Virüs mü, ev mi?

Kırk katır mı, kırk satır mı?

Pandemi tüm toplumu etkilese de romantik iddiların aksine herkesi eşitlemedi ve hiçde adil değil.

Oyuncu Levent Kazak 90 yaşındaki halasını anlattı ve herkesi uyardı: Yaşlılara yalnız olmadıklarını hissettirin, onlarla ilgilenin.

Senaryo yazarı, tiyatro ve sinema oyuncusu Levent Kazak, sosyal medya hesabında korona virüsü salgını döneminde felç olan halasını anlatarak, herkese yaşlılara yalnız olmadıklarını hissettirmeleri konusunda çağrıda bulundu.

Kazak’ın halasıyla ilgili şu ifadeleri kullandı:

“Küçük halam 90+ yaşında bir emekli edebiyat öğretmeni. Covid-19 sokağa çıkma yasaklarına kadar hep hareketli yaşadı. her gün arkadaşlarıyla buluştu, alışverişe gitti, elektrik, su, telefon faturalarını bile tek tek gidip elden öderdi. ‘İnternet bankacılığı diye bir şey var’ demedik hiç, bu rutin hareketlerin ona her türlü iyi geleceğini düşündük. 65+ yaş yasakları başlayınca sokağa çıkmak için çok direndi.

Defalarca halayı apartman girişinde yakaladım, “Ne münasebet, bizi bu kadar evde tutamazlar, hakları yok” diye bastonunu havalarda sallayarak bağırıp, çağırıp çıkmaya çalışıyordu. Sonunda da binanın önünde biraz dolaşır gibi yapıp evine dönüyordu. Zamanla dışarı çıkma isteği azaldı, azaldı ve bitti.

Bu sefer bankadan çektiği bir tomar parayla evde mahsur kaldı. Nakit paranın yasaklarda işe yaramadığını anladı. Ona bir kredi kartı çıkarttım, internetten alışveriş etmesini, internet bankacılığını kullanmasını öğrettim. İlk yardımsız internet siparişinde 18 tane salça gelince çıldırdı ve internet mihraklarının onu dolandırdığını sandı. Verdiği siparişte 18 adet yazdığını, butonlara yanlış basmış olduğunu, son tuşa basmadan evvel tek tek kontrol etmesi gerektiğini anlattım. Salçaları dağıttık.

‘EVDE OTURMAKTAN YÜRÜYEMEZ HALE GELMİŞTİ’

Yasaklar gevşeyip, limitli de olsa 65+ için sokağı çıkma izni gelince, günün en sıcak saatleri seçilmişti ama olsun, halaya hemen müjdeyi verdim. Zaten televizyondan duymuş, ‘Dışarı çıkmak istemiyorum’ dedi. Hem korkmuş, hem de evde oturmaktan neredeyse yürüyemez hale gelmişti.

Geçen ay Yalova’ya gitmesinin iyi olabileceğini düşündük, ‘yürürsün bol bol’ dedim. Orada bir sitede düz ayak, küçük bir evi var. Kış boyunca ballandıra ballandıra anlattığı, gitmeye hep can attığı evine gitmesi için zor ikna ettim. Sadece İstanbul’daki evinden internet siparişi verilebildiğini sanıyormuş, İstanbul’daki internete kayıtlıymış çünkü. Aynı siparişlerin Yalova’daki internetten de verilebileceğini anlattım. Velhasıl üç hafta önce kedisi ve balkonundaki çiçekleri de alıp Yalova’daki evine yerleşti. İlk günler hava yağmurlu ve biraz soğuktu ama sonra yoluna girdi hayat.

‘BEYİNDE PIHTI ATMIŞ’

Geçen hafta gündüz vakti uzanmış, elinde gazete uyuyakalmış. İşte olanlar o uykuda olmuş. halayı hastaneye kaldırdılar, beyinde pıhtı atmış, büyük bir parçaymış, yoğun bakımdaydı hep, dün de servise çıkarıldı. Şuur gidiyor, geliyor. sağ taraf felç, konuşamıyor, yiyip içemiyor.

Dün sol eliyle elimi tuttu bir saat, arada da sıkarak. Sanki benim elim olduğunu bilir gibi tuttu. Gözleri açık ama göz göze gelmeyi başaramadık, bir tık yukarı bakıyor hep. Cuma gün çıkartıyorlar hastaneden, tutamıyorlarmış çok. Yalova’da kalacak bir süre. Evi hazırladık. Motorlu bir yatak aldık. Nunu ile konuştuk, gidecekti, biraz daha kalacak. Raporları alıp İstanbul’da başka bir doktora göstereceğiz. Yapılacak çok bir şey yok, top onda. Erkeklerin aksine Çerkes kadınları uzun yaşar, kuvvetli olur.

