Ankara – Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nun 66/127 sayılı kararıyla 15 Haziran, “Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü” olarak ilan edildi.
Yaşlı istismarı, yaşlılara fiziksel, duygusal ya da psikolojik yönden kötü davranıp, zarar vererek acı çektirmek olarak tanımlanırken, ihmal ise yaşlının sosyal, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını karşılamada bilinçli ya da bilinçsiz yetersizlik olarak biliniyor.
Dünya Sağlık Örgütünün verilerine göre, 60 yaşın üzerindeki her 6 kişiden 1’i istismardan muzdarip ve bu oran dünya çapında yaklaşık 141 milyon insanın istismar mağduru olduğu anlamına geliyor.
Öte yandan, yaşlı istismarının en gizli ve az bildirilen ihlallerden biri olması nedeniyle bu sayının çok daha yüksek olabileceği öngörülüyor.
“Yaşlılar, kendilerine yönelik kullanılan kötü niyetli dil yoluyla damgalanıyor”
Birleşmiş Milletler Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesinin gün dolayısıyla yaptığı açıklamaya göre, uzun süreli bakım merkezlerinde kalan yaşlıların istismar ve ihmal durumlarına ilişkin ortaya konulan üzücü raporlar, özellikle yeni tip koronavirüs (Kovid-19) sürecinde dikkatleri bu kişilerin üzerine çekti.
Çoğunluğunu yaşlıların oluşturduğu toplumlarda, yaşlı istismarının gerçek ölçeğine ilişkin güvenilir veri eksikliğine rağmen, ortaya çıkan raporlar, Kovid-19 salgınının hem istismar vakalarının yükselmesine hem de koruyucu önlemler ve hizmetlerin aksamasına büyük etkisi olduğuna işaret ediyor.
Yaşlılar, sadece ciddi hastalık ve ölüm riski yüksek grup içerisinde yer almıyor, aynı zamanda hem geleneksel hem de sosyal medyada kendilerine yönelik kullanılan kötü niyetli dil nedeniyle damgalanıyor.
“Kovid-19 süreci, yaşlılara yönelik daha fazla şiddeti tetikleyebilir”
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres de güne ilişkin yaptığı açıklamada, Kovid-19 nedeniyle hareketlerin kısıtlanmasına yönelik önlemlerin, yaşlılara karşı fiziksel, duygusal, finansal ve cinsel her türlü istismara karşı daha fazla şiddet olayını tetikleyebileceği konusunda uyardı.
Guterres, yaşlıların haklarını korumak için ulusal düzeyde yeterli mevzuatın ve uluslararası kabul edilmiş yasal bir çerçevenin bulunmamasının, yaşlıların savunmasızlığına katkıda bulunduğunun altını çizdi.
“2015-2030 yıllarında dünyadaki yaşlı nüfusta önemli artış bekleniyor”
Ankara Üniversitesi (AÜ) Yaşlılık Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi (YAŞAM), yaşlı ihmal ve istismarı hakkında geçen yıl hazırladığı bilgi notunda, dünyada neredeyse tüm ülkelerde 2015-2030 yıllarında yaşlı nüfusunda önemli artış beklendiğine işaret etmişti.
Gelişmekte olan bölgelerde, yaşlı nüfusundaki artışın daha hızlı olacağını kaydeden merkez, yaşlı nüfusun artmasıyla, yaşlıların haklarını ve sağlığını tehdit eden en önemli sosyal sorunlardan “yaşlı istismarı” oranının da artmasının öngörüldüğünü bildirmişti.
Dünyada 65-69 yaş grubundaki kadınların yüzde 22’sinin fiziksel şiddete ya da cinsel tacize maruz kaldığını belirten merkez, düşük gelirli ülkelerde bu oranın daha da yükseldiğine dikkati çekiyor.

