet kurbanı.

* Aile içinde, kamu/özel kişilere ait yatılı/gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarında, sokakta kısacası akla gelebilecek her tür ortam yaşlılar için potansiyel şiddet ortamı. Yaşlılara yöneltilen fiziksel, psikolojik, duygusal ve ekonomik yönlü şiddete dair veriler sınırlı ve kanımca çoğu kez gerçekçi değil.

* Yaşlılar genellikle dört duvar arasında ve genellikle yakınındaki ya da çevresindeki insanların şiddetine maruz kaldığından, mağduriyetlerinin saptanması güç.

* Yaşlının parasına aile üyelerince el konulması, emekli aylığının gasp edilmesi, rızası dışında mal varlıklarının kullanılması (ekonomik), sözlü taciz, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılması (duygusal=psikolojik), tokatlama-dövme, cinsel taciz, tecavüz, aç bırakma (fiziksel) şiddet örneği.

* Toplum, yaşlılara yönelik şiddeti ‘normalleştirdiğinden’ suç olarak algılamıyor.

* Ortalama yaşam süresi uzadıkça yaşlıların şiddet görme olasılığı artıyor.

* Yaşlıya şiddet uygulanırken cinsiyet farkı gözetilmiyor.

* Kadınlar daha uzun süre yaşadığından,  şiddet kurbanı yaşlı kadın sayısı yüksek.

* Başkalarına bağımlı yaşam sürdüren,  aile dışında bakım gören,yoksul olan,  sosyal çevresi yetersiz olan,  olumsuz fiziki koşullara sahip evlerde oturan yaşlıların şiddet görme olasılığı yüksek.

* Yaşlının beslenme, giyim, kişisel hijyeni, çevresinin temizlik ve düzeni, sağlık-barınma-ısınma-güvenlik koşullarının tam olarak sağlanmaması şiddettir.

* Yaşlının fiziksel, sosyal, duygusal, ruhsal ihtiyaçlarının –yetersiz- karşılanması şiddettir.

* Fiziksel şiddet yaşlının bedeninde ekimoz, kırık-çıkık, yanık, sıyrık, kanama ve yaralara yol açar.

* Yaşlının bedeni giysilerle örtülü olduğundan fiziksel şiddet emareleri dışardan anlaşılmaz, yani gizli kalır.

* Şiddet kurbanı yaşlı, şiddet uygulayandan yani failden korkar,  ürker ama bu durum çoğu kez bunama vb. diye algılanır ve kale alınmaz.

* Onaylamadığı halde bedenine dokunulan ya da cinsel ilişkiye zorlanan yaşlı, –uzun süreli– travmatize olur.  Travma etkisiyle utanç ve korku duyan yaşlı, yardım istemekten çekinir.

*Başkalarına bağımlı yaşam sürdüren yaşlılar potansiyel şiddet mağduru olup;  sözlü taciz, tehdit, utandırılma, para-malının kötüye kullanılma ya da rızası dışında kullanılma, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılma, terk edilerek kendi haline bırakılmaları olasıdır.

* Zorunlu olarak aynı evde yaşamı paylaşmak, sınırlı mali olanak, şiddet uygulayan kişinin psikolojik rahatsızlığının olması, ailede şiddet öyküsü olması ve yaşlının kişilik özellikleri vb. şiddeti arttırıcı rol oynuyor.

* Her bir şiddet kurbanı yaşlı için yapılacak müdahale farklıdır.

* Şiddet kurbanı yaşlı; huzurevi/bakımevine gönderilmekten, tekrar ve daha fazla şiddete uğramaktan, aile üyelerinden uzaklaştırılmaktan korktuğu ya da polisin konuyu kale almayacağını düşündüğü için şiddet gördüğünü kimseyle paylaşmaz.

* Yaşlıya yöneltilen şiddeti sonlandırma amaçlı önlemler alınırken sınırlayıcı olunmaması ve yaşlının taleplerinin de göz önüne alınması önemli.

* Yaşlı incitilmeksizin şiddeti hazırlayan koşullar düzeltilerek, şiddet sonlandırılmalı.

* Yaşlının fiziksel ve ruh sağlığına müdahale edilmeli. Rehabilitasyon dahil her tür hizmet verilmeli. Gerekiyorsa ekonomik yönden de desteklenmeli.

* Şiddet kurbanı yaşlının, belirgin bir sağlık sorunu yoksa nerede ve nasıl yaşayacağına kendisi karar vermeli.