‘YAŞLILARDA HASTALANMA VE ÖLÜM ORANLARI ARTTI’

Halanın evdeyim şu an. Hala kokusuna biraz ilaç, biraz da kedi kumu kokusu karışmış. On gün önce güle oynaya girdiği bu eve on gün sonra felçli bir halde döneceği dolanıyor duruyor kafamda, üzgünüm çok. Kedisi de öyle, farkında her şeyin, halanın yatağında kıpırdamadan yatıyor.

Bunları uzun uzun yazmamdaki sebep şu; herkes kendi çevresinde de yaşıyordur, sadece halam değil, sebep direkt covid-19 olmasa da, yaşlılarda hastalanma ve ölüm oranları delice arttı. Bunları kapanma sürecinde yaşanan travmaya bağlamak için de uzman olmak gerekmiyor.

‘ONLARA YALNIZ OLMADIKLARINI HİSSETTİRİN’

Yaşlanmış sevdiklerinizi, uzak, yakın tanıdıklarınızı, dostlarınızı, komşularınızı arayın, sorun, onlarla ilgilenin. Bu hareketsizlik sürecinden sağlıklı bir şekilde çıkmalarına yardımcı olun. Tükenmişlik hissinin tüm hastalıkları tetiklediğini bilin. Bu süreçte kayıpları varsa empati duyduğunuzu belli edin, onlara yalnız olmadıklarını hissettirin. Bir de tabii uzmanlardan bu konuda yazmalarını, yapılacak şeyler konusunda fikirlerini paylaşmalarını rica ediyoruz. Bu çok önemli.”

Muğla’da yaşayan 75 yaşındaki İffet Zeynep Gökay dolandırıcıların hedefi oldu. Gökay’ı FETÖ bahanesiyle dolandırarak yaklaşık 220 bin lirasını alan şüpheliler Adana’da gezerken polis çevirince yakayı ele verdi.

Muğla’nın Milas ilçesinde yaşayan İffet Zeynep Gökay’a (75) telefonla ulaşıp kendisini polis olarak tanıtan bir kişi, FETÖ yalanıyla yaşlı kadını kandırdı. Şüpheli şahıs telefonda, “FETÖ/PDY’ye yönelik gizli bir operasyon yürütüyoruz. Hesabınızın örgüt tarafından kullanılıp kullanılmadığını belirleyip, sizi temize çıkarabiliriz” dedi. Bunun üzerine korkan yaşlı kadın, Bodrum’a giderek hesabındaki paranın tamamını çekti. Gökay, çektiği paranın 100 bin lirasını kendisini arayan kişinin yönlendirdiği hesaba yatırdı. Şüpheli, yaşlı kadını tekrar arayarak, “Ekibimizde ‘Kaplan’ kod adını kullanan bir polis arkadaş arabayla yanınıza gelip, size kod adını söyleyecek. Siz de paranın kalanını ona verin” dedi. Yaşlı kadın da gelen otomobile içerisinde 56 bin 890 lira ile 9 bin 217 doların bulunduğu çantayı bıraktı.

ŞANLIURFA’DAN GELMİŞLER
Kaplan kod adlı şüpheli Adana’nın Pozantı ilçesine doğru yola çıkarken, Ömer Demirkan ile Hıdır Yavuz da yaşlı kadından alınan parayı teslim almak için Şanlıurfa’dan yola koyuldu. İkili, Pozantı’ya giderken Hıdır Yavuz’un hayat kadını olan arkadaşı R.Ç’nin (26) evine uğrayıp uyuşturucu madde kullandı. Ardından Yavuz ile R.Ç, Demirkan ile buluşmak için Adana kent merkezine geri döndü. Ömer Demirkan, Hıdır Yavuz ile R.Ç. otomobille Belediye Evleri Mahallesi’nde gezerken, bölgede devriye görevinde olan polis ekipleri şüphelenerek aracı durdurdu.

ÇELİŞKİLİ İFADE YAKALATTI
Polis, araçta yaptığı incelemede çantadaki parayı fark etti. Bunun üzerine Hıdır Yavuz, çantanın R.Ç’ye ait olduğunu öne sürdü. Ömer Demirkan ise araç alım-satım işi yaptıklarını, araba için Adana’ya geldiklerini ancak geri döndüklerini iddia etti. Polis, çelişkili ifade veren şüphelileri emniyete götürünce gerçek ortaya çıktı.

KARAKOLDA BİRBİRLERİNİ SUÇLADILAR
ÇAPRAZ sorguya alınan şüpheliler, ilk önce suçu birbirlerinin üzerine attı. Paradan haberi olmadığını söyleyen R.Ç. ise, “Kullanıldığımı fark etseydim, onlardan 3-4 bin lira komisyon isterdim” dediği öne sürüldü. Hıdır Yavuz ısrarla paranın R.Ç’ye ait olduğunu iddia ederken, Ömer Demirkan ise suçlamaları kabul etmedi. Adliyeye sevk edilen Ömer Demirkan ile Hıdır Yavuz tutuklandı.