Not: Bu Yazı 24saatgazetesi.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Not: Bu Yazı gebzehaber.net Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Evrensel Hasta Hakları Derneği (EHHD) tarafından Aralık 2018’den bu yana yürütülmekte olan Hastanın Sesi II Projesi kapsamında, KKTC’de faaliyet gösteren beş özel yaşlı bakım evi ve devlete bağlı olan Kalkanlı Yaşam Evi, Lapta Huzurevi ve Bülent Ecevit Rehabilitasyon Merkezi’ne ulaşılarak Kovid-19 salgınıyla en yüksek risk grubunda olan yaşlıların durumu ile  ilgili bilgi alındı. Dernek tarafından yapılan yazılı açıklamada,  “Unutlmamalıdır ki KKTC’de  yaşayan her birey sağlığa erişim konusunda eşit haklara sahiptir. Devlet pandemi sürecinde toplum sağlığını korumak maksadıyla, bakımın hangi sektörde verildiğine bakılmaksızın, eşit koşulları tüm yaşlı bireyler için sağlamak zorundadır” denildi. Mart ayı başında görülen ilk vaka sonrası tüm bakım evlerinin ziyarete kapatıldığı belirtilen açıklamada, devlet bünyesinde hizmet veren bakım evlerinde herhangi bir sıkıntı yaşanmazken özel bakım evlerinde rutin sağlık kontrolleri için hastaneye gidip gelen yaşlıların, bakım evine geri dönüşlerinde izole olarak kalabilecekleri ayrı bir mekanın bulunmadığı olası bir bulaş durumunda ise yaşlı bakım evinde kalan diğer sakinlerin de bulaşma riskinin olduğu kaydedildi. MASKE VE ELDİVEN FİYATLARINDAKİ ARTIŞ YAŞLILARI DA ETKİLEDİ 5 yaşlı bakım evinde yaklaşık olarak 150 yaşlının  bakım gördüğü ifade edilen açıklamada, aralarında yatağa bağımlı olanlar, demans ve alzheimer hastalarının da bulunduğu yaşlıların, zaten zor şartlarda verilen bakımının daha da zorlaştığı ifade edildi.  Dezenfektan, maske, eldiven ve bez gibi temel temizlik ve korunma malzemelerindeki fahiş fiyat uygulaması nedeniyle bu ürünlere ulaşımın  güçleştiği kaydedilen açıklamada, “Virüsten etkilenebilecek en riskli grup olan yaşlıların korunmasına yönelik tedbirlerin ivedilikle alınması ve ihtiyaç duyulan koruyucu, temizlik ve dezenfektan ürünlerin tedariki konusunda yerel yönetimler ve devletin, tıpkı kendi bünyelerinde hizmet veren huzurevlerinde olduğu gibi ilgi ve desteğini özel olan yaşlı bakım evlerinde de görmeyi talep ederiz” denildi. “İLAÇ BULMADA VE TEMİN ETME KONUSUNDA SIKINTI YAŞIYORLAR” Beş özel yaşlı bakımevindeki hastaların ilaçlarının önce devletten talep edildiği, fakat talep edilen ilaçların %95’nin ecza deposunda bulunmaması nedeniyle ilaçlar dışarıdan para karşılığında alındığı ifade edilen açıklamada, şu ifadeler yer aldı: “İlaç giderleri bazı hastaların aileleri tarafından karşılanırken, maddi durumu yetersiz olan ve/veya kimsesiz kişilerin tüm ihtiyaçları söz konusu kurumlar tarafından karşılanıyor. İlaç alışverişi için dışarıya çıkmak zorunda olan personel söz konusu virüsü kapıp, yaşlılara bulaştırmaktan endişe duyuyor. Bu nedenle, Sağlık Bakanlığı’nın yaşlı bakımevlerine ziyaretçi giriş çıkışlarının sınırlandırılması kararını yerinde bulurken, talebimiz içinde olduğumuz olağanüstü durumda, sayısı sadece 5 tane olan özel bakımevlerinde yaşayan yaşlıların ihtiyaç duyduğu ilaçların yerel yönetimler ve/veya devletin ev hizmetleri kapsamına alınarak, ilaçların tedariki ve teslim hizmetinin acilen yerine getirilmesidir”. “HASTANEYE GİDİP GELMEKTE ZORLUK YAŞIYORLAR” KKTC’de  sağlık kuruluşlarının hasta nakil araçlarının olmadığı, mevcut ambulansların ise sadece acil hastaları taşıyor olmasından ötürü, yaşlı bakım evlerinde kalan kişiler sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşadığı belirtilen açıklamada, genellikle bu ihtiyacın taksilerle giderildiği kaydedildi. “POZİTİF VAKA ÇIKMASI  DURUMUNDA İZOLASYON ŞANSI YOK” Bakım evlerinin çoğunda tekli oda şansı bulunmadığına ve  koruyucu ekipmanın bulunmadığına  dikkat çekilen açıklamada, olası bir vaka durumunda hastanın geçici de olsa izole edilme şansının olmadığı ifade edildi. Açıklamada şu bilgiler yer alıyor: “İspanya ve İngiltere’de bakım evlerinde toplu ölümlerin yaşanmış olması, yüksek risk grubunda olan yaşlılarımıza tarama testlerinde öncelik verilmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Bakımevlerinde yaşayanların salgın dolayısı ile zaten toplumdan izole olan hayatları, virüsten korunma nedeniyle ziyaretçi alınmamasından dolayı, daha da yalnızlaşmıştır. Bu nedenle bakım evi sakinlerinin moral ihtiyaçlarını da hatırlatarak, terk edilmişlik ve yalnızlık hislerini azaltabilecek, yakınları ile görüntülü konuşma / internet üzerinden haberleşme için imkan hazırlanması konusunda ivedilikle adım atılmasının gerekliliğine dikkat çekmek isteriz”.  “DEVLETE BAĞLI YAŞLI BAKIM EVLERİNDE HERHANGİ BİR SORUN YAŞANMIYOR” EHHD yetkililerinin devlet bünyesinde hizmet veren Bülent Ecevit Rehabilitasyon Merkezi, Lapta Huzurevi ve Kalkanlı Yaşam Evine de ulaşarak mevcut durumları hakkında bilgiler elde ettiği belirtilen açıklamada, söz konusu bakım evlerinin de diğer beş özel bakım evi gibi Mart ayında görülen ilk Kovid-19 vakasıyla birlikte ziyarete kapatıldığı ifade edildi. Açıklamada şunlar kaydedildi: “Eldiven, maske, dezenfektan gibi koruyucu materyaller devlet tarafından karşılandı ve ilaç konusunda da devlet tarafından ihtiyaçları giderilmiş oldu. Rutin kontroller için yapılan hastane ziyaretleri sonrasında bakımevine geri dönen yaşlılar ayrı odalara alınıp izole edildi ve yiyecek ihtiyaçları da eskiden olduğu gibi anlaşmalı oldukları kurumlar tarafından giderilmeye devam ediliyor. Unutulmamalıdır ki Kıbrıs’ın kuzey kesiminde yaşayan her birey sağlığa erişim konusunda eşit haklara sahiptir. Devlet pandemi sürecinde toplum sağlığını korumak maksadıyla, bakımın hangi sektörde verildiğine bakılmaksızın, eşit koşulları tüm yaşlı bireyler için sağlamak zorundadır. Bizler, EHHD olarak yaşlı bireyler için atılacak olan adımları ve eksik bırakılan noktalara dair görüşlerimizi kamuoyu ile paylaşmaya devam edeceğimizi bildiririz”.

Biliyoruz ki; korona günlerinde en çok yaşlılar hastalanıyor, en çok yaşlılar ölümle savaşıyor, en çok yaşlılar ölüyor, en çok huzurevi ve bakımevi adı altındaki kuruluşlarda yatılı bakım gören yaşlılar ölüyor.

“Avrupa Yaşlılarının Korona Günlerindeki Hal-i Pürmelali” başlıklı yazımın üzerinden 10 gün geçti.

“Yaşlıyım Haklıyım” web sitesi’nin günlük gazetelerden derlenen medya takip çalışması verilerini özetleyeyim. Özellikle Avrupa’da ve Amerika Birleşik Devletleri’nde, özellikle bakımevi ve huzurevi gibi kurumlarda yaşlı ölümleri hızlı artıyor. Bu ölümlerin çoğu resmi verilere yansımıyor. Bakım kurumlarındaki yönetici ve çalışanları da virüs kaynaklı sorunlarla başa çıkmakta zorlanıyorlar, tıp etiği ve sosyal hizmet etiğine aykırı uygulamalarla karşılaşıyorlar, ölüm şekilleriyle ilgili iddialar ve iddialarla ilgili soruşturma başlatıldığına dair  haberlerin sayısı da artıyor.

