Alzheimer hastalığı hakkında toplumun ve hekimlerin farkındalığını artırmak, dayanışma ruhunu pekiştirmek ve hasta yakınlarına destek olmak amacıyla düzenlenen Alzheimer Eğitim Kamplarından 12.’si 15-18 Kasım tarihleri arasında düzenleniyor.

Mersin Alzheimer Derneği’nin düzenlediği ve dört gün sürecek, hem yüz yüze hem de dijital platformda yapılacak etkinlik programı şöyle:

15-16 Kasım Pazartesi ve Salı günleri arasındaki ilk iki gün; 13.00-16.30 saatleri arasında Hastalar, hasta yakınları ve bakım verenler ile Mezitli Gülbahar Özmen Aktif Yaş Alma Evinde buluşulacak. Ücretsiz katılımla gerçekleşecek olan bu etkinliklerde hastalar, gençlerin rehberliğinde çeşitli etkinliklerle zaman geçirirken, hasta yakınları ve bakım verenleri de alanındaki lider isimlerden kapsamlı bir programla eğitim alacaklar.

17-18 Kasım Çarşamba ve Perşembe günleri 13.00-16.30 saatleri arasında ise, pandemi döneminde yalnızlaşan, destek mekanizmaları azalan ve dolayısıyla bakım yükü altında yaşam mücadelesi veren hasta yakınları kadar, demans endişesi taşıyan sağlıklı bireyleri de hedefleyen hasta yakını eğitimleri, isteyen herkese açık olarak dijital ortamda yapılacak.

Mersin Alzheimer Derneği Yönetim Kurulu Adına Başkanı Prof. Dr. Aynur Özge kampla ilgili olarak, “Her yıl; hepimizi bir araya getirip kaynaşma fırsatı veren kampımız, bu yıl hem yüz yüze ve hem de dijital platformda yapılması, çok geniş coğrafyalara ulaşabilir olmamız, bizleri son derece mutlu etti. Dilerim yüz yüze olarak yaptığımız canlı ve sanal ortamlarda gerçekleştirdiğimiz, hepimizi buluşturan bu eğitim şöleni, sizleri de mutlu eder2 dedi.

NOT: Kapsamlı program ve bilgi için dernek sekreteryası ile 05385166999 no’lu telefondan iletişim kurulabilir.

Bunama diye adlandırılan durumun en sık rastlanılan nedeni olan Alzheimer hastalığı;  beynin düşünme, bellek, öğrenme, konuşma, mantıksal düşünme, yargılama, iletişim ve günlük yaşam aktivitelerini sürdürme yetilerinde aşamalı yıkıma ve davranışlarda değişikliklere neden olabiliyor ve kişiden kişiye değişebiliyor.

Alzheimer hastalığı evrelerinde ortaya çıkabilecek sorunlar;

Erken Evre: Yakın geçmişi hatırlayamama, yaşananları hatırlayamamaya karşın, uzak geçmişiunutmama, depresyon ve sinirlilik, eşyaları yanlış yere koyma,önceden bildiği yerleri bulmada güçlük yaşama, tanıdıklarının ve bildiği objelerin ismini hatırlayamama, çevreye ilgi kaybı, mesleki ve sosyal aktivitelerden uzaklaşma, düşünme ve mantıksal çıkarımlarda bozulma, mevsime uygun giyinmeme, lisan yeteneğinde bozulma, içinde bulunulan zaman ve yeri karıştırma.

Orta Evre: Belirgin bellek bozukluğu, lisan kusurları, yargılama,bulunulan yeri karıştırma, işlev bozukluklarında belirginleşme, çabuk sinirlenmek ve tartışmak gibi davranışsal sorunlar, hezeyanlar ve halüsinasyonlar, amaçsız gezinme, uyku problemleri, akşama doğru bilişsel ve davranışsal belirtilerde kötüleşme, beslenme ve banyo gibi aktiviteleri yardımsız yapamama, idrar kaçırma ve tutamama.