 

Not: Bu Yazı yeniasir.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı haberler.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

İşte bu etkenler;
Az su içmek: Su içmek çok klişe gelebilir ama yaşamamız için yemek yemekten daha da önemli. İçtiğimiz su da bedenimiz için çok önemli mineraller var ve bedenimizin yüzde 70’ i de su. Organlarımızın sağlıklı çalışması içinde sıvı ihtiyacının yaşa göre karşılanması gerekir. Orta yaşlardaki sağlıklı kişiler için günlük su tüketimini kilogram başına 40 cc. olarak hesaplayabiliriz.

Şeker tüketimi: İleri Glikasyon Ürünleri (AGEs), yaşlanmayı ve hastalanmayı hızlandırır. Basit şekerler proteinlere yapışıp yapılarını bozar, kollajende bir protein yapı olduğu için, bedenimizdeki inflamasyon arttıkça dokularımız, cildimiz, saçlarımız, gözlerimiz de yaşlanır.

Düzensiz Uyku: Uyku kalitesi tüm sağlığımızı etkiler. İmmün sistemimizi, hormonlarımızı, enerji seviyemizi, bilişsel faaliyetlerimizi etkiler. Gece biz uyurken salınan Growth Hormon ve Melatonin hormonu da hücrelerimizin genç kalmasını sağlar.

Güneş koruyucu kullanmak: Cilt yaşlanmasında ‘kamyon şoförü’ örneği verilir, güneş altında uzun saatler araba kullanan şoförün yüzünün bir tarafının diğer tarafına göre kuru, lekeli ve derin çizgileri olduğu farkedilir. Güneşten korunmanın yaşlanma da çok etkili olduğunu biliyoruz, güneşin nimetlerinden faydalanmalıyız, ancak en çok yaşlanan bölgelerimizi, yüz, el boyun, dekolte gibi bölgelerimizi korumayı ihmal etmemeliyiz.

Tekrarlayan mimik hareketleri: Kaşların arasındaki ‘11’ çizgisi denilen kırışıklıkların bazen çok fazla sinirlenme, kızma ile ilgili olabildiği gibi bazı göz bozukluklarından dolayı da oluşur. Yüzümüzde bazı kasları fazla kullandıkça o bölgelerde kollajen kayıpları oluşur ve kırışıklıklar derinleşir.

Yaşlanmaya karşı tedaviler; Antiaging uygulamalar, sağlıklı yaşam ve doğru spor ile desteklendiğinde yaş alsanız da yaşlanmamayı başarmak mümkün diyebiliriz. Elbette yaşlanma ve ölüm kaçınılmaz bir yaşam döngüsü, ancak 70 yaşında da sağlıklı eklemlere, gözlere sahip olmak, merdivenleri rahat çıkmak, günlük ihtiyaçlarımızı rahatlıkla karşılıyor olmak, yaşam standardımızın yüksek olması anlamına gelir. Ayrıca, Ameliyatsız Medikal Estetik yöntemleriyle cildiniz yaşınıza göre daha sıkı, daha formda görünebilir.

Not: Bu Yazı edirneninsesi.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Sabır, nezaket, sevgi, iyi niyet, neşe, akıl, mutluluk asla yaşlanmayacak değerlerdir. Kulak duymaz, gözler görmez olup, organlar yaşlanıyor. Adım adım sona yaklaşıyorsun.40 yaşından sonra her yıli150 gram kas kaybediyorsun. Vücut yağlanıyor. Bu , motor güç metabolizmanın yavaşlaması anlamına geliyor. Zamanla saç, cilt, eklem, kaslar kadar beyinde buruşup yaşlanıyor. Tıpkı deri gibi beynin kabuğu da inceliyor. Unutkanlık başlıyor..

Peygamber efendimiz kıyamet kopuyor olsa dahi, elindeki fideyi dik buyurmuş.

Nasrettin Hoca’ya ‘’ilahi hoca! Meyvesinden yemeye ömrünün yetmeyeceği ağacı neden dikiyorsun ki?’’ demişler.’’ Başkalarının diktiği ağaçlardan bolca yediğimi hatırlatırım’’ cevabını vermiş.

Ecel  elbette gizli. Elbet gaybı ancak Allah bilir. Nasıl yaşarsan, öyle öleceksin. Nasıl öldüysen, öyle dirileceksin. Başka bir hayat umup, hayatını ıskalama. Şu an yaşadığın harikulade hayatı gözden kaçırma. Gitme zamanı geldiğinde, gece yatağa girip uykuya dalabilir, huzur içinde bu gezegenden ayrılabilirsin. Ölümcül bir hastalığa yakalanmaya gerek yok. Makinelere bağlanmak şart değil.