Avrupa’daki Yaşlı bakımevlerindeki ölümlere dair … (internet medyasından derleme -ve özetle-) İngiltere: Care England bakımevlerindeki ölü sayısının 1000’e yakın olduğunu tahmin ettiklerini açıkladı. Yaklaaşık 400 bin yaşlıya hizmet götüren Endüstrisi ve Alzheimer Derneği bakımevleri dışındaki yaşlı nüfustan test ekipmanları olmadığından düzinelerce ölüm haberi aldıklarını açıkladı. Oxford Üniversitesi’nden bir istatistikçi “Kimse huzurevlerinde ölenleri saymıyor Bu can kayıplarının açıklanan rakamlara dâhil edilmemesiyle gerçek facia gizleniyor” dedi. Care UK yetkilisi  “Ölüm rakamlarının düşük raporlandığına şahidiz. Hayatını kaybeden sayısı henüz binlerle ifade edilemez ama o seviyeye yaklaşıyoruz”  dedi. Fransa: Covid-19 ölümlerinin üçte biri bakımevi yaşlılarından. Eski bakanlardan biri bazı yaşlıların bakımevlerinde anlaşılmaz ve insanlık dışı muameleye maruz kaldığını söylüyor: “B Covid 19’dan yüzlerce yaşlı öldü. Her şeyden önce her gün ölenlerin sayısını yayınlamayı unuttuk.” Huzurevi çalışanları Sağlık Bakanını mektupla uyardı: “Bakımevlerinde kalanların yaş ortalaması 85. Çoğunun kronik hastalıkları bulunuyor. Maske yetersizliğinden 100 bin yaşlının hayatını kaybedebilir.” Paris Belediye Başkan Yardımcısı bakımevleirndeki yaşlılara müdahale edemediğini açıkladı: “Bakımevlerindeki yaşlıların ailelerini tekrar görmeleri imkânsız. Bu yaygın bir dram. Elimizden geleni yapıyor, acil yardım çağırıyoruz ancak acil gelmiyorum yapamam diyor ve hastalar odalarında yapayalnız kalarak ölüyor.” TIKLAYIN- Covid-19 Bahane, İzleniyoruz İrlanda: 86 bakımevinde COvid-19 pozitif vakası bulunuyor. Sadece hafta sonunda yeni 40 vakanın yaşanması üzerine enfeksiyon kontrol ekipleri günde iki kez çalışanlarda sıcaklık taraması yapıyor. Yetkililer bakımevlerine 72 milyon Euro mali yardım dahil her türlü önlemin alınacağını açıkladı. İsveç: Başkent Stockholm’de ölenlerin yüzde 30’u huzurevlerindeki yaşlılardan oluşuyor. 23 bölgenin 15’indeki huzurevlerinde virüs yaygın. iki bölgedeki huzurevlerinde Kovid- 19 bölümleri oluşturuldu. 5 bölgede konteynerlerle morg kapasitesinin arttırıldı. Halk Sağlığı Kurumu temmuz ayına kadar huzurevi ziyaretlerini yasakladı. Sağlıktaki özelleştirmeyle birlikte huzurevleri ve ev yardım hizmetlerinin büyük çoğunluğunun özel şirketlere devredildiği ülkede yaşlıların bakımından sorumlu bir şirketin eski sorumlusu“Huzurevleri personelinin çalışma koşullarının salgının yaygınlaşmasına neden oluyor. Personel saat ücretiyle çalışıyor. Personelin eğitimi çok kötü.  Koruyucu ekipmanları yok. Hastalık ödentisi hakları da bulunmuyor. Öksürdükleri zaman evde kalamıyor” dedi. Almanya: 11 bin 700  yaşlı kurumunda ciddi tedbirlere rağmen ölümlerin önüne geçilemiyor. Savcılık, Wolfsburg’da 160 yaşlının yaşadığı bakımevinde 29 yaşlı ölünce, ihmal sebebiyle soruşturma açtı. Belçika: 3 bin 19 Covid-19 ölümün 1198’i huzurevlerindeki yaşlılar. İspanya: Bir hemşirenin “Hastanelerde yer yok. Hastalara evlerinde kalmalarını ve kendilerini izole etmelerini istiyoruz. En az 500 bin kişinin evlerinde bu hastalıkla mücadele ettiğini tahmin ediyoruz. Evlerinde hayatını kaybeden kaç kişi olduğunu bilmiyoruz” diyor. Ordu mebsuplarının bakımevlerine  dezenfekte için gittiğinde yataklarında ölü ve terk edilmiş insanlar bulduğu da haberlerde yer aldı. İtalya: Bakımevlerinde virüs kaynaklı ölümler üzerine Meclis soruşturması açıldı. Yüksek Sağlık Enstitüsü 1 Şubat itibarıyla çoğu Milano ve Lombardiya’da olmak üzere bakımevlerinde 3 bin 859 kişinin öldüğü, hastane yataklarını boşaltmak amacıyla, en az 2 bin yaşlının huzurevlerine geri gönderilerek ölüme terk edildiğini açıkladı. İtalya Sağlık Bakanlığı 630 yataklı Trivulzio huzurevindeki  olağan dışı ölümler nedeniyle harekete geçti. Bakımevlerinde kalan yaşlıların yakınları yatak sıkıntısı çeken hastanelerden az belirti gösteren korona hastalarının huzurevlerine nakil edilerek gözlem altında tutulduğu iddia ediyor.

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Suç duyurusu dilekçesinde, Kerimcan Durmaz’ın paylaşımı kendi hesabının hikaye kısmında yaptığını belirtilerek, “Hiçbir şekilde kabulü mümkün olmayacak tarzda, toplumumuzun yaşlı kesimine karşı hakaretler içeren, onlara karşı toplumumuzun yaşlı kesimine karşı hakaretler içeren, onlara karşı toplumun diğer bölümünü provoke eden bir video paylaşılmıştır” denildi.

Instagram’da özellikle genç nüfusun yoğun olduğu üç milyondan fazla takipçisi olan ve daha önce de müstehcen paylaşımları nedeniyle yargılandığı, ancak Durmaz’ın eylemlerine pervasızca devam ettiği belirtilen dilekçede, Kovid-19 salgını sebebiyle devlet tarafından 60 yaş ve üzeri nüfus ölüm tehlikesi altında olduğundan sokağa çıkma kısıtlaması devlet tarafından getirildiği anlatıldı.

Bu kısıtlamaya rağmen zaman zaman bazı yaşlı insanların sokağa çıktıkları görüldüğü ve bazı gençler tarafından saygı kurallarına aykırı tarzda yaşlı insanların uyarıldığı, bunun da toplumun tüm kesimlerinde tepki çektiği vurgulandı.

Dilekçede, Kerimcan Durmaz‘ın terbiye sınırlarını aşar şekilde, sözler sarf ettiği ve ardından aracının yanında cinsel motifler taşıyan birtakım hareketler yaptığının görüldüğü de kaydedildi.

“YAŞLI NÜFUSA KARŞI GENÇ NÜFUSU KİN VE DÜŞMANLIĞA TAHRİK ETTİ”

Dilekçede, “Şüphelinin toplumumuzdaki yaşlı nüfusa karşı genç nüfusu kin ve düşmanlığa tahrik ettiğinin apaçık görüldüğü, daha önce genç nüfusun bir bölümü tarafından yaşlılara karşı birtakım uygunsuz tepkiler verildiği ve bunun televizyonda haberlere dahi konu olduğu düşünüldüğünde kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin de söz konusu olduğu” ifade edildi.

Kerimcan Durmaz hakkında TCK’nin 216/1.maddesinde yer alan “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik suçundan 1 yıldan 3 yıla kadar hapis istemiyle dava açılarak cezalandırılması talep edildi.

Not: Bu Yazı cine5tvmagazin.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Korona günlerinde yaşlılara ilişkin nefret söylemi bitmek bilmiyor. Kuşaklararası dayanışmanın artması gereken böylesine özel bir dönemde, tersine yaşlılara ilişkin çok yönlü şiddeti besleyen haberler ve sosyal medya paylaşımlarının biteceği yok gibi.

Haberdarsınızdır; salgın nedeniyle sokağa çıkması yasaklanan 65 artı yaştaki vatandaşlardan biri olan, Ankara Keçiören’de yaşamını sürdüren ve hastaneye gitmek için evinden çıkan A.İ.Y.’in durumundan.