* Bazı hallerde yaşlının devlet korumasına alınması gerekebilir. Ancak yaşlı huzurevi/bakımevine yerleşmek istemiyorsa bu konuda zorlanmamalı varsa ailesi desteklenerek istediği ortamda bakımı sağlanmalı.

* Yaşlıya, yasal müdahale başlatılması hususunda rehberlik yapılmalı.

* Yaşlının şiddet kurbanı olduğu, emniyet/savcılık kayıtlarına geçirilmesi sağlanmalı. Zira şiddetin belgelendirilmesi, şiddetin sonlandırılmasında önemli.

Görüldüğü üzere yaşlıya yönelik şiddet gerçeği, çok boyutlu. Ancak bu çok boyutlu gerçekle yüzleşmediğimiz, azaltılması/sonlandırılması için bir ‘şeyler’ yapılmadığı sürece, toplumsal infial halinin daha da artması doğal.

Yapılacak ‘şeyler’in en başında yaşlıların şiddetten korunma konusunda bilgilendirilmesi, farkındalıklarının oluşturulması geliyor. Ardından da toplumsal bilinç ve duyarlılığın oluşması ile sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının konuya olan duyarlılıklarının daha da arttırılması geliyor.

Yaşlıya yönelik şiddeti önleyici yasal düzenlemelerin yapılması da, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve medyanın konuya dair etkin işbirliği yapması da önemli ‘şey’lerden bir diğeri.

Aslında Birleşmiş Milletler Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı’nda yer alan “Yaşlılara Karşı Her Türlü İhmal, İstismar ve Şiddetin Ortadan Kaldırılması” hedefleri doğrultusunda saptanan ulusal eylemler yaşama geçirildiğinde; bu toplumsal sorunun çözümlenmesi hususunda çok önemli yol kat edilecektir.  (ŞD/HK)

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Şiddet evin içine sinmişti. Mekan yatak odasındaki banyo, dayak adresi görünmeyen yerler, kaba etlerdi. Evlenirlerken aşkları dillerdeydi. Sonra, adam dövdü, dövdü ve kadına “menopoz öncesi” dendi. Oysa durum farklıydı. Şimdi, dayak atma sırası kadında!

Evimizin içine sinmişti şiddet. Annemin dayak yediği günlerin ertesinde okuldan ayrılmak istemezdik: yüz ifadesi yüreğimizi burktuğundan.

Akşam yemeğinde bir araya geldiğimizde, çatal-kaşık ve tabaklar konuşurdu sadece. Sonra… Her şey normale dönerdi iki-üç günlüğüne.

Hiç unutamam, babamın, annemin canını çok acıttığı ilkokul dördün yaz tatilindeki olayı. Tüm pencereler kapatılıp, perdeler çekilmişti.

Annem iyileşene kadar evden çık(a)madık. Olayın ertesinde babam eve bir aylık yiyecek depolamıştı. Soranlara dayımlara, Samandağ’a gittiğimiz söylenmişti.

Evde sıkılmayalım diye, uzun zamandır istediğimiz monopoly, Kızma Birader oyunlarını alan babama teşekkür eden kardeşimi dövmüştüm.

Annemi ölüme götürebilecek bir dayak faslından sonra alınan oyunlara teşekkür, dayağı onaylamak anlamına gelir diye.

Babam, annemin giysiyle kapatılan yerlerine, kaba etlerine vururdu. Görünmesin, anlaşılmasın, bilinmesin! diye. Dayak mecrası, yatak odalarındaki banyoydu.

Çifte kapı engellerdi dışarıya.ses gelmesini. Annemin sesini duymamak için, oturma odasındaki televizyonun sesini sonuna kadar açardık.

Baş başa kaldıklarında tüm sıkıntılarını -arkadaşı- ilkokul öğretmenimle paylaşırdı annem. “Çocuklar yüzünden katlanıyorum. Dayanacak gücüm kalmadı aslında!” dediğini duydum bir gün.

Evdeki havadan kurtulmamı isteyen annem, parasız yatılı okul sınavları için, babamdan gizli özel ders bile aldırmıştı. Kazandım sınavı.

Geceleri uyuyamazdım yatakhanede. Annemin banyodaki halini düşünerek ağlardım, yorganı çekip. Üniversiteyi de İstanbul’da okudum.

Tek isteği benim ve ablamın ‘ekmeğini eline alması’ydı. Ablamın lise biter bitmez evlenmesi, ev kadını olması onu mutsuz etti. Erkek kardeşim de askeri okula gittiyse de yapamayıp, geri döndü.