Senin içindeki yaşlanma noktası nerede? Yaşlılık ,yılların uçup gitmesi değildir. Bilgeliğin şafak söküşüdür. Yaşlılık, Erciyes’in zirvesine çıkmak gibidir. Asıl yaşlılık ruh yaşlılığıdır.Su; geminin içinde olursa batmasına, altında olursa yüzmesine yarar!Dünü ve yarını düşünme!Ne yapacaksan şu an yapmaya çalış. Şu an ne yapacağını fark etmek acılara seyirci kalmamaktır.İnsanın sayılacak başka şeyi yoksa ,yaş sayılır.Düşündüğün yaştasın.Hayata karşı alakan kesilirse,hayal kurmayı bırakmışsan,yaşlanmaya başlanmışsındır.

BAKIŞ AÇISI

Hayatı zarar,kar,kontrol,uygun değer,avantaj noktasından bakarak yaşandığında,hayatın gerçek faydalarından vazgeçmek yanılgısı ile karşılaşırız.

‘‘Okyanusun dibinde yatan istiridye, su kendisinin üzerinden akıp geçsin diye kabuğunu açmış. Su içinden geçerken, solungaçlarını yiyecek toplayıp midesine gönderiyormuş. Aniden yakınındaki bir balık, bir kuyruk darbesi ile kum ve çamur fırtınası oluşturmuş. İstiridyede kumdan nefret edermiş; zira kum öylesine pürüzlüymüş ki kabuğunun içine kaçırsa son derece rahatsız olurmuş. İstiridye hemen kabuğunu kapatmış ama geç kalmış. Sert ve pürüzlü bir kum taneciği içeri girip, iç derisi ile kabuğun arasına yerleşmiş.

Kum tanesi çok rahatsız ediyormuş. Kabuğunun içini kaplaması için kendine verilmiş olan salgı hücresini hemen çalıştırıp, minik kum tanesinin üstünü kaplamaya başlamış. Ta ki parlak güzel bir örtü oluşana kadar. Yıllarca kum tanesinin üstüne katlar eklemeye devam etmiş ve sonunda müthiş o güzel değerli inci oluşmuş.

Karşı karşıya olduğumuz problemler bu kum taneciğine benzer. Rahatsız ederler. Azim cesaretle sorun ve zayıflıklarımızın üstesinden geliriz. Daha alçak gönüllü, isteklerimizde ısrarlı, çevremizdekilere daha yakın, problemlere karşı daha dayanıklı hale geliriz. Gizli gücümüzle, yaşamımızdaki kum taneciklerini, incilere dönüştürürüz.

Bakış açımız ile, kabuklarımız arasına sızan olumsuz hadiselere, kötü insanlara, olaylara, hatıra ve tecrübelere karşı koyabiliriz.

İnsanlara zarar veren olayların kendisinden çok,çoğu zaman olaylara getirdiğimiz bakış açımız.

‘’hiçbir şey ..’’diyor Shakespeare. ‘’İyi yada kötü değil,sadece kendi düşüncelerimiz var.’’

Not: Bu Yazı adapostasi.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Ankara – Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 66/127 sayılı kararıyla 15 Haziran, “Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü” olarak ilan edildi.
Yaşlı istismarı, yaşlılara fiziksel, duygusal ya da psikolojik yönden kötü davranıp, zarar vererek acı çektirmek olarak tanımlanırken, ihmal ise yaşlının sosyal, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını karşılamada bilinçli ya da bilinçsiz yetersizlik olarak biliniyor.
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre, 60 yaşın üzerindeki her 6 kişiden 1’i istismardan muzdarip ve bu oran dünya çapında yaklaşık 141 milyon insanın istismar mağduru olduğu anlamına geliyor.
Öte yandan, yaşlı istismarının en gizli ve az bildirilen ihlallerden biri olması nedeniyle bu sayının çok daha yüksek olabileceği öngörülüyor.
“Yaşlılar, kendilerine yönelik kullanılan kötü niyetli dil yoluyla damgalanıyor”
Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesinin gün dolayısıyla yaptığı açıklamaya göre, uzun süreli bakım merkezlerinde kalan yaşlıların istismar ve ihmal durumlarına ilişkin ortaya konulan üzücü raporlar, özellikle yeni tip koronavirüs (Kovid-19) sürecinde dikkatleri bu kişilerin üzerine çekti.
Çoğunluğunu yaşlıların oluşturduğu toplumlarda, yaşlı istismarının gerçek ölçeğine ilişkin güvenilir veri eksikliğine rağmen, ortaya çıkan raporlar, Kovid-19 salgınının hem istismar vakalarının yükselmesine hem de koruyucu önlemler ve hizmetlerin aksamasına büyük etkisi olduğuna işaret ediyor.
Yaşlılar, sadece ciddi hastalık ve ölüm riski yüksek grup içerisinde yer almıyor, aynı zamanda hem geleneksel hem de sosyal medyada kendilerine yönelik kullanılan kötü niyetli dil nedeniyle damgalanıyor.
“Kovid-19 süreci, yaşlılara yönelik daha fazla şiddeti tetikleyebilir”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de güne ilişkin yaptığı açıklamada, Kovid-19 nedeniyle hareketlerin kısıtlanmasına yönelik önlemlerin, yaşlılara karşı fiziksel, duygusal, finansal ve cinsel her türlü istismara karşı daha fazla şiddet olayını tetikleyebileceği konusunda uyardı.
Guterres, yaşlıların haklarını korumak için ulusal düzeyde yeterli mevzuatın ve uluslararası kabul edilmiş yasal bir çerçevenin bulunmamasının, yaşlıların savunmasızlığına katkıda bulunduğunun altını çizdi.
“2015-2030 yıllarında dünyadaki yaşlı nüfusta önemli artış bekleniyor”
Ankara Üniversitesi (AÜ) Yaşlılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (YAŞAM), yaşlı ihmal ve istismarı hakkında geçen yıl hazırladığı bilgi notunda, dünyada neredeyse tüm ülkelerde 2015-2030 yıllarında yaşlı nüfusunda önemli artış beklendiğine işaret etmişti.
Gelişmekte olan bölgelerde, yaşlı nüfusundaki artışın daha hızlı olacağını kaydeden merkez, yaşlı nüfusun artmasıyla, yaşlıların haklarını ve sağlığını tehdit eden en önemli sosyal sorunlardan “yaşlı istismarı” oranının da artmasının öngörüldüğünü bildirmişti.
Dünyada 65-69 yaş grubundaki kadınların yüzde 22’sinin fiziksel şiddete ya da cinsel tacize maruz kaldığını belirten merkez, düşük gelirli ülkelerde bu oranın daha da yükseldiğine dikkati çekiyor.