İleri Evre: Aile bireylerini duygusal olarak tanıma ancak kim olduğunu veisimlerini hatırlayamama, bilinç bulanıklılığı ve sinirliliğin artması, hareket kısıtlılığı, iletişim kurulamaması, kısa cümlelerle konuşma, konuşulanlarıntekrarlanması, hezeyanlar ve halüsinasyonlar, idrarı tutamama, yürüyememe gibi hareket bozuklukları, günlük yaşam aktivitelerinde tamamen bağımlı olma.

Alzheimer hastalarının Covid-19 pandemisinden etkilenme düzeyi hastalığın evresine, eşlik eden diğer kronik hastalıklarına, yakınlarının ilgi ve şefkat düzeyine, yaşadığı mekanın özellikleri gibi değişkenlerle ilintili olsa da, fiziksel ve sosyal izolasyon Alzheimer hastalarını olumsuz etkiledi.

Pandeminin getirisi sosyal izolasyon nedeniyle Alzheimer hasta yakınları ile bakım verenler bu süreçte çok zorlandı. Hastalarının hastalık evresine göre zorluk düzeyi değişti. Mesela orta ve ileri düzeyde hastası olanlar için maske, sosyal mesafe, hijyen ve sokağa çıkma yasağı gibi şeyleri anlatmak hiç kolay olmadı. Zaten gerginlik yaratıcı, yıpratıcı, yorucu ve tüketici olan Alzheimer hastasına bakmanın güçlüklerine  pandemiye özgü sağlık kaygısı da eklenince daha da zorlandılar.

Pandemi sürecinde hastasının bakım sorumluluğunda destek alamayan, diğer aile üyelerine zaman ayıramayan, ekonomik olarak zorlanan, aile içi anlaşmazlıklar yaşayan, kendiyle hiç yalnız kalamayan, sosyalleşemeyen, kendisinin ve sevdiklerinin  sağlığının bozulması endişesi olan hasta yakınları ve bakım verenlerin hastasıyla ilişkisi de bozuldu.

Alzheimer hastasına bakım verenlerde sıkça kaygı, gerginlik, depresyon ve diğer duygusal sorunlar ortaya çıktığından günlük yaşamları olumsuz etkileniyor

Pandemi sadece Alzheimer hastalarını ve Alzheimer hasta yakınlarını değil, her yaştaki bireyi etkiledi tüm dünyada ve ülkemizde. Gidişat daha uzun süre etkileyeceğe benziyor; üstelik  ne tür etkiler ve izler bırakacağı da şimdilik muallak.

Bu süreçte hepimizin en baş dileği yeter ki sağlığımız yerinde olsun.

Sağlıcakla sevgili okur.

*** Bu yazıda yer alan“Alzheimer Hastası Olmak”, “Alzheimer Hasta Yakını Olmak” ve “Sağlık Olsun” videoları, Şadiye Dönümcü’nün Avrupa Birliği Sivil Düşün Programının  “Bizi Birbirimize Bağlayan Şeyler/ İyi Günde, Kötü Günde” özel destek paketi desteğiyle hayata geçirdiği 21 videodan oluşan “Pandemide Yaşlı Olmak” çalışmasından alındı.  Videoların tümüne “yaşlıyımhaklıyım.com  https://www.yasliyimhakliyim.com” web sitesinden, “yaşlıyımhaklıyım”https://www.youtube.com/watch?v=Q5woNhEytNE&list=UU0IWaMUafIFYIQG-NX1XxuQ youtube kanalından   ulaşmak mümkün. (ŞD/RT))

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Dünya üzerinden 40 milyona yakın Alzheimer hastası var. 2050 yılında bu sayının 150 milyona yaklaşması bekleniyor. Her yıl 2 milyonu aşkın kişinin Alzheimer nedeniyle yaşamını kaybettiği düşünülüyor