Babam bizim yanımızda anneme, değil fiske vurmak, bağırmazdı bile. Hanımcığına (!) her şeyin en güzelini alırdı. Annem, hiç yakınmadığı babamın, biz çocuklarını ne denli çok sevdiğini yinelerdi hep.

Ankara’da kütüphanecilik okurken, dedem ölünce, okulu bırakmış. Kırklareli’ndeki hırdavat dükkanının başına geçmiş. Kazancı iyiydi, ancak esnaflığı sev(e)medi hiç.

Annemi, askerde, Eskişehir’de tanımış. Tüm garnizon bilirmiş bizimkilerin aşkını. Çerkez Alaaddin Efendi’nin kızı Guşef, çarşıya çıktığında ortalık hareketleniverirmiş.

Kızını gurbete vermek istemeyen dedem, annem diretince onaylamış evliliği. “Kızımın gözünün ferini söndüğünü görürsem, olacakları tahmin et!” diyerek babama. Neyse ki; büyükbabam annemin gözleri ferliyken ölmüş.

Kırklareli küçük yer… Çerkez gelinin güzelliği dillerde… Hem övünç, hem mutsuzluk veren bu güzellikti korkutmuş olmalı babamı. Annemi elinden kaçırma korkusu!

Dışarıdan imrenilen, özenilen bir aileydik. Ya içeriden…

Ben, babamı sevmeyi uzun yıllar önce bıraktım. Korkuyla karışık yüz yüze, yan yana gelmemeye çaba harcadım hep.

Sevgisini belli etmeyen, sevmeyi beceremeyen, anneme olan sevgisini, döverek gösteren bir adam… Çocuklarına “Allah, size çirkin bahtı versin!” dileğinde bulunan annem…

Ebeveynlerinden birini acımayla karışık seven, diğerinden öfkeyle karışık nefret eden çocuklar…

Yıllarca karşı cinsten uzak durmamda babamın payı büyük. Korkuyorum, erkek arkadaşlarımdan. Yoksa korkudan öte bir şey mi?

Bizler yuvadan uçunca, yalnız kaldılar ya… Her sorduğumuzda “İyiyim, iyiyiz!” dese de, aklımız hep annemizde oldu. Yıllarca boşanmaya ikna edemediğimiz annemi, Psikiyatriste bile götüremedik.

Dört yıl önce, önlenemeyen bir terleme, sıcak basma başladı annemde. Sırılsıklam terlediğinden sürekli duşa giriyor, evde gecelikle geziyor, iş yapamıyor, dikkatini toplayamıyordu. Kendine ve evine kapanmıştı. Solgundu. Hayatı, gıyabında yaşıyordu sanki.

“Pre- menopoz” dendi bize. Kullandığı ilaçlar durumunda pek değişiklik yaratmadı.

Çok sonra öğrendik sıkıntılarının “menopoz”dan kaynaklanmadığını. Kızacağımızdan korkan babam, gerçeği bilmemizi istememiş. Yeşil reçetelik ağır psikotrop ilaçlar kullanan annem zamanla toparlandı. Terapiyi kabul etmese de.

Bir gün… Telefonun ucunda ağlamaktan konuşamayan babam “Gel!” diyordu” Annen iyi değil. Her şeyi kırıp-döküyor. Beni bile kırdı!.. Delirdi sanki. Beni dövüyor!”

Evdeki bu denge bir gün bozulacaktı… annem yırtacaktı bir gün…. Biliyordum. O gün gelmişti, işte!
İçimde kocaman bir sevinçle, Kırklareli’ne giderken, kafam karmakarışıktı.

Annemden dayak yiyen babam.. şaşkınlığından gerçeği kavrayamayan babam… Annemden korkan babam… Ağlayan babam… Kareleri gözümün önüne geldiğinde gülümserken yakaladım kendimi.

Ev savaş alanına dönmüş. Annem deli(rmiş) gibiydi. İçinden geçen, biriktirdiği her şeyi kusarcasına fışkırıyor, eline geçeni -babam hedefli- fırlatıyordu. Doktorun yaptığı iğneyle sakinleşen annem durmaksızın anlattı. “Yirmi yıldır anti-depresan ilaç kullanıyorum. Yoksa, yıllar önce aranızdan ayrılırdım!” dediğinde içim burkuldu.

Gözlerimize bakamayan, babam suskundu. “Yeter ki beni terk etme!” diyordu sessizlik olduğunda. Yaptıkları için pişman mıdır? Bilemem ancak güç kaybına uğradığı kesin.