Not: Bu Yazı 24saatgazetesi.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

“Üç ay sonra 65 yaş üstünün sokağa çıkmasına izin verilmesi haberine sevinenler var ama yine de kısıtlama olmaması lazım. Biz İzmir’de güne erken başlarız çünkü hava çok sıcak. Erkenden dışarı çıkıyoruz, saat 10 çok geç. Saat ksıtlaması çok saçma, yetişkin insanlar çocuklar gibi saat 8’de içeri mi girecek? Ayrıca virüs bu izin saatlerinden sonra mı çıkıyor ortaya?” diye itirazını dile getiriyor 71 yaşındaki Şadiye Atmaca.

İtirazı, koronavirüs nedeniyle yaklaşık dört aydır sadece pazar günleri sokağa çıkma yasağının dün Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından her gün 10.00-20.00 saatleri arasına çekilmesine. Şadiye Atmaca, Türkiye İstatistik Kurumu 2019 verilerine göre Türkiye’de yaşayan 65 yaş üstü 7 milyon 550 bin kişiden ve en azından üç aydır sokağa çıkma yasaklı olanlardan biri.

Ve yaklaşık üç aydır yedi buçuk milyon insanın beklediği sokak izni, nihayet dün akşam “yine sınırlı” olmak kaydıyla Cumhurbaşkanı tarafından açıklandı. Sadece pazar günleri sokağa çıkan 65 yaş üstü yurttaşlar artık her gün 10.00-20.00 saatleri arasında dışarı çıkabilecek.

TIKLAYIN – 65 Yaş Üstü Her Gün 10.00-20.00 Arası Sokağa Çıkabilecek

Şadiye Atmaca, “Yani yetişkinler çocuk gibi akşam 8’de eve mi girmek zorunda?” diye soruyor. 71 yaşındaki Atmaca, salgın önlemi nedeniyle 65 yaş üstüne getirilen sokak yasağının da artık geçerliliğinin kalmadığı görüşünde.

Dört ayın sonunda alınan bu karar için “Teşekkür etmeyeceğim çünkü olması gereken buydu” diyerek tepkisini gösteriyor Akın Evren de.

Bu süreçte sıkıntıdan başında egzama çıkan da var, kalp rahatsızlığı başlayan da gündelik hayat rutinlerine uyamayan hatta yaşam heyecanı gitgide azalan da…
Her şey “normalleşmişken” üç aydır farklı kısıtlamalar ve kurallarla karşılaşan 65 yaş ve üstü anlattı.

TIKLAYIN – “65+ Tedbirlerinin Hukuken Haklı Bir Gerekçesi Kalmadı”

“Bu yasak tamamen kaldırılmalı”

71 yaşındaki emekli memur Şadiye Atmaca, İzmir’de yaşıyor. Her gün 10 bin adım yürüyüş yaptığını ama artık evde ancak 200 adım atabildiğini söylüyor. Bu süreçte otobüse bindikleri kartlarının iptal edildiğini ekliyor:

“Üç ay sonra bu izin haberine sevinenler var ama yine de kısıtlama olmaması lazım. Biz İzmir’de güne erken başlarız çünkü hava çok sıcak. Erkenden dışarı çıkıyoruz, saat 10 çok geç. Saat kısıtlaması çok saçma, yetişkin insanlar çocuklar gibi saat 8’de içeri mi girecek? Ayrıca virüs bu izin saatlerinden sonra mı çıkıyor ortaya?