Önlemler kapsamında ücretsiz yararlandığı toplu taşım kartı iptal edildiğinden, A.İ.Y otobüse binemeyince dolmuş durağına doğru giderken karşılaşıyor genç yaştaki elinde telefon olan –ve kendilerini polis olarak tanıtan- M.T.E. ve arkadaşıyla. “Sen nereye gidiyorsun amca” sorusunu yanıtlıyor A.İ.Y. “Çabuk buradan git. Yoksa  seni götürür ceza yazarız” diyor iki gençten adı M.T.E. olan. Evine gidiyor A.İ.Y, hemen. M.T.E.  de yaptığı video kaydını sosyal medyaya yüklüyor.

Bu paylaşım sosyal medyada büyük tepki çekip  gündem oluşturdu. M.T.E. gözaltına alınıp adliyeye sevk edildi. Nöbetçi hakimlik kamu görevinin usulsüz üstlenilmesi suçundan M.T.E.’ye 15 gün konutundan çıkmama ve evine en yakın huzurevini ziyaret etme cezası verdi.

AİY’le ilgili bu son gelişmeyi “yaşlıyım haklıyım.com” sitesi için adıma, yaşlılıkla ilgili 6 anahtar kelimeyi takip eden şirketin gönderdiği raporda yer alan haberlerden öğrendim.

Kararı öğrenen A.İ.Y.’nin  -özetle- “Ben onlardan şikayetçi değilim. Kanuna göre ceza vermişler. Ama Türkiye evde kalsın herkes evde kalsın evinden dışarıya çıkmasın.” Dediğini okuyunca “Büyüklük etmiş büyüğümüz. Ders olur başkalarına da inşallah” dedim kendi kendime.

( Tam da yazının son satırını yazarken Manisa Otogarında AİY’in akranı bir çiftin maruz kaldığı insanlık dışı muameleyi içeren videoyu izledim. Dilerim bu video için de gereği çok daha hızla yapılır.)

Yaklaşık üç aydır kullandığım bu takip sisteminde ulusal basında günde ortalama 5-10 haber, internet medyasında 30-40 haber çıkıyordu.

Haberlerin çoğu  huzurevlerine yapılan ziyaretler ve Alzheimer hastalığına dair bilgilendiriciydi. Son 10 günde –özellikle 65 yaşın üstündeki yurttaşlara getirilen sokağa çıkma yasağı sonrası– aralarında mükerrer olanlar da olsa bu rakam altı binleri aştı. Örneğin bu yazıyı yazarken, 26 Mart 2020 itibarıyla yazılı basında 183 haber, internet medyasında (369’u yerelde ) 559 haber çıkmış.

Yazılı basın ve internet medyasından haber başlığı örnekleri ” Polis ve zabıtadan dede uyarısı” ” Yasağa uymayan yaşlılara polis uyarısı” ” Sokakta yaşlı denetimi” ” Yasağa uymayan yaşlılar polis ve zabıtaya takıldı “ ” Yaşlılar yasağa rağmen pazarlara çıktı” ” Polis park ve bahçelerde oturan 65 yaş üstündekileri eve gönderiyor” ” Sokağa çıkan yaşlılara 3 bin 150 TL. para cezası ve suç duyurusu” ” Pazar yerlerinde polisler kimlik kontrolü yapıyor, içeri girmelerine izin vermiyor” ” Bu işin şakası yok: sokağa çıkan yaşlılara verilecek ceza belli oldu” ” Devlet ne yaparsa haklıdır, deyip yasağa uymadı” “Söz dinlemeyip bankta oturan yaşlılara sulu ikaz” ” Şeride rağmen banka oturan yaşlılar pes dedirtti” ” Yaşlılar evde kalmak yerine sahile koştu” ” (Yaşlılar) evinde kal: şansını zorlama” ” Çıkmayın dedikçe çıktılar” ” Türkiye’nin yaşlılarla imtihanı” ” Yasağa uymayan yaşlılara çevredeki apartmanlardan suyla müdahale” ” Yaşlı adam yemin edilerek uyarılmasına karşın istifini bozmayıp oturmaya devam etti” ” Üzerine su balonları atılan yaşlı neye uğradığını şaşırdı” ” Sokaktaki yaşlının başından aşağı kolonya döken şahıs yakalandı” ” Yaşlılar sokağa çıkma yasağını hiçe saydı: okey masası kurdu”

 

Görüldüğü gibi medyanın (da) iç açıcı değil; yaşlılara ilişkin söylemi. Evinden çık (a) mayan yaşlılara götürülen hizmetlere ilişkin haberlere bakalım şimdide.

Yerelde evindeki yaşlılara verilen hizmetlere ilişkin haber başlığı örnekleri:” Evlerinden çıkmasın diye alışverişlerini belediye personeli yapıyor” ” Yaşlılara zabıta / polis yardım kolileri getiriyor” “Belediye ekipleri yaşlıları telefonla arayarak virüsle ilgili bilgilendirip hatırlarını sorup ihtiyaçlarını karşılıyor” ” Evinizde kalın, siz isteyin biz getirin” ” Yaşlı vatandaşların ihtiyaçları telefonla karşılanıyor” ” (belediye-ler) 7/ 24 vatandaşın yanında” ” (belediye-ler): ‘vefa sosyal destek hattı’ hizmetinizde” ” (belediye-ler) salgın riski altındaki yaşlıların ayağına gidiyor”

 

Ayrıca ( ki uzun süreceği ☹ anlaşılan)  Korona günlerinin olumlu  bir getirisi oldu: apartman, sokak, mahalle bazında –ve sosyal medya hesaplarındaki gruplar aracılığıyla da elbette– evindeki yaşlıların gereksinimlerinin karşılanmasına ilişkin örgütlenmelerin arttığını düşünüyor ve gözlüyorum. Örnek mi? Mesela… Dumura uğrayan komşu dayanışması canlandı, (varsa) apartman görevlilerinin yaşlılara ilişkin duyarlılığı  arttı,  genç-orta yaştakiler “alo evlat” misyonu yüklendi, ‘alo evlat’ hatları aracılığıyla gençler yaşlıların yardımına koşuyor, uzakta/yakınlardaki çocuklar, torunlar yeğenler büyüklerinin hatırını soruyor. ‘Alo market’, ‘alo eczane’ hizmeti veriliyor.

Gönüllü kişi ve kuruluşların da bir araya gelerek ağ kurduklarına dair paylaşımlar da sevindirici. Tüm bunlar tamam; eksik de, yetersiz de olsa evindeki yaşlılar için başta kamusal ve yerel kurumlar olmak üzere her bazda kişi(ler) ve örgütlenmeler iyi niyetle bir şeyler tür yapı önlemler gerekli önlemleri ve düzenlemeleri yaptı/ yapmaya devam edecek gibi görünüyor. Medya da  kendine çeki düzen veriyor gibi… “Türkiye’nin yaşlılarla imtihanı” ya da “Şu 65 yaş işini çözsek mi?” başlıklı ‘şey’ler okumak istemiyor duyarlı insanlar.