Alzheimer hastalığı, sınır hücrelerinin bağlantılarının kopması ve uzun vadede sinirlerin ölmesi ile gerçekleşen, bilişsel kapasite ve hafızanın azalması gibi semptomplarını genellikle ilerleyen yaşlarda gördüğümüz bir norodejeneratif hastalık. Ancak, hastalığın patolojisini yaratan mekanizmalar açığa çıktıkça, Alzheimer’in, semptomlarının ortaya çıkmasından yıllar önce başladığını düşünmeye başladık. Örneğin beyindeki amiloid denen plak yapılarının, uzun yıllar boyunca aşamalı bir şekilde biriktiğini, kandaki bazı maddelerin ise yıllar içinde küçük artışlarla kritik seviyelere ulaştığını biliyoruz. Yani, etkilerini yıllar sonra gördüğümüz bir hastalığın başlangıcını tanımlayamıyoruz. Belki de bu nedenle Alzheimer’in tedavisi şu an için mümkün değil. Etkili bir tedavi gerçekleştirmek için gerekenlerden bir tanesi, hastalığın henüz hiçbir semptom göstermeyen ve yıllar sonra hasta olabilecek kişilerde tanısının konabilmesi için metotlar geliştirebilmek. Uzun yıllardır yürütülen çalışmalarda kanda bulunan bazı proteinlerin Alzheimer hastalığını tahmin edebileceği ve erken tanı için kullanılabileceği düşünülüyordu. Bu konuda yürütülen araştırmaların bir sonucu, geçtiğimiz hafta içinde Alzheimer Topluluğu’nun uluslararası konferansında (AAIC) ve eş zamanlı olarak Amerikan Tıp Topluluğu dergisi JAMA’da yayımlanan bir makale ile duyuruldu ( https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2768841). Bu çalışmaya göre, Alzheimer’in hücresel toksik etkilerini yaratan etkenlerden biri olan TAU proteininin 217. Aminoasidine fosfor eklenmiş halinin (p-tau217), Alzheimer’i diğer norodejeneratif hastalıklardan ayıran bir belirteç olduğu ve hastalığın demans belirtileri ortaya çıkmadan 20 sene öncesinde kanda artmaya başlıyor olabileceği belirtildi. Bu, Alzheimer alanında tanı kriterlerini kökten değiştirebilecek bir bilgi.

TANI KOYMAYI KOLAYLAŞTIRABİLİR

Alzheimer için beyindeki değişiklikleri görmek ve erken tanı uygulayabilmek için klinikten şu an rutin kullanılan metotlar pozitron-emisyon tomografisi (PET) ve beyin sıvısı (serebrospinal sıvı, CSF) örneklerinde amiloid ile tau proteinlerine bakmak. Fakat bu metotlar hem çok pahalı hem de vücuda invazif müdahalede bulunması nedeniyle bazen tercih edilmeyebiliyor. Sağlık sigortaları bu pahalı metotları karşılamayabildiği için hastaların tanı kriterleri büyük oranda sadece bilişsel testlerle gerçekleştiriliyor. Bu da hastalığın büyük ölçüde sadece geç ve demans aşamasında tanımlanabilmesine neden oluyor. Hafta içinde yayımlanan makalede, p-tau217’nin kandaki varlığını tespit eden basit bir kan testiyle PET ve CSF analizi sonuçlarının güvenilirliğine yakın güvenilirlikte bir tanımlama yapılabildiği belirtiliyor. İsveç, ABD ve Kolombiya’dan üç farklı hasta grubundan klinik olarak Alzheimer hastalığı tanımlanmış ve Alzheimer olmayan ancak başka nöropatolojik rahatsızlıkları olan toplam 1402 hasta ile yapılan çalışmada, beyindeki Alzheimer patolojisinde oluşan plakların yapısında bulunan beş proteinin kandaki ve beyin sıvısındaki varlıkları incelenmiş: p-tau217, p-tau181, Aβ42, Aβ40 ve nörofilament proteininin hafif zinciri. Bu belirteçler içinden p-tau217 proteini, özellikle erken aşama ve demans durumundaki Alzheimer hastalarının kanında, demanslı olmayan ya da başka norodejeneratif hastalıklara sahip kişilerin (örneğin Parkinson, PSP, FTD, CBS ya da PPA) kanlarındakinden daha yüksek seviyelerde bulunmakta. Bu belirteç, PET, manyetik rezonans (MRI) ve beyin sıvısı analizi ile de benzer güvenilirlikte sonuçlar verdiği için, hastaların tanısı için basit bir kan testi yoluyla Alzheimer tanısını kolaylaştırabilir.