“Güç bende artık!” diyen annem, yıllardır fazlasıyla ciddiye aldığı adamı, artık takmıyor. Yeni kurulan dengede, dayağa maruz kalan ve talimat alan kişi değişti. Annem, istediği yapmakta özgür…

Baskıladığı şeyleri sırayla yaşama geçiriyor. Yüreğindeki karmakarışık yumak çözüldükçe rahatlıyor. Yumağın yeniden dolanmasına izin vermemekte de kararlı.

Annemin şimdiki durumu sağlıklı mı? Bence değil…

O, şiddet karşısında aciz kalmanın anlamını, yıllarca şiddet uygulayan birine, -babama- öğretmek için kendini parçalıyor olmaktan mutlu. (ŞD/BA)

* Bu yazı; Hürriyet Gazetesi ve paydaşlarınca yürütülen “Aile İçi Şiddete Son! Kampanyası” gönüllüsü ve “Eşler Arası Destek Programı” eğiticisi olduğumu bilen bir hemcinsimle yaptığımız “dertleşme”den yararlanılarak, -değişiklikler yaparak- yazılmıştır.

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Onlar kadınlar, çocuklar, erkekler, kurban, fail, tanık ve kurban, bir tanık ve kurban ve fail olarak şiddete nasıl maruz kaldıklarını, nasıl şiddet uyguladıklarını, gözleri önünde yaşanan şiddetten nasıl etkilendiklerini, ne hissettiklerini anlatıyorlar.

25.Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslar Arası Mücadele ve Dayanışma Günü’nde aile içi-dışı her türlü şiddetsiz bir dünya dileğiyle…

İki çocuklu, çalışan, iki kocayla evli bir kadınım. Birinci kocam Oltan; her kadının özleyeceği, sevebileceği, birlikte ‘biz’ olmaktan keyif alacağı birisi.

O, iyi oğul+ damat+ yönetici+ eğitim gönüllüsü+ arkadaş+ baba+ okur+ koca şapkalarını çok iyi taşıyor. Evlendiğim sevecen+ zarif+ duyarlı+ paylaşımcı+ dayanışmacı+ hoşgörülü+ özgürlükçü+ dinleyici+ eli açık+ yüreği zengin+ yumuşak bir insan olan Oltan şimdilerde çok sık uzun süreyle bilmediğim diyarlara gidiyor.

Yokken yerine vekalet eden Oltan; kaba+ hoyrat+ +umarsız+ sorumsuz+ öfkeli+ sirke suratlı+kırıcı başı+ yok edici+ acıtıcı ve de kanatıcı.

Söyledikleri ise: ‘İskeletor’, “Darphane sahibiyle mi evlendin!”, “Ailenin açlıktan nefesinin koktuğu günleri unuttun, “Sen kadın mısın?”, “Milletin ne karıları var!”, “Anneliği bile beceremiyorsun!”, “Sen ne anlarsın”, “O (bilmez/ yapamaz/ anlamaz/ beceremez!)…

İki Oltan sıkça yer değiştirdiğinden, asil/ vekil kocayı karıştırır oldum. Beni sevmediğine inansam, çekip gideceğim! Beni sözleriyle, gözleriyle döven Oltan’dan korkuyorum. Gece uykularım bitti.

Yaşamımı denetleyemiyorum sanki. Kızımın Anadolu Lisesi’ne girememesinin bedelini sırtıma yediğim tekmelerle ödedim. Dayak atmak isteyen bir adamla beraber olmak, kendimi yapayalnız ve değersiz hissetmek fena bir duygu.

İşimi zorlaştıran Oltan’ın aslında kötü bir adam olmaması. Ve… her geçen gün ona daha fazla bağlandığımı hissetmek beni deli ediyor.

Uzun flört yıllarından sonra evlendik. Eşimi çok seviyorum. Kaybetmek istemiyorum. Denetleyemez de, kapsama alanımın dışına çıkarsa Sühendan’ı başkalarına kaptırırım korkusu beni deli ediyor. Onsuz bir dünyada, onun benim olmadığı bir dünyada yaşayamam.

Kendime de ona de dünyayı daralttım bu yüzden. “Kıskanç koca karısını seven kocadır.” diyen ailesi kızlarını desteklemedi.