Ama sosyal medya kontrol edilemeyen bir mecra. İğrenç ötesi olmaya devam ediyor. Örnek çok… İşte biri: “Yaşlılar neden laftan anlamıyor? Dalga mı geçiyorsunuz la siz?”  

Korona günlerinde de, hepimizin karşımızdakiler tarafından – daha çok– anlaşılmaya ihtiyacı var; her birimizin de  karşımızdakini – daha çok– anlaması gerektiği gibi. Ama yaşlı insanları daha da çok anlamak gerekiyor; eğer anlaşılmak istiyorsak.

Medya takip taramasında okuduğum haberlerdeki yaşlıların söylediklerinden bir örnek;  “ Ne yapalım  mecburen çıkıyoruz. Evden gidin diyorlar ne yapacağız? Karakolluk mu olalım? Kaçıyoruz mecburen.”

Sevgili okur bir haber başlığının yorumunu da size bırakayım: “Devletin evde kal dediği yaşlı adamı, karısı sokağa atmış”.

Huzurevlerinde çalışan personelin işi Korona günlerinde daha da zor. Bir haberin görselinde rastladım –ve çok duygulandım– huzurevi çalışanlarının hizmet verdikleri büyüklerinin yakınlarına verdikleri mesaja: Yaşlılarınız huzurevlerinde bizimle güvende. Lütfen evde kalın”.

Yine huzurevi çalışanlarının “Yaşlılarınızın huzur ve sağlığı için lütfen evde kal Türkiye” mesajı da duygulandırdı beni.

 Sadece bu özel günlerde değil, her daim  yaşlıları inciten davranış ve ifadelerin karşısında olmak gerek; bu insan olmanın gereği. (ŞD/DB)

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Kıdemli avukatlar, yaşlanma sürecinden kaynaklanan yasal sorunlarla ilgilenmektedir. Üst düzey hukuk oldukça büyük bir şemsiye ve yaşlı insanların karşılaştığı sorunlar için en pratik alanları kapsıyor. İşte bu avukatların yaşlı insanlara yardım etmelerinin en iyi beş yolu:

– 1. Kıdemli finansal şiddet. Bunlar, finansal avcıların zihinsel yetenekleri azalmış yaşlılardan mülk ve para almak için aşırı etki, manipülasyon ve baskı kullandıkları durumlardır. Suçlular herkes olabilir, ancak genellikle yaşlı bir kişiye en fazla erişimi olan ve dışarıdakiler tarafından daha az zorlanma olasılığı olan aile üyeleri, bakıcılar veya arkadaşlardır.

– 2. Bir bakım evi. Bir bakımevinde bir hastanın kötüye kullanılması veya ihmal edilmesi, çok fazla hasta ve yeterli bakıcı olmadığında genellikle yetersiz personelin sonucudur. Bu bazen bir bakımevinin sahibinin kurumsal karını hasta bakımının üstüne koyan kasıtlı bir politikadır. Neyse ki, bu yasadışı eylemleri durdurmak ve yaralı yaşlıları yaralanmalarından dolayı telafi etmek için birçok yasal çözüm vardır.

– 3. Konservatuar. Yaşlılar artık sağlam finansal ve tıbbi kararlar veremediğinde ve başka alternatifler olmadığında, bir konservatuar oluşturmak için mahkemeye gidebilir ve bu kararları almak için yasal yetkisi olan birini atayabilirsiniz. Bu karmaşık bir süreçtir, ancak artık kendini koruyamayan bir yaşlıya yardımcı olmak için bir çözüm sunmaktadır.

– 4. Mülk planlaması. “Yaşayan güvenler”, mali ve tıbbi kararlar ve vasiyetnameler için vekaletname, bir kişinin mülkiyet koşulunun planını oluşturan ana belgelerdir. Bu yazılı talimatlar, yaşlı bir müşteriye yaşam boyunca ve sonrasında yardımcı olur. Uygun bir mülkiyet planı, eğer yaşlılar doğru kararları veremezse gözaltı ihtiyacından da kaçınabilir. Bu belgeler, bir mahkemeye gitmeden bir yetişkinin işlerini yürütmek için gerekli tüm yasal yetkileri sağlar.

– 5. Medi-Cal için planlama. Bu terim Kaliforniya sakinleri için geçerlidir ve nitelikli bir bakım tesisinde inanılmaz derecede uzun süreli bakım maliyetini karşılamak için Medi-Cal avantajları sürecini içerir. Planlama üç aşamadan oluşur: (1) katılım hakkı elde etmek, maliyet payını azaltmak ve zararların tazmini ile ilgili talepleri önlemek için yazılı bir strateji geliştirmek amacıyla müşterinin finansal durumunun kapsamlı bir analizi; (2) Yazılı bir stratejinin yürütülmesi; ve (3) başvuru sürecinin tamamlanması. Medi-Cal yasası karmaşıktır ve bir avukatın çeşitli kural ve düzenlemelerin nüansları ile çalışma deneyimine sahip olmasını gerektirir.

Eski yasaların şemsiyesi altında kalan birçok alt alan var. Her birinin eski yasanın gizeminin bir parçası olarak kendine özgü bir uygulaması ve önemi vardır. Bu kısa makalede yaşlı avukatların müvekkillerine yardım edebilmeleri için en iyi beş yol tartışılmaktadır.

Not: Bu Yazı kararara.com Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Geçtiğimiz günlerde medyada, özel bakım merkezlerinden birinde engellilere ve yaşlılara şiddet uygulandığına dair bir haber yayımlandı.

Toplumda infial yarattığını düşündüğüm bu haber; ‘kurumsal bakım’, ‘yaşlılara –ve engellilere– yönelik şiddet’ gerçeğini sınırlı da olsa tartışmaya açtı.

Yaşlılar, aile içinde, kurumsal bakım altında ya da toplum içinde fiziksel, psikolojik, duygusal ya da ekonomik şiddete maruz kalıyor. Bu bir gerçek.

İhmal ve istismar davranışlarını içeren bu şiddet gerçeği; görmezden gelindiği, dile getirilmediği, yok sayıldığı, saklandığı sürece bitirilmesi/sonlandırılması konusunda atılan adımlar çok sınırlı kalmaya mahkum.

Bir sorunun var olduğunu kabul etmek, sorunun çözümünün de başlangıcıdır bir anlamda. ‘Kol kırılır, yen içinde kalır’ bakış açısı ve uygulaması yaşlılara yöneltilen şiddetin sürdürülebilirliğini sağlamada etken.

İlgili haberdeki gibi ‘kol kırılıp da, yen içinde kalmayınca’, infial yaşanıyor; etkisi çabucak geçse de.

Yaşlılara yönelik şiddet’ gerçeğiyle yüzleşildiğinde, azaltılması/sonlandırılması için ‘bir şeyler’ yapıldığında, infial halinin azalacağı kesin.

Yaşlılara yönelik şiddetin sonlandırılması hususunda yapılacakları sıralamadan önce bazı noktaları vurgulamakta yarar var.

*  Hercoğrafi bölgede, her sosyo-ekonomik düzeyde, her etnik topluluktaki yaşlılar şiddet kurbanı.