OLDUKÇA ÖNEMLİ BİR TANI KRİTERİ

Çalışmanın ilginç bir bulgusu da Alzheimer hastalığının oluşmasını, beyindeki plak yapılarının içeriğindeki amiloid proteininin daha fazla oluşmasını sağlaması nedeniyle hızlandıran, Presenilin-1 (PSEN1) genindeki bir mutasyona sahip kişilerde p-tau217’nin demansın görülmesinden 20 sene kadar önce kanda birikmeye başlaması. Doğruluğu başka çalışmalarla da gösterildiğinde bu bulgu oldukça önemli bir tanı kriteri olarak tıbba girecek.

ALZHEİMER’DAN HER YIL 2 MİLYON KİŞİ HAYATINI KAYBEDİYOR

Dünya üzerinden 40 milyona yakın Alzheimer hastası var. 2050 yılında bu sayının 150 milyona yaklaşması bekleniyor. Her yıl 2 milyonu aşkın kişinin Alzheimer nedeniyle yaşamını kaybettiği düşünülüyor. Hastalık süreci başlamış ancak henüz semptomları ortaya çıkmamış on milyonlarca kişinin var olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle ne kadar erken ve kesin tanı yapabilirsek, Alzheimer için tedavi imkanlarını o kadar geliştirmemiz mümkün. Alzheimer için kullanılan ilaçların çoğu erken aşamada kullanıldıklarında bir nebze etkileri olan ilaçlar. Bu nedenle eğer hastalarda Alzheimer’i erken teşhis edebilirsek ve daha etkili ilaçlar geliştirebilirsek bu amansız hastalık için bir umut ışığına varma şansımız olabilir.

Not: Bu Yazı birgun.net Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı yenicaggazetesi.com.tr Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Alzheimer (Alzaymır), genellikle 60 yaş üstü insanları olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Genetik ve yaşam şartlarına bağlı olarak genç ve orta yaşta insanlarda da görülebiliyor. Unutkanlıkla başlayan bu hastalık ilerleyen dönemlerde, tek başına yaşamayı imkânsız hale getirebiliyor. Alzheimer hastalığının ne olduğunu öğrenip, buna göre yaşamınızı düzenleyebilirsiniz. Alzheimer hastalığının nedenleri, belirtileri, evreleri ve tedavi sürecini sizler için derledik.

Alzheimer, nörolojik bir hastalıktır. Bu hastalık direk beyni etkilediği için hastalığın ilk evresinde basit unutkanlıklar yaşanıyor. İlerleyen evrelerde, sosyal beceriler, davranışlar, mantıklı düşünme yetileri olumsuz etkileniyor. Hastalığın kesin bir tedavisi bulunmuyor. İlaç, psikolojik destek, egzersiz ve beslenmeyle hastalığın etkileri azaltılmaya çalışılıyor.

Alzheimer (Alzaymır) nedir?

Beyin hücrelerinin zamanla ölümü sonucunda hafıza kaybı, bunama (demans) ortaya çıkıyor. Genel anlamda bu tür bilişsel fonksiyonların azalması şeklinde gelişen tıbbi duruma Alzheimer hastalığı deniliyor.

Hastalığın bulunduğu kişilerde beyinde beta amiloid plakları görülüyor. Beyin hücrelerini yok ederek, kişilerde düşünce, hafıza ve davranış fonksiyonlarında azalmalara sebebiyet veriyor.

İlerleyen yaşla birlikte hastalık kendini yavaş yavaş göstermeye başlıyor. Hastalığın belirli evreleri bulunuyor. İlerleyen evrelere geçmesi uzun yıllar sürebiliyor. İlk belirtiler, genellikle son yaşanan olayların unutulması şeklinde görülüyor. İleri evrelerdeyse karşılıklı sohbet edebilme, yöneltilen sorulara yanıt verebilme yetisi kayboluyor.