Kimseden yardım alamayınca, meydan bana kaldı. Çocuklarımdan önce Sühendan gelir. Bu duygumu bilmese de…

“Anneye vu-ma! Ba-biş, a-cığ so-na” diyen ufak kızım Hümeyra’nın gözlerine uzun süre bakamamıştım utancımdan. Annelerini ben değil çocuklarım koruyordu. Benimle evli olduğu için utanç duyduğunu söylediği gün, sabaha kadar içtim.

Utanç veren bir koca… Eşimin canını her yakışımdan sonra pişman oluyor “bu son” diyorum, olmuyor. Duygularımı, davranışlarımı kontrol edemiyorum. Kendime kızıyorum.

Arkadaşım Hamdi beni zorla psikiyatriste götürdü. Bir terapi programına dahil oldum. Değişeceğim, değişmeliyim. Zira elimden kaçmak üzere olan eşimi, çocuklarımın annesini kaybetmek istemiyorum.

Babamdan ve tüm erkeklerden nefret ediyorum. Erkekler tarafından aşağılanmamak, hakaret duymamak,dayak-tekme-tokat- tükürüğe maruz kalmak istemediğim için karşı cinsle arkadaş bile olamıyorum.

Eşimle İnternet’te tanışarak, iki yıl önce evlendik. Aynı işyerinde çalışan, kendi yağıyla kavrulan yaşı otuzlarda bir çiftiz. Eşim çocuk istiyor. Eşimin iki teyzesi ve bir kuzeni şizofren. Korkuyorum. Ve baba olmamak için korunuyorum.

Ailelerimizin torun bekliyor. Her erkek gibi tohumlarımı saçmak, üremek istiyorum ama… Potansiyel şizofren bir çocuk dünyaya getirmeye aracılık yapmak istemiyorum.

Eşim “Babalığa hazır değilim!” mazeretimi kabullenmeyip, “Bebek büyütecek olanaklara sahibiz.” deyip ardından “Sen beni artık sevmiyorsun?” ya da “Yaşamında biri var!” türü paranoyalarını sıralıyor.

Bazen işi iyice ilerletip erkekliğimden şüphelendiğini, ablam gibi kısır olduğumu, babalık yükünü taşıyamayacağımı söylüyor. Bıktım aşağılamalarından, alaylarından.

Gerçeği açıklarsam beraberliğimiz bitecek. Onu seviyorum. Dırdırından bıktım. Evimden soğudum. Alkolle samimiyetimin arttı. Kendimi tanıyamıyorum: nasıl bu kadar sakin olabiliyorum diye.

Çocukken babam annemi, annem bizi döverdi. Üniversite öğrencisiyken sevgilimin -sonra nişanlım oldu- dayaktan beter hakaretlerine, tehditlerine maruz kaldım.

Ailem etnik köken farklılığı nedeniyle nişanlımdan ayırttı. Zorla evlendirildiğim ama özünde iyi bir insan olan eşim, anasına söz geçirebilse ve onun üzerime gelmesini engelleyebilse…

Şimdi anneyim. Altı yaşındaki oğlumu dövdükten sonra “Anne acımadı: ağlama” deyişi beni kahrediyor.

Üç yıldır yeni bir babam var. Eski babam çabucak öldü. Annemle Muhsin Baba yeni evlendi. Anneleriyle yaşayan Muhsin Baba’nın kızları benden büyük. Bazen görüşüyoruz. Kızlara eşofman aldığından kendisini kıskandığımı anlayan annem “Onlara iyi davranmalıyım! Yoksa Muhsin de sana iyi davranmaz!” demişti.

Annem, Muhsin’in beni sevmediğinin, bana çirkin baktığının, çizgi film izlettirmediğinin, markette sepete koyduklarımı kasada bıraktırdığının farkında değil! Annemi bana bırakmıyor hiç. Odama gelen annemi hemen dışarıya çağırıyor.

Sıkça “Sen sus bakalım, Önder Efendi! ” diyor. Basketbol kursuna yollamadı. Çok sık karnım ağrıyor. Öğretmenimin anneme “Evde bir sorun mu var?” demesi sinirlenip bana “Neler anlatıyorsun okulda?” diye bağırdı.

Geceleri yatağımı ıslatıyorum. Muhsin Baba’m annemi terk etmesin! Annem beni terk etmesin! Bir daha babasız kalmak istemiyorum. Susuyorum.

Her an uyanık olmak zorundayım. Eşimi boş bırakmamalıyım.

Albay emeklisi eşimi kaybedince oğlum Muhittin “Seni yalnız bırakamam o koca şehirde!” deyip, evimi kapattırdı. Oğlum banka müdürü. Gelin yeni emekli. Torunlar evli. Kızım Ağrı’da. Ne kadar zor -oğlun bile olsa- birinin evinde yaşamak.