“Bu yasak insan haklarına aykırı, sağlık açısından da bu yaşta evde oturup kilo aldık. Hiçbir işimizi yapamıyoruz. Sıkıntıdan başımda egzama oldu. Taksiyle özel doktora gitmek zorunda kaldım. Tedbirleri alacak bilinç ve yaştayız. Evde esir tutulmamız kabul edilemez.

Saygı göstermeleri lazım artık. 65 yaş üstü aşağılanmaya başladı. Gençler dikkat etmiyor ki, herkes sokaklarda. Bu yasağın tamamen kaldırılması taraftarıyım. Biz mahkum muyuz? 65 yaşı evde tutmanın hiçbir anlamı yok. Herkes normalleşirken 65 yaş üstünü anormal mi görüyorlar?”

“Kimseye teşekkür etmeyeceğim, olması gereken buydu”

İzini “hiç yoktan iyi” diye tanımlıyor Akın Evren. 73 yaşındaki Evren, bilgisayar sekretöründe yöneticlik yaptıktan sonra emekli olmuş. İznin, sosyal medyada kendi yaş grubunun ve bu uygulamayı yanlış bulanların sürekli dillendirmesi sonucu çıktığını söylüyor.

“Bence baskı gruplarının etkisi önemli bir etken oldu. Bunun için kimseye teşekkür etmeyeceğim, zaten olması gereken buydu. Ama saat kısıtlaması daha önceki uygulama gibi aynı derece saçma bir karar. Birdenbire adım atamayacakları için küçük ayrıntılarla ilerliyorlar tabii. Kamuoyu oluşturmak çok önemli. Bütün güç sahipleri bu tip tepkilerden çekinirler. Tabii ki dikkat göstermeye devam edeceğiz.”

“Üç ay sonunda huyumuz değişti” diyor Evren. Yasağın olumsuz yönde etkilerini gördüğünü aktarıyor:

“Kol ve bacak kaslarında erime oluyor. Ben kilo almamaya çalıştım ama depresif oldum. Hele ki benim gibi yalnız yaşıyorsanız, bir kat daha zor oluyor. Üç ay sonunda huyumuz değişti. Daha karamsar olduk. Çalışma disiplini de zayıflıyor insanın. Üç ay sonunda daha az çalışır ve okur hale geldim. Savsaklamaya başladım işlerimi. Bunlar da eve kapanmanın kötü yan ürünleri. Bizim gibi insanlar kendilerini koruyacak akla, iradeye sahip.”

“Bu yasakla vesayet duygusu yaratıyorlar”

“Televizyon başta olmak üzere size sürekli ölüme ne kadar yakın olduğunuz hatırlatılıyor” diyor dil bilimci, yazar 74 yaşındaki Necmiye Alpay da.

“Bu izin akla daha uygun bir formül, ama asıl problem psikolojik yaş ayrımcılığı ve bu yönde devam eden söylemler. Vesayetçi, ayrımcı söylemler devam edecek. Bu saat kısıtlamaları onu zorunlu kılmasa bile mümkün kılıyor. Her şey normalleşiyor ama 65+’lar için normale doğru adım atamamış olduk. Sadece daha makul saatler konmuş oldu.

“Fiziksel olarak birtakım kalp sıkıntıları hissettim, kahveyi azalttım. Yakın bir doktor arkadaşımı aradım, ki sağlığımdan söz etmekten hoşlanmam, o da aynı şikayetlerin çok geldiğini söyledi. Bende fiziksel sıkıntılardan çok haksızlığa uğramak duygusu var.

“Bu yasakla korumacılık, vesayet duygusu yaratıyorlar. ‘Hep başkalarına muhtaçsınız’ gibi. ‘Tek başınıza düşünemeyeceksiniz, karar veremeyeceksiniz’ gibi. Hukukta ‘kısıtlı’ derler. Yaşlı birisi miras bırakmak için kısıtlıysa kendi başına veremez mesela. 65 artıya kısıtlı muamelesi yapıyorlar. İşin ironik tarafı, bunun adını da sokağa çıkma yasağı değil de ‘kısıtlaması’ koydular.”

“Sağlık kontrollerimiz için güvenli ortam sağlanmalı”

75 yaşındaki emekli kimya yüksek mühendisi Erol Ercan’ın ise risk grubu olan 65 yaş üstü ile ilgili başka bir sorusu var:

“Risk grubunu uzun süreli hapsetmek yerine sağlık kontrollerini doğru şekilde yaptırmak ve güvenli bir şekilde açık havada yürümelerini sağlamaktır doğru olan. Benim merak ettiğim bir konu var: 65 yaş üstünün mutat sağlık kontrolleri nasıl yapılacak? Bu konuda ne öneriliyor? Güvenli bir ortam sağlanmalı.”