Alzheimer teşhisi; Bu hastalık birtakım nöropsikolojik ve bilişsel testler yardımıyla ortaya konuyor. Testler, genellikle problem çözme, zihinsel işlevsellik, dikkat, dil becerileri ve sayma gibi birtakım yeteneklerinizi ölçmeyi hedefliyor.

Alzheimer neden olur?

Hastalığın en önemli nedeni yaş gibi görünse de herhangi bir kesinlik bulunmuyor. Beyindeki protein birikiminin yanı sıra sinir iletiminin bozulması, beyin hücrelerinin zarar görmesi gibi etkenler nedeniyle de bu hastalık görülebiliyor. Buna rağmen Alzheimer genellikle 65 yaş üstü insanlarda görülüyor. Hastalığı ortaya çıkaran nedenleri şöyle sıralayabiliriz;

1- Geçmişe bağlı depresyon, stres

2- Damar hastalıkları (Kolesterol, tansiyon yüksekliği, kalp krizi)

3- Geçmişe bağlı ciddi yaralanmalar, kafa travması

4- APOE4 taşıyıcılığı

5- Düşük eğitim düzeyi

Alzheimer belirtileri nelerdir?

Dünya Alzheimer Derneği, Alzheimer’i işaret eden 10 belirtiyi yayınlamıştır. Bu belirtileri kontrol ederek kendinizde veya çevrenizde bu hastalığın var olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

1- Gündelik hayatı etkileyecek tarzda unutkanlık yaşıyorsanız,

2- Planlama ve hesaplama da zorlanıyorsanız,

3- Daha önce sorunsuz yapılan görevleri yapamıyorsanız,

4- Zaman ve yerleri karıştırıyorsanız,

5- Görüntüleri algılamada zorlanıyorsanız,

6- Konuşma ve anlamada zayıflık yaşıyorsanız,

7- Eşyalarınızı kaybedip, bunlarla ilgili başkalarını suçluyorsanız,

8- Yargılama ve karar vermede güçlük çekiyorsanız,

9- Sosyal aktivitelerden çekildiyseniz,

10- Kişilik ve davranış değişiklikleri gösteriyorsanız nöroloji uzmanına görünmelisiniz.

Alzheimer hastalığı evreleri nelerdir?

Alzheimer hastalığı tipik olarak; hafif (erken evre), orta ve şiddetli (geç evre) şeklinde ilerliyor. Geniş anlamda hastalığın yedi evresi bulunuyor. Bu evreler;

* Birinci evre (klinik öncesi),

* İkinci evre (çok hafif bozukluk),

* Üçüncü evre (hafif bozukluk),

* Dördüncü evre (orta dereceli bozukluk),

* Beşinci evre (orta ciddi bozukluk)

* Altıncı evre (ciddi bozukluk)

* Yedinci evre (çok ciddi bozukluk) şeklinde kendini gösteriyor.

İkinci ve üçüncü evreler birleştirilerek hafif bozukluk dönemi olarak kabul ediliyor. Hastalığın adının konulduğu evredir. Bu dönemde basit unutkanlıklar baş göstermeye başlar. Bunun sonucunda da depresyon oluşabiliyor. Birinci evreden itibaren unutkanlık testlerini de içeren nörolojik muayene yaptırarak bu hastalığa yakalanıp yakalanmadığınızı öğrenebilirsiniz.

Alzheimer tedavisi nasıl yapılır?

Alzheimer, geri dönüşü ve kesin tedavisi olmayan bir hastalıktır. Bu hastalığa yakalanan kişilerde semptomların hafifletilmesi için ilaç tedavisi, psikolojik destek, egzersiz ve beslenme yöntemleri uygulanıyor.

Donazepil, rivastigmin, galantamin ve memantin gibi ilaçlarla asetilkolini arttırılmaya çalışılırken, glutamatı düşürmek hedefleniyor. İlaç tedavisiyle birlikte ailenin ve yakın çevrenin de hastaya yakın ilgisi ve olumlu davranış göstermeleri de psikolojik tedaviyi olumlu etkiliyor.