* Aile içinde, kamu/özel kişilere ait yatılı/gündüzlü sosyal hizmet kuruluşlarında, sokakta kısacası akla gelebilecek her tür ortam yaşlılar için potansiyel şiddet ortamı. Yaşlılara yöneltilen fiziksel, psikolojik, duygusal ve ekonomik yönlü şiddete dair veriler sınırlı ve kanımca çoğu kez gerçekçi değil.

* Yaşlılar genellikle dört duvar arasında ve genellikle yakınındaki ya da çevresindeki insanların şiddetine maruz kaldığından, mağduriyetlerinin saptanması güç.

* Yaşlının parasına aile üyelerince el konulması, emekli aylığının gasp edilmesi, rızası dışında mal varlıklarının kullanılması (ekonomik), sözlü taciz, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılması (duygusal=psikolojik), tokatlama-dövme, cinsel taciz, tecavüz, aç bırakma (fiziksel) şiddet örneği.

* Toplum, yaşlılara yönelik şiddeti ‘normalleştirdiğinden’ suç olarak algılamıyor.

* Ortalama yaşam süresi uzadıkça yaşlıların şiddet görme olasılığı artıyor.

* Yaşlıya şiddet uygulanırken cinsiyet farkı gözetilmiyor.

* Kadınlar daha uzun süre yaşadığından,  şiddet kurbanı yaşlı kadın sayısı yüksek.

* Başkalarına bağımlı yaşam sürdüren,  aile dışında bakım gören,yoksul olan,  sosyal çevresi yetersiz olan,  olumsuz fiziki koşullara sahip evlerde oturan yaşlıların şiddet görme olasılığı yüksek.

* Yaşlının beslenme, giyim, kişisel hijyeni, çevresinin temizlik ve düzeni, sağlık-barınma-ısınma-güvenlik koşullarının tam olarak sağlanmaması şiddettir.

* Yaşlının fiziksel, sosyal, duygusal, ruhsal ihtiyaçlarının –yetersiz- karşılanması şiddettir.

* Fiziksel şiddet yaşlının bedeninde ekimoz, kırık-çıkık, yanık, sıyrık, kanama ve yaralara yol açar.

* Yaşlının bedeni giysilerle örtülü olduğundan fiziksel şiddet emareleri dışardan anlaşılmaz, yani gizli kalır.

* Şiddet kurbanı yaşlı, şiddet uygulayandan yani failden korkar,  ürker ama bu durum çoğu kez bunama vb. diye algılanır ve kale alınmaz.

* Onaylamadığı halde bedenine dokunulan ya da cinsel ilişkiye zorlanan yaşlı, –uzun süreli– travmatize olur.  Travma etkisiyle utanç ve korku duyan yaşlı, yardım istemekten çekinir.

*Başkalarına bağımlı yaşam sürdüren yaşlılar potansiyel şiddet mağduru olup;  sözlü taciz, tehdit, utandırılma, para-malının kötüye kullanılma ya da rızası dışında kullanılma, çeşitli olanaklardan yoksun bırakılma, terk edilerek kendi haline bırakılmaları olasıdır.

* Zorunlu olarak aynı evde yaşamı paylaşmak, sınırlı mali olanak, şiddet uygulayan kişinin psikolojik rahatsızlığının olması, ailede şiddet öyküsü olması ve yaşlının kişilik özellikleri vb. şiddeti arttırıcı rol oynuyor.

* Her bir şiddet kurbanı yaşlı için yapılacak müdahale farklıdır.

* Şiddet kurbanı yaşlı; huzurevi/bakımevine gönderilmekten, tekrar ve daha fazla şiddete uğramaktan, aile üyelerinden uzaklaştırılmaktan korktuğu ya da polisin konuyu kale almayacağını düşündüğü için şiddet gördüğünü kimseyle paylaşmaz.

* Yaşlıya yöneltilen şiddeti sonlandırma amaçlı önlemler alınırken sınırlayıcı olunmaması ve yaşlının taleplerinin de göz önüne alınması önemli.

* Yaşlı incitilmeksizin şiddeti hazırlayan koşullar düzeltilerek, şiddet sonlandırılmalı.

* Yaşlının fiziksel ve ruh sağlığına müdahale edilmeli. Rehabilitasyon dahil her tür hizmet verilmeli. Gerekiyorsa ekonomik yönden de desteklenmeli.

* Şiddet kurbanı yaşlının, belirgin bir sağlık sorunu yoksa nerede ve nasıl yaşayacağına kendisi karar vermeli.

* Bazı hallerde yaşlının devlet korumasına alınması gerekebilir. Ancak yaşlı huzurevi/bakımevine yerleşmek istemiyorsa bu konuda zorlanmamalı varsa ailesi desteklenerek istediği ortamda bakımı sağlanmalı.

* Yaşlıya, yasal müdahale başlatılması hususunda rehberlik yapılmalı.

* Yaşlının şiddet kurbanı olduğu, emniyet/savcılık kayıtlarına geçirilmesi sağlanmalı. Zira şiddetin belgelendirilmesi, şiddetin sonlandırılmasında önemli.

Görüldüğü üzere yaşlıya yönelik şiddet gerçeği, çok boyutlu. Ancak bu çok boyutlu gerçekle yüzleşmediğimiz, azaltılması/sonlandırılması için bir ‘şeyler’ yapılmadığı sürece, toplumsal infial halinin daha da artması doğal.

Yapılacak ‘şeyler’in en başında yaşlıların şiddetten korunma konusunda bilgilendirilmesi, farkındalıklarının oluşturulması geliyor. Ardından da toplumsal bilinç ve duyarlılığın oluşması ile sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının konuya olan duyarlılıklarının daha da arttırılması geliyor.

Yaşlıya yönelik şiddeti önleyici yasal düzenlemelerin yapılması da, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve medyanın konuya dair etkin işbirliği yapması da önemli ‘şey’lerden bir diğeri.

Aslında Birleşmiş Milletler Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı’nda yer alan “Yaşlılara Karşı Her Türlü İhmal, İstismar ve Şiddetin Ortadan Kaldırılması” hedefleri doğrultusunda saptanan ulusal eylemler yaşama geçirildiğinde; bu toplumsal sorunun çözümlenmesi hususunda çok önemli yol kat edilecektir.  (ŞD/HK)

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Kadınlar ve çocuklar kadar şiddet kurbanıdır yaşlılar. Ancak yaşlılara yönelik şiddet; bilinir ama kaale alınmaz. Kaale alınmadığı için de sonlandırılması için çaba harcanmaz. Yaşlıların onurlu, saygın, yaşamaya değer bir hayat hakkı olan olduğu umursanmaz pek. Bu nedenler yaşlıların şiddete kurbanı olmasını kolaylaştırır.