Ercan, sürekli yürüyüşlerinde daha çabuk yorulduğunu söylüyor.

“Demoralize olduk, karamsarlığa kapılmış olduk. Yaşam kalitemizi olumsuz yönde etkiliyor bu yasak” diyor ve ekliyor:

“Bu yaş grubu, aynı zamanda daha bilinçli sağlık açısından. Sağlık kontrollerini yaptırmış, kronik hastalıklarının farkında, doktorlarının tavsiyelerine uyma bilincinde olan insanlarız. Ayrıca iyi bir psikoloji ve yaşam heyecanımızın da sürdürülmesi lazım. Bu heyecan biterse bağışıklık sistemi de çökebilir.”

“65+’ya sokak yasağı bir tek bizde var”

Üniversitede öğretim üyesi olan 66 yaşındaki Saime Tuğrul ise 65 yaş üstü insanların daha dikkatli olduğunu, kimi görse hepsinde maske olduğunu söylerken yasağın saatlerle sınırlanmasını “irrasyonel” olarak tanımlıyor.

“Neden 8’de eve dönmemiz gerekiyor, lokantalar da mı yasak bize? Çok garip değil mi? Yasak tümden kaldırılmalı. Beni rahatsız eden vesayet altındaki insanlar gibi bize muamele ediyorlar. Devlet adeta ‘gözümüz, elimiz üzerinizde’ diyor 65 yaş üstündekilere.

“Bu uygulama bir tek bizim ülkede var. Her ne kadar otoriteye riayet eden bir toplum olsak da ihlaller çok fazla oluyor. Bunun için de en rahat kontrol edebilecekleri grup 65 yaş üstüydü.

Üç aydır dışarı çıkmıyoruz aşağı yukarı. Geçenlerde Sağlık Bakanlığı istatistik açıkladı, ölenlerin yaş ortalaması ile ilgili. Son bir ayda yüzde 74,5 civarı deniyor. 65 yaş üstü insanlar madem bu kadar uzun dışarı çıkmıyor, bu hastalığı bulaştıranlar herhalde bu yaş grubu değil. Dışarıda olan gençler bulaştırmış. Aldıkların önlemlerin ne kadar da anlamsız olduğunu gösteriyor. Kontrol edemediklerini gösteriyor. Sivil davranışı da kontrol edememişler.”

65+ Yaşlı Hakları Derneği: “Tam serbestlik isteyenlerin itirazına saygılı, bu olumlu gelişmeye de memnunuz” 65+ Yaşlı Hakları Derneği Başkanı Gülüstü Salur ise  10.00-20.00 arası sokak izni ile ilgili olara “Dün akşam 65 yaş üstünü rahatlatan bir haberle başladık” diyor. “Belki kısıtlamanın tamamen kalkmasını bekleyenlere yetmeyecek olan bu açıklama, 65 yaş üstünün öncelikli ihtiyaçları ile ilgili taleplerinin duyulduğu ve gereğinin normalleşme süreci içinde yapılacağı mesajını verdi. Başından beri önce salgının dayattığı olağanüstü koşulların gölgesi altında herkes için evde kalmayı savunan ve öneren bir yerde durduk. “Karantina sürecinin uzaması ile temel ihtiyaçların, hayatın olağan akışının aksaması eve kapananların üstüne yeni bir yük getirdi. Bu virüsten korunmasını dilediğimiz en risk altındaki grup psikolojik olarak, fiziksel olarak büyük bir yoksunluk ve baskı hissetmeye başladı. “Önce çok sabırla kısıtlamaya uyan 65 yaş üstündekiler süreç uzayınca, toplu olarak talepkar oldular, kendilerini koruyabileceklerini söylediler. Normalde kendi yaşamlarını bağımsız birer yetişkin olarak sürdürme kapasiteleri varken, bir salgın nedeniyle bağımsız yaşama becerilerini çok sınırlayan ve umutlarını kıran, onları unutulmuş hissettiren bu yasaklar kalksın istediler. “Üstelik de önce daha genç olanlardan ayrıştırılıp, sonra akranları arasında çalışanlardan ayrıştırılmış duruma düştüler. Bilim Kurulu değerlendirmeleri, uluslararası veriler ve detaylarına henüz vakıf olmasak da ülkemizden gelen veriler yaşlılar için büyük bir risk olduğunu ve Türkiye’de 65 yaş üstünün evde kalmasının koruyucu etkisini doğruladı. Hal böyle olunca tüm kısıtlamaların tek hamlede kalkmamış olması bir açıdan anlaşılabilir ve kabul edilebilir. Halen tam bir serbestlik isteyenlerin itirazına saygı ile, bu olumlu gelişmeye de memnun olabiliriz diye düşünüyorum.”