Alzheimer hastalarında Akdeniz beslenme modeli uygulanıyor. Bu beslenme modelinin hastalığın seyrine olumlu katkısı bulunuyor. Çünkü Akdeniz modeli beslenme tarzı; yüksek düzeyde posalı ve bitkisel besinler (sebze, meyve, kuru baklagiller, tam tahıllar) ile balık ve zeytinyağı, düşük düzeyde ise; kırmızı et, tavuk, az yağlı süt ve süt ürünleri içeriyor.

Akdeniz tipi beslenmeyle birlikte; düzenli fiziksel aktiviteler, iyi sosyal yaşam, sürekli öğrenmeye devam etme, bilişsel aktiviteler yapma, iyi uyuma, kronik hastalıklarla iyi tedavi uyumu gibi önlemler Alzheimer’a yakalanma riskinizi azaltmaya yardımcı olacaktır.

Not: Bu Yazı f5haber.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Günümüzde yaygın olarak karşılaşılan Alzheimer hastalığının teşhisi, hastalığın seyri ve tedavi süreci açısından büyük önem taşıyor.

Günümüzde yaygın olarak karşılaşılan Alzheimer hastalığının teşhisi, hastalığın seyri ve tedavi süreci açısından büyük önem taşıyor. Alzheimer hastalığının, nörofibriler yumak ve beta amiloid plak olarak isimlendirilen maddelerin beyinde birikmesi sonucu oluştuğunu kaydeden uzmanlar, yeni teşhis yöntemleriyle bu maddelerin tespit edildiğini belirtiyor. Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir tetkik ile bu maddelerden biri olan amiloid plakların birikiminin var olup olmadığını kolayca gösterilebildiğini belirten Nöroloji Uzmanı Celal Şalçini, “Amiloid plakların görünmediği durumlarda artık hastaya ‘Alzheimer hastalığın yok’ diyebiliyoruz” dedi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Celal Şalçini, Alzheimer hastalığına neden olan maddelerin beyinde birikiminin, Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir cihaz yardımıyla tespit edilebildiğini kaydetti.

Alzheimer, sinsice ilerleyen bir beyin hastalığı

Alzheimer hastalığının genelde ileri yaşlarda izlenen, orta ve genç yaşta da başlayabilen ilerleyici bir beyin hastalığı olduğunu kaydeden Dr. Celal Şalçini, “Alzheimer hastalığı belli belirsiz bir unutkanlıkla başlamakta ve aşikâr olana kadar sinsi bir şekilde ilerlemektedir” dedi.

Maddelerin beyinde birikmesiyle oluşuyor

Dr. Celal Şalçini, “Alzheimer hastalığı, nörofibriler yumak ve beta amiloid plak olarak isimlendirdiğimiz maddelerin beyinde birikmesi sonucu oluşmaktadır ve bu birikim Alzheimer Hastalığı aşikâr olmadan çok önce başlamaktadır. Alzheimer Hastalığında ve benzer bunamaların tanısında bu maddelerin beyinde birikiminin gösterilmesi gerekebilmektedir. Bu durumlarda beyin dokusundan örnek alınması veya omurilik sıvısı incelemesi yapılabilmektedir fakat her ikisi de girişimsel işlem olduğu için tercih edilmemektedir” dedi.

Amiloid PET cihazıyla Alzheimer belirlenebiliyor

Alzheimer teşhisinde gelişen teknolojilerle beraber yeni tanı yöntemlerinin kullanıldığını belirten Dr. Celal Şalçini, “Yakın tarihte Türkiye’de kullanılmaya başlanan Amiloid PET isimli tomografi benzeri bir cihaz ile bu maddelerden biri olan amiloid plakların birikimi kolayca gösterilebilmektedir. Bu sayede unutkanlığı nedeniyle Alzheimer Hastalığı şüphesi olan ve aynı zamanda ailesinde Alzheimer Hastalığı olan bireylere Amiloid PET yapılmakta, amiloid plak izlenmemesi durumunda Alzheimer Hastalığı dışlanmaktadır” dedi.

Not: Bu Yazı hukuknews.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.