Gelinim oğlumun yanında bir melek. Yalnızken… Oğluma söylemiyorum yaptıklarını. Tuzsuz ekmek yemem suç. Sağlık ocağında ilaçlarımı yazdırmayı geciktiriyor. Konuklarıyla oturmamı istemiyor. Telefondaki arkadaşlarına gözümün içine bakarak ‘benden bıktığını, eşinden korktuğu için sustuğunu’ söylüyor.

Çamaşırlarımı zamanında yıkamıyor. Yenilerini almamı engelliyor. Annelerinden etkilenen torunlarımın davranışları bile değişti. Bazen hak veriyorum geline: yaşlıya katlanmak zor.

Oğlum “Size yakın, giriş katında bir ev tutalım. Bakıcı tutalım.” önerimi dinlemedi bile. Elden ayaktan düşmedim ama, bir evi de çekip-çeviremem.

Ev giderlerine katkı olsun diye emekli maaşımın yarısını gelinime veriyorum. Oğlum miktarı bilmez. Gelin bu parayı güzellik kremlerine yatırdıkça, içi sanki daha bir çirkinleşiyor.”

Bizim evimizde babam güçlü, annem güçsüzdü. Güçlü, güçsüzü dövme hakkını kullanırdı. Babam ‘Mendebur karı’ dediği, köle/ hizmetçi muamelesi çektiği anneme ağladığında “Baban seni özlemiştir!” diye tehdit ederdi.

Çorap bile almak istemezdi ona. Her an evde tantana çıkartabilir, her an terlikleri havada gezebilirdi. Annem onunla göz göze gelmemeğe çalışırdı. Bize annemi kötüler, korktuğumuzdan cevap veremezdik. Babamın işiyle, yatırımlarıyla ilgili konuşmazdı.

Dedemden anneme gelen icra gelirine “senedim var” diyerek el koyardı. Annem karşı çıkacak olsa tehdit ederdi: “Şimdi kaldırma beni yerimden!”

Çocukluğumda “duyguları ifade etmenin zayıflık olduğunu, kimseye güvenmemek gerektiğini, duygulanmamayı, şiddet hakkında konuşulmaması gerektiğini, ana-babaların gerektiğinde çocukları dövebileceğini, kocaların eşlerini dövebileceğini, şiddetle her şeyin elde edilebileceğini” öğrendim.

Babamın alkolle birlikte sürekli ve giderek artan şiddetine annem katlanamaz olmuştu. “Sabır” diyor, ısrarlarımıza karşın boşanmıyordu.
Askere gideceğim günlerdi. Ve nihayet babama göründüm /görünebildim. Yap(tık-acak)larının bedelini ödemek zorunda olduğunu anladı. Ya ben ve kardeşlerimin ödediği bedel…

Biz aynı çatı altında yaşadık sadece: aile olamadık. Annemle babam yönetti beni, bizi. Eşimle oynamalarına aracılık ettim. Müdahil olmalarına izin verdim. Koca olamadım. Evimiz; düzen, sevgi, mutluluk, güven ve rahatlama yeri olamadı.

Birbirimize bağlanamadık. Eşimi hiç anla(ya)madım, dinlemedim, tehdit ettim, aldattım. Düşünceleriyle alay ettim. Annesinin çocuğu olan kızım, beni banka veznedarı olarak görüyordu.

Oturduğumuz evi, kullandığı arabayı satarken bile sormadım eşime. Kararlarımı annem-babamla aldım, eşim-kızım uyguladı. Duygularımı bilmezdi. Çok az konuşurdum.

Cümlelerim de “annem/babam diyor ki:” ile başlardı. Katıydım. Sadece ağlardı ve bu beni çıldırtırdı. Nadiren “Bir gün yanında olmayacağım.Ve ‘o’ gün, her geçen gün daha bir yaklaşıyor.” derdi. Ben korku yaratarak, onu kendime bağladığımı düşünüyordum. Çözdüğümü eşim ve kızım beni terk edince anladım.

Kahvaltıya domates getirmeyen annemi, babam dövdü. Annem, babamı boşadı. Babam benden boşanmadı. Sen de diyorsun ki: “Bizim evde kahvaltıyı babam hazırlar. Domatesi de o getirir.” Eeeee, senin annen-baban boşanmaz o zaman.

Evet, yeniden şiddetsiz bir dünya dilekleriyle…

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.