(AÖ)

Bilindiği gibi Almanya’da yaşlılar için çok sayıda huzur evleri var. Bu huzur evleri Devlet, kiliseler sosyal toplum kuruluşları ve özel kişiler tarafindan yapıldı. Göçmenler için fazla olmayan ve yok denecek kadar az huzurevleri var.

Geçmişte birinci nesil yaşlı göçmenlere huzur evlerinde değilde aile içinde bakılmak isteniyordu. Değişen toplumsal yapılar gereği şimdi yeni nesil yaşlanınca huzur evlerine gitmeyi düşünüyor.

Burda doğup büyüyen göçmenler huzur evlerine karşı görüşleri değişmiştir.

Göçmenlerin kültürel geleneklerine uygun veya farklı kültürlere duyarlı çok az veya yok denecek kadar az huzur evleri vardır.

Göçmen azınlıklar uzun zamandır Almanya’da yaşamalarına rağmen, birçok konuda Alman toplumundan ayrı bir kültürel geleneğe sahiptir. Bu kültürel farklılık yaşamın her alanında dikkati nazara alınmalıdır. Hiçbir toplum homojen olmadığı gibi Alman toplumu da değildir.

Dünyanın çeşitli ülkelerinden gelmiş geniş bir nüfus yarım asır boyu bu ülkede yaşıyor. Göçmen azınlık içinde 4’cü ve 5’nci nesille bu toplumda barış içinde bir arada yıllarca yaşıyor ve bu toplumun ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Almanya’nın bir göçmen ülkesi olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak, toplumla iç içe geçmiş bu insanlarin ikinci sınıf muamele görmeden eşit demokratik haklar verilerek yaşamlarını sürdürmeleri sağlanmalıdır.

Globalleşen dünya ve tekniğin baş döndürücü bir hızla gelişmesinden dolayı, göçmenlerin gelmiş oldukları ülkeler ile kopmaz bağları olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu anlamda Almanya’nın bir göçmen ülkesi olduğu gerçeğinden yola çıkılarak tüm politikaları ve alınan kararları eşit şartlar altında, göçmen azınlığı nazari dikkata alınarak uygulanmalıdır. Bu görmezlikten gelindiği sürece sorunun çözümünün üstesinden gelinemez. Yıllarca da sorunun çözümünde yanlış ve geç kararlar alınmaktadır. Buna son verilmelidir.

Almanya gibi çok uluslu bir ülke için kültürler arası farklılığı dikkate almak gerekir.

Göçmen kökenli yaşlılar için huzur evleri, bir yandan rahat edecekleri bir ortam sağlamalı öte yandan ise, bütçelerine uygun bir şekilde hazırlanmalıdır.

Huzur evlerinde daha çok göçmen personele veya göçmen kökenli bakım hizmeti veren kuruluşlara ihtiyaç vardır.

Göçmenlerin kultürünü anlayan ve onların yaşam biçimine göre mutfak ihtiyaçlarını giderilmesinde onlara uygun şekilde ayarlanmalıdır. Belki de bunca yıllardan sonra dil zorluğunun olmayacağı düşünülürse diğer farklılıklar göz önünde tutulmalı.

Bakım muhtaç emeklilerin büyük çoğunluğunun gelir düzeyinin fazla olmadığı dikkate alınırsa onların maddi durumuna göre yeni huzur evleri yapılmalıdır.

Öte yandan bunların önemli bir kesimi toprağı ayrı ve gayrısı olmadığı gibi ölülerini de buradaki mezarlıklarda defnetmek isteyenlerin sayısı bir hayli yüksektir.

Almanya için kültürel zenginlik teşkil eden göçmen kökenli nesilin ailelerinin gelmiş olduğu kültürler ile bu toplumdan aldıkları ögeler yeni bir sentez oluşturuyor. Bundan dolayı da bu nesilleri Göçmen kültür ve Alman kültürüyle kıyaslarken, her iki kültürün de olumlu ve olumsuz yönleri ile mücadele içine girip günümüz gerçekleriyle uyum sağlayan bir bir sentez yakalayabiliyorlar.

İşte bu nesiller yaşamış oldukları toplumlarda yeni bir kültürel ayrılık ve yaşam biçimi geliştirebilirler. Bütün bunlar göz önünde tutularak Almanya da yeni bir göç politikası üretilmelidir.

Göçmen azınlığı bu toplumda bir problem grubu olarak değil de bu toplumun bir parçası olarak kabullenmek gerekir. Bu toplumun parçası olduğuna göre de eşit şartlar altında göçmen azınlığa her türlü demokratik haklar verilmelidir.

Huzur evleri de buna göre göçmenler için hazırlanmalı.

Not: Bu Yazı avrupa-postasi.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.