Yaşlılar şiddet kurbanı

Yaşlı ve şiddet sözcükleri bir araya gelmez pek; günlük yaşamda. Oysa ne kadar sık yaşanır; büyükbabanın aldığı emekli maaşının aile üyelerince gasp edilmesine, an’anenin ziynetlerine el konulmasına, babanın mal varlığının çocuklarınca zorla sattırılmasına, annenin rızası dışında bankadan tüketici kredisi çektirilmesine. Ama ne bu şiddeti uygulayanlar ne de tanık olanlar bu yapılanların ekonomik şiddet olduğunu bilmez ya da bilmezden gelirler.

Ancak başkalarının desteği ile yaşamını sürdürebilecek durumdaki bir yaşlının yardım alamayıp tek başına yani kendi haline bırakılması en sık karşılaşılan (pasif) şiddet örneğidir mesela. Yaşlının ilaçlarının zamanında alınmaması, hastaneye götürülmemesi, diyet yemeklerinin yapılmaması, çeşitli olanak ve hizmetlerden yoksun bırakılması, sözle taciz edilmesi (duygusal-psikolojik) şiddet örneğidir mesela.

Fiziki, duygusal, psikolojik, ekonomik şiddet

Dövülen, tokatlanan ve tecavüz edilen yaşlılara reva görülen bu hareketler (fiziksel) şiddet değil mi? Ev ya da ailedeki yaşlının giyim, kişisel hijyen, çevre temizlik ve düzeni, ısınma ve güvenlik vb. gereksinimlerini karşılamama ya da yetersiz karşılamanın şiddet olduğunu düşünmez; uygulayan kişi(ler).

Hastane-bakımevi-huzurevinde kalan, yalnız yaşayan, yoksul olan, dul olan, zengin olan, fiziksel problemi olan yaşlılar potansiyel şiddet mağdurudur. Başkalarına bağımlı yaşamak zorunda olan yatalak yaşlılar; potansiyel şiddet mağdurudur mesela. Yaşa bağlı gerilemeleri olan ya da bakıcısıyla yaşayan yaşlılar da yüksek oranda şiddete maruz kalıyor mesela.

Uzayan yaşam süresi şiddet görme olasılığını arttırıyor

Dünya ve ülkemiz yaşlanıyor; ortalama yaşam süresi bilinen nedenlerle uzuyor. İnsanın yaşam süresi uzadıkça, istismar ve ihmal edilmesi yani şiddet görme olasılığı ya da mevcut şiddetin debisinin artma olasılığı da yükseliyor.

Yoksul ve kalabalık ailesiyle kötü fiziki koşulara sahip küçük bir evde yaşayan yaşlının şiddet görme olasılığını çok yüksektir mesela.

Güvensiz ve şiddete açık yaşamlar

Yaşlıya yönelik şiddet, kadın-erkek farkı gözetmese de kadınlar daha uzun süre yaşadığı için sonuçta şiddet gören kadın sayı ve oranı daha yüksek diyor konunun uzmanları.  Yine yaşlı kadınlar, fiziksel ve psikolojik şiddet açısından daha fazla risk altında. Mesela cinsel şiddet görme riski en yüksek olan grubun da yoksul ya da bunamış veya evinde yalnız yaşayan ve hiç yakını olmayan yaşlı kadınlar olduğu biliniyor.

Birlikte yaşadığı insanlar işe gittiğinden, gündüzleri, güvenlik ve erişilebilirlik kalitesi düşük mahallerdeki konutlarda ya da düşük güvenlikli  konutlarda, tek başına kalan kadın-erkek yaşlılara, dışardaki insanlardan yöneltilen şiddet; fiziksel, ekonomik ya da cinsel ağırlıklı oluyor.

Yaşlıya bakan ya da şiddet uygulayan kişinin psikolojik rahatsızlığı ve ailesindeki şiddet öyküsünün dışında yaşlının kişilik özellikleri ve sağlık durumu da şiddeti arttırıcı etkenler arasında sayılır.

Susar yaşlılar korktuğu ve ürktüğü için

Bir şekilde canı acıtılan, ızdırap çektirilen ya da taciz edilen yaşlılar susar genellikle. Bağırılıp çağırılan, iteklenen, azarlanıp hakaret edilen yaşlılar; bu tür davranışları şiddet olarak algılamaz ya da nasıl tepki vermesi gerektiğini bilmediğinden susar.

Şiddet davranışlarına maruz kaldığı için kendini suçlu hisseden; tehdit edildiği veya korkutulduğu için başkalarından yardım isteyemeyen ya da kendisine yardım edebilecek kişilerin zarar görmesinden çekinen; failinin verdiği sosyal destekten yoksun kalacağı için kaygılanan; yaşamını kontrol edemediğinin bilinmesini istemeyen yaşlılar; susar genellikle.

Failine ödün(ler) vererek onu vazgeçirtebileceğini düşünen; yaşamını sürdürebilmek için aynı zamanda faili olan bakım verenine mahkum olan; tekrar ve daha fazla şiddete uğramaktan; başkalarına söyleyemeyen ya da söyleyecek olsa kaale alınmayacağını düşünen; güvenlik güçlerinin konuya önem vermeyeceğini düşünen; şiddet gördüğünün kayıt altına alınmasını istemeyen yaşlılar genellikle susar

Susmak; şiddetin debisi ve çeşidini arttırır

Yaşlı gördüğü şiddet davranışına tepki vermezse şiddetin debisi ve çeşidi giderek artar. Yaşlı kadın ya da erkek yardım istediğinde ya da yaşlının şiddet gördüğü saptandığı halde sonlandırılması için gerekli önlemler alınmazsa şiddetin debisi ve çeşidi daha da artar.

Yaşlılar şiddet gördüğünü yukarıdaki nedenlerle sakladığından eğer şiddet gördüğünü söylüyorsa,  kesinlikle duyarlı davranmak gerek. Şiddet gördüğü saptanan ya da zannedilen yaşlıya, gerektiğinde kendini kollayabilmesi için şiddetten korunma konusunda bilgilendirilmesi gerek.

Şiddetin sonlandırılması için resmi kayıtlara geçmesi önemli.  Yapılan müdahale ile şiddet sonlandırılsa bile tacizin bir şekilde sürme olasılığı bulunduğundan bu yaşlı insanlar mutlaka takip edilmeli.

Yaşlı insanlar şiddet kurbanı olmasın artık

Yaşlı insanlar; bilindiği halde kaale alınmayan ve kaale alınmadığı için de sonlandırılması için çaba harcanmayan şiddetin kurbanıdır demiştik yazının başında.

Hepimizin belleğindeki yeri tazedir; İstanbul-Samatya’da, yalnız yaşayan,  evinde ya da evinin çevresinde darp edilerek öldürülen ya da yaralanan 80(+) yaşlardaki dört kadın yaşlıya ilişkin haberler. Bu vesileyle sıkça gündeme geldi (özellikle kadın) yaşlılara yönelik şiddet. Kamuoyunda infial yaratan bu haberler sonra güncelliğini yitirdi.

Uzun zamandır fırsat buldukça yaşlılara yönelik şiddeti işlemeye çalışıyorum yazılarımda; yaşlıların da diğer insanlar gibi onurlu, saygın, yaşamaya değer bir hayat hakkı olduğuna inandığım için.

Sessiz kalma, tepki ver

Dünya üstünde yaş dahil her hangi bir nedene dayalı ayrımcılıkla mücadele edilmediği; yaşlılar dahil tüm bireylerin bütün insan hakları ve temel özgürlüklerden tam olarak yararlanmadığı; yaşlılar dahil tüm bireylerin ayrımcılığa uğramama hakkı sıkça, farklı neden ve şekillerde ihlal edildiği sürece şiddetin bitmeyecek olması ürkütüp korkutuyor beni.

* Şadiye Dönümcü. Sosyal hizmet uzmanı.

** 18-24 Mart: Yaşlılar Haftası  ile  yaşlı saygınlığının korunması, yaşlıların karşılaştığı çok yönlü sorunların belirlenmesi ve çözümlenmesi, kamuoyunda  farkındalık geliştirilmesi ve bilinç arttırıcı çalışmalar yapılması hedeflenmiştir.

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.

Yaşlı kadın evinde yalnız yaşıyorsa…

Yaşlı kadın yoksulsa…

Yaşlı kadın hastane-bakımevi-huzurevinde kalıyorsa…

Yaşlı kadın bakıcısıyla yaşıyorsa…

Yaşlı kadın ‘dul’sa…

Yaşlı kadın zenginse…

Yaşlı kadın başkasına bağımlı yaşıyorsa…

Yaşlı kadın olumsuz fiziki koşullarda  yaşıyorsa…

Yaşlı kadının yaşlının fiziksel problemleri varsa…

Yaşlı kadının bilişsel süreçlerinde yetersizliği varsa…

Yaşlı kadının yaşı çok ilerlemişse…

Yaşlı kadına ekonomik destek ve barınma açısından bağımlı aile üyesi varsa…

O yaşlı kadın potansiyel şiddet mağdurudur.

Bakan kişinin ruh sağlığı yerinde değilse…

Bakan kişi çok yorulmuşsa, tükenmişlik noktasına gelmişse…

Bakan kişi hiç kimseden destek al(a)mıyorsa…

Bakan kişi kendini rahatlatmayı bilmiyorsa…

Bakan kişi bilgisiz ise…

O yaşlı kadın potansiyel şiddet mağdurudur.

Fiziksel, sosyal ya da duygusal ihtiyaçları –örn: beslenme, giyim, temizlik, sağlık, barınma, ısınma, güvenlik vb.- ve ekonomik giderleri karşılanmıyorsa…

Bakımını sağlayanlardan ya da çevresindeki kişilerden sağlık veya iyilik halini tehdit eden ya da zarar veren davranışlara maruz kalıyorsa…

Kasıtlı ya da kasıtsız olarak gereksinimleri yetersiz olarak karşılanıyorsa…

Fiziksel, cinsel, sözel-duygusal, ekonomik ve sosyal yönden canı acıtılıyorsa…

Fiziksel, cinsel, sözel-duygusal, ekonomik ve sosyal yönden ızdırap çektiriliyorsa…

Tecavüz ediliyorsa…

O yaşlı kadın şiddet mağdurudur.

Kendine uygulanan şiddete tepkisiz kalıyorsa…

Başkalarına iletmiyorsa…

Kendini suçlu hissediyorsa…

Bağırma-çağırma-iteklenme-azarlanma-hakaret etme-ilgisizlik vb. davranışları şiddet olarak algılamıyorsa…

Maruz kaldığı şiddete karşı nasıl tepki verileceğini bilmiyorsa…

O yaşlı kadına yönelik şiddet devam eder.

Kendini suçladığından…

Tehdit edilip, korkutulduğundan…

Kendisine yardım edebilecek ya da duruma müdahale edebilecek kişilerden yardım almak istediğinde onların da zarar görmesinden çekindiğinden…

Yaşamını kontrol edemez hale geldiğinin ortaya çıkmasını istemediğinden…

Şiddet uygulayanın verdiği sosyal destekten yoksun kalacağı için kaygılandığından…

Şiddet uygulayana ödün(ler) verirse; onu vazgeçirtebileceğini düşündüğünden…

Yaşamını sürdürebilmek için şiddet uygulayana mahkum olduğundan…

Tek başına kalma korkusu yaşadığından…

Tekrar ve daha fazla şiddete uğramaktan…

Aile üyelerinden uzaklaştırılma kaygısı taşıdığından…

Başkalarına ifade etmekte zorlandığından…

Söyleyecek olsa kaale alınmayacağını düşündüğünden…

Kayıt altına alınmasını istemediğinden…

Polisin konuya önem vermeyeceğini düşündüğünden…

Huzurevine gönderilmekten korktuğundan…

O yaşlı kadın gördüğü şiddete sessiz kalır.

Şiddetin ruhunu yaralandığını saklamayarak itiraf edip, yardım istiyorsa…

Şiddet gördüğü saptandıysa…

O yaşlı kadına yönelik şiddet mutlaka ve mutlaka sonlandırılmalı.

Şiddete duyarlı olunmazsa…

Resmi kayıtlara geçmesini sağlanmazsa…

Ona şiddetten korunma ve kendini koruyup kollayabilmesi için bilgi verilmezse…

Sonlandırılması için yeterli önlemler alınmazsa…

Şiddet uygulayan kişiden  uzaklaştırılmazsa…

Danışmanlık yapılmazsa…

Yasal müdahalede bulunulması için rehberlik yapılmazsa…

Şiddet koşullarını düzeltici önlemler alınmazsa…

Yapılan müdahaleyle şiddet görmesi önlendiğinde takip edilmezse…

Mağdurlar için rehabilitasyon dahil gerekli hizmetler verilmezse…

Toplum, güvenlik ve sağlık çalışanlarının duyarlılığını ve farkındalığını arttırıcı bilinçlendirilme çalışmaları hayata geçirilmezse…

Yaşlılara yönelik şiddetin tipi-nedenleri-doğası-yaygınlığı- önemi ve sonuçlarına ilişkin araştırmalar yap(tır)ılmazsa…

Yaşlıları ilgilendiren zararlı geleneksel uygulamaların ortadan kaldırılmazsa…

Gerekli yasal düzenlemeler yapılmazsa…

Birleşmiş Milletler “Yaşlanma-2002 Uluslararası Eylem Planı– Yaşlılara Karşı Her Türlü İhmal, İstismar ve Şiddetin Ortadan Kaldırılması” hedefleri kapsamında saptanan ulusal eylemlerin yaşama geçirilmesi gecikmeye devam ederse…

O yaşlı kadın(lar)a yönelik şiddet –bir şekilde– sürer.

Şadiye Dönümcü. Sosyal Hizmet Uzmanı.

* * * “25 Kasım: Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Dayanışma ve Mücadele Günü” vesilesiyle, önemli bir ‘toplum sağlığı’ olan ve hayatın içinde değişik şekillerde karşılaşılan şiddetin –yaşlı kadınlara yönelik olanın da–  sona erdirilmesi dileğiyle…(ŞD/EÖ)

Not: Bu Yazı bianet.org Sitesinde Yayınlanmaktadır.